VII SA/Wa 91/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2010 r. zapadłego w sprawie ze skargi J. M. na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : skreślenia z listy członków izby postanawia : 1. przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Pismem z dnia 19 lutego 2011 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 lutego 2011 r., którym przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a pozostałym zakresie wniosek oddalono. W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że pogorszyła się jego sytuacja finansowa w wyniku pogorszenia stanu zdrowia. Dodał, iż brak wpisu do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w P. pozbawia go możliwości podjęcia zatrudnienia oraz sprawowania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie zgodnie z prawem budowlanym i osiąganie wynagrodzenia. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a) wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając ponownie sprawę, zważył co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i pełnoletnią uczącą się córką. Wnioskodawca podał, że rodzina utrzymuje się z dochodów o łącznej wysokości 1.807,00 złotych netto miesięcznie na którą składa się jego renta w wysokości 809,00 złotych, świadczenie emerytalne żony w wysokości 632,00 złotych oraz kwota uzyskiwana z tytułu wynajmu mieszkania w wysokości 366,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom mieszkalny o powierzchni 217,00 m ², budynek gospodarczy oraz samochód osobowy marki Opel z 2000 r. Oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 2.000,00 złotych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że uległ wypadkowi i jest chory dlatego ponosi także dodatkowo koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono bowiem, że wnioskodawca posiadając stały dochód miesięczny z którego potrafi wygospodarować środki finansowe jest w stanie ponieść samodzielnie koszty sądowe i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest bowiem stanowisko, że przyznanie prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Analizując natomiast wysokość środków finansowych którymi dysponuje wnioskodawca i jego rodzina uznano, że nie można go do takich osób zaliczyć. Prawo pomocy nie może być natomiast nadużywane w sytuacji gdy, strona posiada dochody i zgromadzone oszczędności pieniężne. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wraz z małżonką i córką ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy stały dochód w wysokości 1.807,00 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca posiada także dom o powierzchni 217,00 m ², budynek gospodarczy oraz samochód osobowy marki Opel z 2000 r. Wnioskodawca dysponuje także oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 2.000,00 złotych. W świetle powyższego uznano, iż wnioskodawca posiadając ww. dochód i oszczędności pieniężne jest w stanie przeznaczyć część środków finansowych na poniesienie wydatków związanych ze sprawą sądową. Zasadą jest bowiem ponoszenie samodzielnie przez strony kosztów postępowania sądowo – administracyjnego. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia jest wyjątkiem od tej zasady i może nastąpić w sytuacji, gdy strona obiektywnie nie ma możliwości zgromadzenia odpowiednich środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Zauważyć należy, że wnioskodawca uiścił należny wpis od skargi wniesionej na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] w wysokości 200,00 złotych. Jednocześnie uznano, że poniesienie wydatku związanego z ustanowieniem fachowego pełnomocnika z wyboru byłby to wydatek wykraczający poza możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu, przychylono się do wniosku w tym zakresie i przyznano wnioskodawcy adwokata z urzędu. Zaznaczyć należy, że we wniesionym sprzeciwie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie jego wniosku. Samo bowiem twierdzenie dotyczące pogorszenia się stanu zdrowia bez wskazania na konkretne okoliczności świadczące o pogorszeniu sytuacji finansowej wnioskodawcy nie może stanowić przesłanki do uwzględnienia wniosku. Natomiast oświadczenie wnioskodawcy, iż brak wpisu do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w P. pozbawia go możliwości podjęcia zatrudnienia oraz sprawowania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie zgodnie z prawem budowlanym i osiąganie wynagrodzenia może prowadzić do wniosku, że stan zdrowia wnioskodawcy nie jest na tyle zły skoro zamierza on podjąć zatrudnienie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.