VII SA/Wa 910/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-28

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Zdanowicz, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany obiekt budowlany, mimo spełnienia pozostałych przesłanek legalizacji, stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu?
Ratio decidendi
Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej, będącej końcowym etapem procedury legalizacji samowoli budowlanej, stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a zarzuty dotyczące innych etapów postępowania lub wad proceduralnych nie mają znaczenia, jeśli kluczowy warunek legalizacji nie został spełniony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi F. G. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego. Budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę, a jego legalizacja stała się możliwa po nowelizacji Prawa budowlanego w 2003 r. Po spełnieniu przez inwestora szeregu obowiązków, organ ustalił opłatę legalizacyjną, która została następnie zmniejszona przez organ odwoławczy. Inwestor nie uiścił ustalonej opłaty, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów i nieuczciwego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Z. J. z Kancelarii Adwokackiej, przy ul. [...], [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał F. G. i T. G. rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego konstrukcji murowanej o wymiarach 5,50 x 13,40 m zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w S. gm. S. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta została uchylona decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez PINB w G. ze wskazaniem, w związku z wejściem w życie w dniu 11 lipca 2003r. ustawy z 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, konieczności rozważenia zastosowania przepisów umożliwiających legalizację obiektu. Organ powiatowy zgodnie z art. 48 ust. 2 ustalił, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów techniczno – budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (informacja o terenie z dnia 9 października 2003r.udzielona przez Urząd Gminy w S. na podstawie obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gm. S., wskazywała, że działka nr [...] zlokalizowania była na terenach przeznaczonych pod zabudowę zagrodową z możliwością uzupełnień). W związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2003r. PINB w G. wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczo – garażowego oraz nałożył na inwestorów w terminie do dnia 31 stycznia 2004r. obowiązek usunięcia pokrycia dachu budynku zawierającego płyty azbestowo – cementowe; przedstawienia zaświadczenia wydanego przez Urząd Gminy S. o zgodności budynku gospodarczo – garażowego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 4 egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na złożoną skargę sądową na decyzję [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. [...] WINB, PINB zawiesił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po wyroku sądowym oddalającym skargę F. G. PINB podjął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie. Inwestor zmienił pokrycie dachowe na budynku z płyt azbestowych na blachę i złożył wymaganą dokumentację tj. wypełnił obowiązki wynikające z postanowienia nr [...]. Kolejnym etapem legalizacji zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego było zbadanie: 1) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 2) kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń 3) wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz w drodze postanowienia, ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Po zbadaniu w/w punktów 1-3 przez organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2005r. ustalona została opłata legalizacyjna w wysokości 25.000 zł. W wyniku zażalenia inwestorów postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2006r. [...]WINB uchylił postanowienie PINB nr [...] i ustalił dla F. G. opłatę legalizacyjną w wysokości 15.000 zł, jako zobowiązanego do wykonania obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Na postanowienie [...]WINB nr [...] F. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 13 marca 2007r. Sąd oddalił skargę. Zobowiązany nie wpłacił nałożonej opłaty legalizacyjnej w wysokości 15.000 zł, co skutkowało na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego nakazaniem rozbiórki obiektu w oparciu o art. 48 ust. 1. Powyższą decyzję PINB z dnia [...] października 2007r. utrzymał w mocy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 kwietnia 2008r. nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że inwestor spełnił wszystkie przesłanki uzasadniające przeprowadzenie procesu legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczo – garażowego, a końcowym etapem legalizacji samowoli budowlanej jest dokonanie opłaty legalizacyjnej. Nieuiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej stanowi podstawę wydania decyzji rozbiórkowej z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy nie znalazł więc podstaw do kwestionowania prawidłowości orzeczenia organu I instancji. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł F. G. twierdząc, że narusza ona jego interes prawny i jest społecznie szkodliwa. Zdaniem skarżącego decyzja zawiera wadę polegającą na niewłaściwej ocenie przedłożonych dowodów w postaci przesłuchań świadków, co miało decydujący wpływ na wynik sprawy, zaś postępowanie przeprowadzone nieuczciwie bez ustosunkowania się do całości materiału, a ustanowiony pełnomocnik nie mógł zapoznać się z materiałem sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania i tylko w takim przypadku może nastąpić uwzględnienie skargi. Kontrolą sądową objęta została decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego, wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994r. Bezspornym jest, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, której legalizacja stała się możliwa w związku z nowelizacją ustawy Prawo budowlane, wprowadzoną na mocy art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r., o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 80.03, poz. 718), która to ustawa weszła w życie 11 lipca 2003r. Jak wynika z akt sprawy decyzją [...]WINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. uchylona została decyzja wcześniejsza nakazująca inwestorom rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego, właśnie ze wskazaniem, iż sprawa samowolnie wybudowanego obiektu winna być rozpatrzona na nowo w związku z nowelizacją Prawa budowlanego powodującą konieczność rozważenia możliwości legalizacji obiektu zgodnie z nowym brzmieniem art. 48. Dla prowadzenia procedury legalizacyjnej konieczne jest ustalenie daty samowoli. W w/w decyzji organ wojewódzki wskazał w oparciu o przeprowadzone 11 kwietnia 2003r. oględziny, iż budynek nie istnieje dłużej niż 5 lat. Powyższa decyzja była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 31 stycznia 2005r. oddalił skargę, co oznaczało o prawidłowości stanowiska o konieczności rozważania możliwości legalizacji. Zgodnie z zapisem ustawy nowelizującej możliwa stała się legalizacja samowoli budowlanej, która nastąpiła przed dniem 11 lipca 2003r. i co do której przed tym dniem wszczęto postępowanie administracyjne. Zważywszy, że taka sytuacja miała miejsce w sprawie obiektu skarżącego, organ powiatowy, zgodnie z zaleceniem organu wojewódzkiego podjął działania zmierzające do legalizacji i wstrzymał roboty na działce nr [...], nakazując ich zabezpieczenie, a także nałożył na inwestora obowiązki z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Obowiązki te zostały przez inwestora wykonane, wobec czego organ powiatowy na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustalił opłatę legalizacyjną (postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] września 2005r. zmienione, co do kwoty postanowieniem [...]WINB nr [...] z [...] września 2006r.) Nałożenie powyższej opłaty legalizacyjnej było przedmiotem kontroli sądowej, gdzie wyrokiem z dnia 13 marca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora. W tej sytuacji obowiązkiem inwestora było dokonanie opłaty legalizacyjnej. Z akt sprawy nie wynika ani też inwestor nie twierdził, że opłaty tej dokonał. Stosownie do treści art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego konsekwencją niedokonania opłaty legalizacyjnej jest wydanie decyzji o której mowa w art. 48 ust. 1, a więc decyzji o rozbiórce obiektu. Taką też decyzję wydały organy nadzoru budowlanego i nie istnieją podstawy do kwestionowania jej prawidłowości. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a argumenty skargi w świetle powyższego pozostają bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Wyjaśnić należy skarżącemu, że zarzut błędnej oceny stanu faktycznego i nie uwzględnienia dowodu z przesłuchań świadków nie ma żadnego znaczenia dla tej sprawy wobec faktu niedokonania opłaty legalizacyjnej będącej końcowym etapem procedury legalizacyjnej, którego niewykonanie przez inwestora skutkuje decyzją rozbiórkową. Zarzuty podnoszone obecnie dotyczą innego etapu postępowania, które zakończone zostało prawomocnym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2005r. Również zarzut braku możliwości obrony z uwagi na niepowiadomienie ustanowionego pełnomocnika pozostaje bez znaczenia, bo jak wskazują akta sprawy skarżący uczestniczył aktywnie zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym, a zatem był powiadomiony o czynnościach podejmowanych w jego sprawie. Reasumując skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło