VII SA/Wa 912/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej W. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta P. decyzją z [...] lipca 2007 r. Nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. C. i A. G. pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w P. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] na podstawie art. 157 § 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z wszczętym z wniosku W. W., postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] lipca 2007 r. sprostowanej postanowieniem Starosty P. z dnia [...] października 2007 r., odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że inwestorzy w dniu wydania zaskarżonej decyzji mieli pełną świadomość, iż istnieje nieuregulowany stan prawny nieruchomości, tzn. że część budynku znajduje się na terenie działki ew. [...] należącej do W. W. Z uwagi na fakt, iż system kominowy znajduje się na terenie skarżącej, inwestorzy nie mogąc wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pominęli wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury uzależnienie wysokości komina od wysokości wykonywanej przez nich dobudowy. Zdaniem Wojewody powyższe pominięcie nie stanowi rażącego naruszenia prawa tak samo jak projektowany dach płaski budynku, który jest przeszkodą w rozumieniu Polskiej Normy dla kominów murowanych, gdyż kominy powinny mieć taką wysokość, aby zabezpieczyć przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Również rażącego naruszenia prawa nie stanowi zmniejszenie odległości ściany w stanie surowym od granicy o ok. 20 cm, mimo, że stanowi naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2009 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto organ podzielił stanowisko w zakresie wylotów kominowych. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że nie zachodzi naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Chybiony jest również zarzut, że sporna rozbudowa przewiduje ingerencję w nieruchomość nr ewid. [...] oraz warunki techniczne w sprawie odległości budynku od granicy, gdyż rozbudowa została zaprojektowana w odległości 4 m od granicy z działką skarżącej. Natomiast zarzuty dotyczące nieuznania skarżącej za stronę postępowania na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz brak ewentualnych uzgodnień z właściwym zarządca drogi "na włączenie komunikacyjne inwestycji do układu komunikacyjnego miasta" mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. W. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wybiórczym i częściowym materiale dowodowym, pomijając w tym zakresie materiały przedstawione przez stronę, jak również nieuczynienie zadość jej wnioskom o przeprowadzenie stosownych czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego, art. 8 i 11 k.p.a. poprzez rozstrzyganie wątpliwości w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, pomijając materiały przedłożone przez stronę bez uzasadnienia tego faktu, nieodniesienie się do części dowodów, jak również poprzez dokonywanie sprzecznych rozstrzygnięć przez organy obu instancji w zakresie oceny poszczególnych naruszeń, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniach skarżonych decyzji dowodów, na których organ oparł swe rozstrzygnięcie oraz brak odniesienia się przez organ do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą, art. 9 i 10 k.p.a. tj. zasady informowania oraz czynnego udziału stron w postępowaniu, art. 5 i art. 28 w zw. z art. 3 pkt 20, art. 35 ust. 1, art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym przede wszystkim § 142 ust. 1, 2 i 12 rozporządzenia oraz normy budowlanej PN-89/B-10425, * art. 140 i 143 kc w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że naruszenie granic własności nieruchomości sąsiedniej i ingerencja w tą nieruchomość przy przebudowie i rozbudowie budynku nie stanowi rażącego naruszenia prawa, * art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, iż zachodzące przy wydawaniu przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę naruszenia nie stanowią rażących naruszeń prawa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne. W niniejszym postępowaniu Sąd kontroluje decyzje organów nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. art. 157 i 158 k.p.a. Organy administracji po rozpoznaniu sprawy odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z ustawą Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane jeżeli zostaną spełnione warunki określone w art. 32 - 35 tej ustawy. Przepisy te określają wymagania dotyczące odrębnych postępowań związanych z udzielanym pozwoleniem na budowę, dokumentów , które inwestor jest obowiązany złożyć, jak również dołączanych do wniosku o pozwolenie na budowę uzgodnień lub opinii niezbędnych dla oceny prawidłowości zamierzenia inwestycyjnego. Zatem analizując ewentualne wady kwalifikowane decyzji o pozwoleniu na budowę w pierwszej kolejności należy ustalić czy nie zostały naruszone powyższe przepisy. Takiej analizy nie przeprowadziły organy obu instancji. W szczególności dotyczy to podnoszonego przez skarżącą naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż " inwestorzy ( projektanci) w dniu wydania zaskarżonej decyzji Starosty P. nr [...] mieli pełną świadomość, iż istnieje nieuregulowany stan prawny nieruchomości, tzn. że część budynku należącego do nich znajduje się na terenie działki Ew. nr [...]". Działka nr [...] stanowi własność skarżącej. Pomimo takich ustaleń organ I instancji pominął w całości kwestię ewentualnego naruszenia przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Uwadze organu uszło, iż zgodnie z art. 4 ustawy Prawo budowlane, prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej służy jedynie temu, kto wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dla wykazania tego prawa wystarczającym jest złożenie przez inwestora pozytywnego oświadczenia w tym zakresie. Jednakże w każdym przypadku, gdy oświadczenie to jest kwestionowane przez strony postępowania, organ winien zażądać od inwestora innych dowodów potwierdzających jego prawa do gruntu. Skoro zatem organ wydający pozwolenie na budowę oparł się na wadliwym oświadczeniu o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w trakcie postępowania nieważnościowego organy właściwe powinny szczególnie uważnie zbadać ewentualne naruszenie przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz rozważyć czy naruszenie to miało charakter rażący. Sąd nie podziela stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż sporna rozbudowa budynku mieszkalnego nie ingeruje w nieruchomość skarżącej. Przeczą temu dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Z akt administracyjnych wynika, jak ustalił to organ I instancji, iż przebudowie poddawana jest część budynku łącznie ze ścianą dzielącą oba budynki, stanowiąca własność skarżącej. Skarżącej służyć powinny w sprawie pozwolenia na budowę prawa strony. Skoro zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym przebudowie ulega część budynku stanowiąca własność skarżącej, to zgodnie z art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jest ona stroną tego postępowania. Organ winien zatem w ponownie prowadzonym postępowaniu rozważyć, czy nie został naruszony w sposób rażący art. 10 k.p.a. Organ architektoniczno - budowlany nie zapewnił bowiem skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, w którym z mocy przepisów o charakterze materialnoprawnym miała prawo strony postępowania. Mając na uwadze, iż brak ustaleń organu w zakresie wyżej opisanym narusza art. 7 i 77 k.p.a., i to w stopniu który może mieć wpływ na końcowy wynik postępowania i ocenę kontrolowanej decyzji Starosty P., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r, Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak na wstępie. Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzję organu I instancji w uznaniu, iż uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.