VII SA/Wa 913/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-24
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy powinien wydać postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, czy decyzję, gdy stwierdza niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu lub braku legitymacji strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania w drodze postanowienia, a nie decyzji. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po terminie, jak i gdy wnosi je osoba niebędąca stroną. W przypadku stwierdzenia, że strona nie brała udziału w postępowaniu, organ powinien rozważyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub wznowienie postępowania, a nie od razu stwierdzać niedopuszczalność odwołania.Stan faktyczny
H.H. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która stwierdziła niedopuszczalność jego odwołania od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Decyzja organu I instancji dotyczyła lokalizacji miejsca na pojemniki na odpady stałe. Skarżący podniósł, że został pominięty jako strona w postępowaniu przed organem I instancji, a planowana inwestycja narusza jego dobra osobiste i przepisy dotyczące usytuowania budynków. Wniósł o powiadomienie go o decyzji, przywrócenie terminu do złożenia odwołania i anulowanie decyzji organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi H.H. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006r., znak: [...], Główny Inspektor Sanitarny na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził niedopuszczalność odwołania H.H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...] uzgadniającą [...] Wspólnocie Mieszkaniowej "S." i [...] Wspólnocie Mieszkaniowej "S", z siedzibą przy ul. L. w N., lokalizację miejsca na pojemniki na odpady stałe, usytuowanego przy ścianie szczytowej (bez okien) budynku nr [...] w odległości 8,0 m od ściany (z oknami) budynku nr [...] przy ul. S. w N.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że odwołujący się- H.H. nie brał udziału na prawach strony w postępowaniu przed Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w [...], a strony biorące udział w postępowaniu nie złożyły odwołania w ustawowym terminie, w związku czym decyzja stała się ostateczna.
Ponadto organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4, art. 147 i art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w przypadku gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, może zostać na jej żądanie wznowione postępowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący H. H. dochodził uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący podniósł, że jest właścicielem wraz z małżonką H. H. nieruchomości tj. budynku usługowo-mieszkalnego w N., przy ul. S.. Pod oknami budynku, gdzie znajdują się jego mieszkania sąsiadująca [...] i [...] Wspólnota Mieszkaniowa - zamierza wybudować duże śmietniki, które mają być usytuowane w odległości mniejszej niż 10 metrów od jego budynku mieszkalnego.
Skarżący podniósł, że Wojewódzki Inspektorat Sanitarny w [...], udzielił na tę inwestycję zezwolenie decyzją Nr [...] (w sprawie lokalizacji miejsca na pojemniki na odpady stałe). On i jego żona zostali pominięci jako strona w tym postępowaniu, a decyzja narusza ich dobra osobiste i uregulowania zawarte w §23 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. Nr 75, poz. 690).
Skarżący wskazał ponadto, że pismem z dnia [...] lutego 2006 r. skierowanym do Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie złożył wniosek o "powiadomienie mnie o decyzji nr [...] o przywrócenie mnie terminu do złożenia odwołania oraz anulowania w/w decyzji Inspektora Sanitarnego w [...]".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do dyspozycji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153,poz.1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zaskarżonej decyzji można postawić zarzutu naruszenia prawa, który skutkuje jej uchylenie.
Decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego zapadła z obrazą przepisu art. 134 kpa, gdy zważyć, że ten przewiduje rozstrzygnięcie w formie postanowienia.
Zgodnie z przepisem art.134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym.
Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną.
Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 kpa albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych art. 30 § 2 kpa, lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 64 kpa.
Wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art.28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138§1 pkt 3 kpa.
Odwołanie wniesione po upływie terminu do wniesienia odwołania, jest odwołaniem wniesionym po upływie terminu, a nie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 kpa, bowiem termin ten może być stronie przywrócony na jej żądanie.
Organ orzekający wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania z art. 134 kpa ma obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 kpa, w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i art. 77 kpa.
Rzeczą Głównego Inspektora Sanitarnego, przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowego odwołania H. H., będzie rozważenie zatem ,czy odwołanie pochodzi od strony postępowania.
Należy podkreślić, że brak udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji nie pozbawia jej przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym. Strona pozbawiona, chociażby z przyczyn niezawinionych przez organ, udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym może szukać ochrony swych praw za pomocą dwu środków - odwołania lub wniosku o wznowienie postępowania. Między tymi środkami nie istnieje konkurencja i tak długo jak decyzja organu I instancji nie nabrała przymiotu ostateczności, tak długo stronie nie uczestniczącej w postępowaniu służy prawo do wniesienia odwołania. Z kolei od ostatecznej decyzji nie można wnieść odwołania, a jedynie można żądać na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa wznowienia postępowania.
Kwalifikując przedmiotowe odwołanie organ zważy, czy zostało złożone w ustawowym terminie , w niniejszej sprawie w terminie przewidzianym dla stron , którym decyzja została doręczona.
Organ odniesie się też do, wskazanego przez skarżącego w niniejszej skardze do Sądu, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Główny Inspektor Sanitarny musi mieć na uwadze, że orzeczenie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - stosownie do art. 58 i 59 kpa. obowiązany jest wydać przed rozpatrzeniem odwołania. Pozostawienie prośby o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia, a wydanie od razu postanowienia stwierdzającego, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. narusza przepisy postępowania, tak, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ewentualnie, w świetle okoliczności sprawy jakie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustali po jej ponownym rozpoznaniu, organ rozważy, czy pismo H. H. noszące datę 8 grudnia 2005, należy kwalifikować w trybie przepisu art.235 kpa.
Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1pkt.1 lit. c i art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r [Dz.U.153 poz 1270] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło