VII SA/Wa 913/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-03

Skład orzekający: Paweł Groński, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stosując art. 138 § 2 k.p.a., może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli organ pierwszej instancji badał całą decyzję w postępowaniu nieważnościowym, a organ odwoławczy widzi potrzebę ograniczenia kontroli do części tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie nie spowodowałoby naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy mógł orzec zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a., nawet jeśli widział potrzebę ograniczenia kontroli do części decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sieci wodociągowej. Skarżąca spółka zarzuciła GINB naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji, która według niej nie była wadliwa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2012r., znak [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia na jego wniosek nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2001 r.,Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp z o.o. pozwolenia na budowę: sieci wodociągowej wraz z kablem sterowniczym od odwiertów, położonych w [...]do Rozlewni Wód Mineralnych "[...]" w [...] na nieruchomości, położonej w [...] na działkach o nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i na nieruchomości, położonej w [...]na działkach o nr ewid. [...],[...],[...], [...],[...],[...], kabla zasilającego na nieruchomości, położonej w [...]na działkach o nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i na nieruchomości, położonej w [...] na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...], [...],[...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że P. S. jest aktualnie właścicielem działki o nr ewid. [...] w [...]objętej m.in. ww decyzją pozwolenia na budowę. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony, to zakres wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy, czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, bez względu na granice zgłoszonego żądania strony, (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2006r., sygn. akt II OSK 364/05). Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], dotyczy inwestycji liniowej, takie ograniczenie zakresu postępowania jest niezbędne. Interes prawny wnioskodawcy – P. S., wynika z jego tytułu własności do działki o nr ewid. [...] w [...] (księga wieczysta, prowadzona w Sądzie Rejonowym w [...] o nr KW: [...]), na której zaprojektowano części przedmiotowej inwestycji. Kontrolą w postępowaniu nieważnościowym, powinna być objęta tylko ta część decyzji pozwolenia na budowę. Tymczasem, Wojewoda [...] wszczął postępowanie, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie obejmującym część inwestycji, położonej na działce o nr ewid. [...] w [...], a następnie decyzją odmówił stwierdzenia nieważności całości decyzji Burmistrza. Organ drugiej instancji stwierdził ponadto, że z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] nie wynika, aby zbadał kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzje pod kątem wszystkich przesłanek nieważnościowych opisanych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Badanie takie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji do czego obliguje art. 107, art. 8 k.p.a., wyrażający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz art. 7 i 77 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w świetle ww. wskazań zachodzi konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ponieważ przeprowadzenie postępowania nieważnościowego i wydanie decyzji merytorycznej doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. polegające na i uchyleniu decyzji organu I Instancji, która nie była dotknięta wadami pozwalającymi na uznanie, ze wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto, zarzuciła nie przeprowadzenie przez organ II instancji wnioskowanego dowodu z akt sprawy cywilnej Sądu Rejonowego w [...] o sygn.. akt [...], co pozwoliło by organowi II instancji ustalić zgodny z prawem stan własności działki nr [...], a gdyby to postępowanie nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, wymagałoby zawieszenia niniejszego postępowania. Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] w postępowaniu I Instancyjnym dokonał prawidłowej i całościowej oceny braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji. Prawidłowo w szczególności ustalił, że w dacie wydawania pozwolenia na budowę dysponentem prawnym działki o numerze ew. [...] był Burmistrz Miasta i Gminy [...], który wydając pozytywną decyzję o pozwoleniu na budowę udzielił zgody Inwestorowi [...] spółka z o.o. na inwestycję zgodnie z obowiązującym prawem. Wnioskodawca, ani jego poprzednicy prawni w czasie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę nie był właścicielem działki [...] w [...], a więc w tamtym postępowaniu nie mogło dojść do jakiegokolwiek naruszenia interesu prawnego wnioskodawcy. Nie doszło także do naruszenia interesu prawnego żadnej innej strony postępowania w przedmiocie wy dania decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa, zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W świetle wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał podstaw do uchylenia kontrolowanej decyzji organ pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie nie spowodowałoby naruszenia zasady wynikającej z przepisu art. 15 k.p.a. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określona w art. 15 k.p.a. polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczony pod względem podmiotowym i przedmiotowym w zakresie w jakim to uczynił przed nim organ pierwszej instancji. W ocenie Sądu, w sytuacji kiedy kontroli w postępowaniu nieważnościowym organ pierwszej instancji poddał całą decyzję pozwolenia na budowę, a organ drugiej instancji widzi potrzebę ograniczenia tej kontroli do części rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji, to może dokonać tego bez uszczerbku dla poszanowania zasady wynikającej z przepisu art. 15 k.p.a. W tym zakresie, miał możliwość orzeczenia zgodnie z przepisem art. 138 § 1 k.p.a. O zasadności rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, nie może stanowić także pogląd organ II instancji o tym, że z uzasadnienia organ pierwszej instancji nie wynika to, że zbadał decyzje kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym z punktu widzenia wszystkich przesłanek nieważnościowych, o jakich mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Taka teza jest nie wystarczająca, gdy organ drugiej instancji nie wskazał choćby na realną potrzeba rozważenia, którejś z tych przesłanek w kontekście decyzji kontrolowanej w postepowanai nieważnościowym. W kontekście zarzutu zawartego w skardze, Sąd stwierdza, że stan prawny nieruchomości określa aktualny wpis w prowadzonej dla niej księdze wieczystej. Na jego ocenę nie mają wpływu postępowania sądowe do czasu zmiany na ich podstawie wpisów w księdze wieczystej. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło