VII SA/Wa 913/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-03
Skład orzekający: Paweł Groński, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stosując art. 138 § 2 k.p.a., może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli organ pierwszej instancji badał całą decyzję w postępowaniu nieważnościowym, a organ odwoławczy widzi potrzebę ograniczenia kontroli do części tej decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie nie spowodowałoby naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy mógł orzec zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a., nawet jeśli widział potrzebę ograniczenia kontroli do części decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sieci wodociągowej. Skarżąca spółka zarzuciła GINB naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji, która według niej nie była wadliwa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego
2012r., znak [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po
rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]
września 2011 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia na jego
wniosek nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia
[...] lipca 2001 r.,Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i
udzielającej [...] sp z o.o. pozwolenia na budowę: sieci wodociągowej wraz z
kablem sterowniczym od odwiertów, położonych w [...]do Rozlewni Wód
Mineralnych "[...]" w [...] na nieruchomości, położonej w [...] na
działkach o nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i na nieruchomości, położonej w [...]na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],
[...],[...],[...], kabla zasilającego na nieruchomości, położonej w [...]na
działkach o nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i na nieruchomości, położonej w [...] na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],
[...],[...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do
ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że P.
S. jest aktualnie właścicielem działki o nr ewid. [...] w [...]objętej m.in. ww
decyzją pozwolenia na budowę. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym,
jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony, to zakres
wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy,
czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko
w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o
stwierdzenie nieważności decyzji, bez względu na granice zgłoszonego żądania strony,
(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2006r., sygn. akt II OSK
364/05). Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca
2001 r., Nr [...], dotyczy inwestycji liniowej, takie ograniczenie zakresu
postępowania jest niezbędne. Interes prawny wnioskodawcy – P. S., wynika z
jego tytułu własności do działki o nr ewid. [...] w [...] (księga wieczysta,
prowadzona w Sądzie Rejonowym w [...] o nr KW: [...]), na
której zaprojektowano części przedmiotowej inwestycji. Kontrolą w postępowaniu
nieważnościowym, powinna być objęta tylko ta część decyzji pozwolenia na budowę.
Tymczasem, Wojewoda [...] wszczął postępowanie, w sprawie stwierdzenia
nieważności decyzji w zakresie obejmującym część inwestycji, położonej na działce o
nr ewid. [...] w [...], a następnie decyzją odmówił stwierdzenia nieważności całości
decyzji Burmistrza.
Organ drugiej instancji stwierdził ponadto, że z uzasadnienia decyzji Wojewody
[...] nie wynika, aby zbadał kontrolowaną w postępowaniu
nieważnościowym decyzje pod kątem wszystkich przesłanek nieważnościowych
opisanych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Badanie takie winno znaleźć odzwierciedlenie
w uzasadnieniu decyzji do czego obliguje art. 107, art. 8 k.p.a., wyrażający zasadę
pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz art. 7 i 77 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w świetle ww. wskazań
zachodzi konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania
sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ponieważ
przeprowadzenie postępowania nieważnościowego i wydanie decyzji merytorycznej
doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa
w art. 15 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie, wniosła [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...]. Zaskarżonej decyzji
zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. polegające na i uchyleniu decyzji organu I
Instancji, która nie była dotknięta wadami pozwalającymi na uznanie, ze wydana
została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres
sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto, zarzuciła nie
przeprowadzenie przez organ II instancji wnioskowanego dowodu z akt sprawy cywilnej
Sądu Rejonowego w [...] o sygn.. akt [...], co pozwoliło by organowi II
instancji ustalić zgodny z prawem stan własności działki nr [...], a gdyby to
postępowanie nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, wymagałoby
zawieszenia niniejszego postępowania.
Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] w postępowaniu I Instancyjnym
dokonał prawidłowej i całościowej oceny braku przesłanek do stwierdzenia nieważności
decyzji. Prawidłowo w szczególności ustalił, że w dacie wydawania pozwolenia na
budowę dysponentem prawnym działki o numerze ew. [...] był Burmistrz Miasta i
Gminy [...], który wydając pozytywną decyzję o pozwoleniu na budowę udzielił
zgody Inwestorowi [...] spółka z o.o. na inwestycję zgodnie z obowiązującym
prawem. Wnioskodawca, ani jego poprzednicy prawni w czasie wydawania decyzji o
pozwoleniu na budowę nie był właścicielem działki [...] w [...], a więc w tamtym
postępowaniu nie mogło dojść do jakiegokolwiek naruszenia interesu prawnego
wnioskodawcy. Nie doszło także do naruszenia interesu prawnego żadnej innej strony
postępowania w przedmiocie wy dania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w
zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1
ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002
r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod
względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów
obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa, zapadła z naruszeniem
art. 138 § 2 k.p.a.
Przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić
zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi
pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów
postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej
rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności
należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W świetle wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, Główny
Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał podstaw do uchylenia kontrolowanej decyzji
organ pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego
rozpoznania. Merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie nie spowodowałoby
naruszenia zasady wynikającej z przepisu art. 15 k.p.a.
Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określona w
art. 15 k.p.a. polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa organy tej
samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zakres
rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczony pod
względem podmiotowym i przedmiotowym w zakresie w jakim to uczynił przed nim
organ pierwszej instancji.
W ocenie Sądu, w sytuacji kiedy kontroli w postępowaniu nieważnościowym
organ pierwszej instancji poddał całą decyzję pozwolenia na budowę, a organ drugiej
instancji widzi potrzebę ograniczenia tej kontroli do części rozstrzygnięcia zawartego w
tej decyzji, to może dokonać tego bez uszczerbku dla poszanowania zasady
wynikającej z przepisu art. 15 k.p.a. W tym zakresie, miał możliwość orzeczenia
zgodnie z przepisem art. 138 § 1 k.p.a.
O zasadności rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, nie może
stanowić także pogląd organ II instancji o tym, że z uzasadnienia organ pierwszej
instancji nie wynika to, że zbadał decyzje kontrolowaną w postępowaniu
nieważnościowym z punktu widzenia wszystkich przesłanek nieważnościowych, o jakich
mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Taka teza jest nie wystarczająca, gdy organ
drugiej instancji nie wskazał choćby na realną potrzeba rozważenia, którejś z tych
przesłanek w kontekście decyzji kontrolowanej w postepowanai nieważnościowym.
W kontekście zarzutu zawartego w skardze, Sąd stwierdza, że stan prawny
nieruchomości określa aktualny wpis w prowadzonej dla niej księdze wieczystej. Na
jego ocenę nie mają wpływu postępowania sądowe do czasu zmiany na ich podstawie
wpisów w księdze wieczystej.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe
wskazania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1
lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło