VII SA/Wa 913/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-18
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła- Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z emerytury i posiada dom, mieszkanie oraz nieruchomość rolną, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, czy też częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na zwolnieniu od części wpisu sądowego od skargi i od części ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej, a także ustanowiono radcę prawnego. Sąd uznał, że wnioskodawczyni, pomimo trudnej sytuacji finansowej, jest w stanie ponieść część kosztów postępowania, biorąc pod uwagę wspólne dochody z mężem z tytułu emerytur oraz posiadanie nieruchomości rolnej, co pozwala na sukcesywne oszczędzanie na pokrycie pozostałych kosztów.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni J. E. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury, posiada dom, mieszkanie i nieruchomość rolną. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących dochodów, wydatków i posiadanych nieruchomości. Po analizie nadesłanych informacji, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
1). przyznano J. E. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.200,00 złotych oraz poprzez zwolnienie od części ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 550,00 złotych, 2). ustanowiono radcę prawnego, 3). w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2014 r. po rozpoznaniu wniosku J. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. E. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: 1). przyznać J. E. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.200,00 złotych oraz poprzez zwolnienie od części ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 550,00 złotych, 2). ustanowić radcę prawnego, 3). w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz ze skargą wniesioną na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014r. nr [...] wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy J. E. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
W formularzu wniosku wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.348, 39 złotych. Oświadczyła, że posiada dom o wym. 14,90 x 5,58 m, mieszkanie o pow. 57, 10 m oraz nieruchomość rolną o pow. 6,40 ha.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia radcy prawnego lub adwokata.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2014r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu,
- czy z tytułu posiadania nieruchomości rolnej uzyskuje jakiekolwiek dochody (np. ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców itp.) bądź dzierżawy lub innego tytułu, jeśli tak należało podać z jakiego i w jakiej wysokości,
- czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości,
- wyszczególnienia jakie miesięcznie ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz itp.), należało podać ich wysokość,
- orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.),
- czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość,
- czy otrzymuje pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo i w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 9 lipca 2014r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawczyni na powyższe.
W niniejszej sprawie zważono co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, iż prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej we wniosku, tak aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z powyższego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Mając powołane wyżej regulacje prawne jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy stanowi wpis od skargi w kwocie 1.500,00 złotych oraz stan majątkowy wnioskodawczyni uznano, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Z nadesłanych danych zawartych w formularzu wniosku PPF oraz w piśmie wyjaśniającym z dnia 9 lipca 2014r. wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Podała, że wspólnie utrzymują się z dochodów
w wysokości 3.704,39 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię z tytułu emerytury w wysokości 1.348,39 złotych i dochód uzyskiwany przez jej męża również z tytułu emerytury w wysokości 2.356 złotych.
Wnioskodawczyni wskazała, że posiada dom o wym. 14,90 x 5,58 m, mieszkanie
o pow. 57,10 m oraz nieruchomość rolną o pow. 6,40 ha. W piśmie z dnia 9 lipca 2014r. wnioskodawczyni wyjaśniła, że z posiadanej nieruchomości rolnej nie uzyskuje żadnych dochodów, nie otrzymuje żadnych dopłat do nieruchomości rolnych. Podała również, iż nie podejmuje żadnych dodatkowych prac i nie korzysta z dodatkowych pomocy od innych osób, organizacji społecznych i państwowych.
Wnioskodawczyni wskazała, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą 1.150 złotych, a orientacyjnie wydatki na bieżące utrzymanie wynoszą miesięcznie 2.100 złotych.
Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącej i jej zdolności płatniczych stwierdzono, iż nie jest ona w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 1.500,00 złotych oraz ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 750,00 złotych i ustanowić pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jej rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.200,00 złotych oraz od części ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 550,00 złotych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Skarżąca z małżonkiem uzyskują stały dochód miesięczny z tytułu emerytur w wysokości 3.704,39 złotych. Nadto posiadają nieruchomość rolną o pow. 6,40 ha. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed Sądem, skarżąca powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie
z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winna ona zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego.
Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzono, że wnioskodawczyni będzie w stanie samodzielnie ponieść koszty pozostałej części wpisu sądowego w wysokości 300,00 złotych i pozostałej części wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 200,00 złotych oraz inne koszty postępowania.
Ze względu na fakt, iż wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie radcę prawnego. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło