VII SA/Wa 918/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-07
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Mariola Kowalska, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stawu na terenie otuliny parku krajobrazowego, zgłoszona po rozpoczęciu prac, stanowi samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę i skutkującą nakazem rozbiórki w przypadku braku legalizacji?Ratio decidendi
Budowa stawu, który jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej, na terenie otuliny parku krajobrazowego, wymaga pozwolenia na budowę. Zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia prac po faktycznym rozpoczęciu robót budowlanych jest nieskuteczne i stanowi samowolę budowlaną. W przypadku braku legalizacji samowoli budowlanej, organ administracji jest zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Skarżący M. i T. S. zostali zobowiązani do rozbiórki stawu wykopanego na swojej działce, który organy uznały za urządzenie melioracji wodnej szczegółowej. Organy ustaliły, że staw został wykopany po rozpoczęciu prac, a zgłoszenie zostało dokonane po terminie. Dodatkowo, staw znajduje się na terenie otuliny parku krajobrazowego, co wymagało pozwolenia na budowę, którego skarżący nie uzyskali. Skarżący twierdzili, że jedynie porządkowali teren po budowie wodociągu i że zgłosili prace, na które organ nie wniósł sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. i T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) nakazał M. i T. S. rozbiórkę stawu położonego na terenie działki nr ewid. [...] w Miejscowości W. Gm. P. poprzez jego zasypanie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż na podstawie oględzin przedmiotowej nieruchomości oraz wyjaśnień stron ustalono, że na terenie nieruchomości należącej do skarżących M. i T. S. został wykopany zbiornik wody o głębokości ok. 0,8 - 2m, szerokości ok. 2-6m oraz długości ok. 70m. Wg oświadczenia M. S. zawartym w protokole oględzin z dnia [...] października 2003r. oraz wyjaśnień A. W. zbiornik został wykopany około [...] września 2003r.
Wprawdzie inwestorzy zawiadomili właściwy organ o rozpoczęciu prac związanych z wykopem, jednakże uczynili to w dniu [...] września 2003r., a zatem już po rozpoczęciu prac. Z pisma Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego z dnia [...] października 2003r. wynika, iż staw znajduje się w otulinie [...] Parku Narodowego.
Oceniając materiał dowodowy organ uznał, iż przedmiotowy staw należy zakwalifikować jako urządzenie melioracji szczegółowej , inwestor zgłosił budowę już po rozpoczęciu robót budowlanych, a z uwagi na położenie stawu w otulinie parku krajobrazowego, na jego budowę konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Organ I instancji wszczął w związku z powyższym postępowanie w trybie art. 48 ust. 2 nakładając na inwestorów obowiązek dostarczenia dokumentacji niezbędnej do "legalizacji" samowoli budowlanej. Z uwagi na to, iż inwestorzy nie wykonali powyższego postanowienia i nie przedłożyli żądanych dokumentów w stosownym terminie, organ na podstawie art. 48 ust. 1 nałożył obowiązek rozbiórki poprzez zasypanie stawu.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i T. S. zarzucając decyzji niezgodność ustalonego materiału ze stanem faktycznym.
Odwołujący wskazali, iż nie budowali stawu a jedynie uporządkowali teren po budowie wodociągu. Potwierdza to pismo Starosty Powiatowego w Z. z dnia [...] października 2003r. Inwestor oczyścił jedynie rów odwadniający z ziemi, która została tam wyrzucona z drogi po wykopach kanalizacyjnych. O pogłębianiu i oczyszczaniu rowu Wójt Gminy P. wiedział już w 2003r., ponieważ inwestor zgłaszał mu ten problem. Inwestor nie zgodził się ze stanowiskiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w oparciu o zeznania właścicielki sąsiedniej nieruchomości i Wójta Gminy P. uznał, iż wykop pod budowę wodociągu był wąskoprzestrzenny o maksymalnej szerokości 0,5m, w związku z czym nie mógł doprowadzić do zniszczenia drogi dojazdowej, tymczasem rów wodociągowy był kopany na głębokość 2,5m, a jego szerokość wynosiła około l,5m.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż przedmiotowy staw jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej . W rozumieniu ustawy Prawo budowlane staw jest budowlą, dlatego też organ I instancji prawidłowo zastosował tryb postępowania określony w art. 48 Prawa budowlanego. Staw został wykonany w warunkach samowoli budowlanej, zaś z uwagi na jego położenie w otulinie parku krajobrazowego na jego budowę wymagane było pozwolenie na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Ponadto inwestorzy nie skorzystali z możliwości legalizacji powyższej samowoli, co oznacza, iż organ był zobowiązany do nałożenia obowiązku rozbiórki wykonanego obiektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, iż z dokumentacji powykonawczej wynika, iż budowa przyłącza była realizowana w odległości ok. 1-1,5m od krawędzi drogi, na co wskazuje inwentaryzacja geodezyjna, i z uwagi na rozmiary nie mogła spowodować zasypania istniejącego, zdaniem skarżących rowu melioracyjnego, a ponadto z dokumentacji geodezyjnej nie wynika fakt istnienia rowu melioracyjnego w tym miejscu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyli M. i T. S. Wnieśli w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zarzucili przedmiotowej decyzji niezgodność ustalonego materiału ze stanem faktycznym polegającą na ustaleniu, iż inwestor zgłosił budowę urządzenia melioracyjnego już po rozpoczęciu robót budowlanych oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 9 lit. b Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż staw wykopali w listopadzie 2003 r. na istniejących po stawach zagłębieniach. O powyższym świadczy pismo Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2003r., w którym wójt poinformował skarżących iż plan zagospodarowania przestrzennego nie zabrania wykonania odwodnienia na działce [...] we wsi W.
Skarżący dokonali zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia prac związanych z wykopaniem zbiorników wód gruntowych , zaś organ właściwy w sprawie w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku nie wniósł sprzeciwu, a tym samym nie poinformował skarżących, iż budowa wymaga pozwolenia na budowę.
Ponadto organ nie ustalił, czy działka na której wybudowano staw leży w granicach otuliny parku krajobrazowego, ustalenie powyższe powinno być oparte na stosowanych rozporządzeniach, nie zaś wynikać z pism dyrekcji parku. Organy nie ustaliły zatem, czy przedmiotowe roboty budowlane polegające na budowie stawu wymagały pozwolenia na budowę czy tylko zgłoszenia.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna. Żaden z zarzutów skargi nie zasługuje na uwzględnienie, zaś twierdzenia skarżących zawarte w uzasadnieniu skargi nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym z ich udziałem materiale dowodowym.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 zpóźn.zm.).
W niniejszej sprawie Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do braku zgodności materiału dowodowego z ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę wydanych decyzji administracyjnych. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z ustaleń poczynionych przez organy administracji niewątpliwie wynika, iż skarżący dopuścili się samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, do których to urządzeń należy zakwalifikować wykopany przez skarżących staw. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.jedn.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) przed rozpoczęciem robót skarżący winni byli uzyskać pozwolenie na budowę. Przedmiotowe urządzenie melioracji wodnej znajduje się bowiem na terenie otuliny [...] Parku Krajobrazowego. Powyższe wynika, nie tylko, jak twierdzą skarżący z pisma dyrektora tego parku, lecz również wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tej nieruchomości wydanego przez Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2003r., znajdującego się w aktach sprawy.
Bez znaczenia w sprawie są również twierdzenia skarżących, iż wykonywali oni jedynie remont istniejących urządzeń melioracyjnych. W dacie budowy stawu, jak również orzekania przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie rozbiórki obowiązywał przepis art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.jedn.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) nakazujący uzyskanie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych na terenach parków krajobrazowych i ich otulin, jak również na remont takich urządzeń .
Wbrew twierdzeniom skarżących zawartym w skardze, brak jest również podstaw do przyjęcia, iż dokonali oni skutecznego zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, stosowanie do art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wprawdzie skarżący zgłosili taki zamiar organowi w dniu [...] września 2003r., jednakże dokonali tego już po rozpoczęciu prac związanych z budową stawu. Z pisma właścicielki sąsiedniej nieruchomości A. W. z dnia [...] września 2003r. wynika, iż w tym dniu trwała budowa stawu. Potwierdza to również oświadczenie skarżącej M.S. zawarte w protokole z dnia [...] października 2003r., w którym skarżąca wyjaśniła, iż budowa stawu została rozpoczęta około [...] września 2003r. W tej sytuacji należy uznać, iż prawidłowo organy nadzoru budowlanego ustaliły, iż wykonanie stawu nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ inwestor nie dokonał zgłoszenia robót stosowanie do art. 30 ust. 5 , jak również nie legitymuje się pozwoleniem na budowę .
Z akt sprawy wynika, iż w związku z samowolą budowlaną organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie legalizacji robót budowlanych. Konsekwencją niewykonania nałożonych w tym zakresie obowiązków zawartych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego , była konieczność wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego organ administracji jest zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę
Wskazać jednocześnie należy, iż Sąd nie mógł uwzględnić tych zarzutów skargi, które wskazywały na celowość wykonanych robót budowlanych, jak również uwzględnić skargi z uwagi na wysokość poniesionych przez skarżących kosztów związanych z budową stawu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło