VII SA/Wa 920/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-13

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Bogusław Cieśla, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził nieważność decyzji o nakazie rozbiórki, mimo że strona początkowo wnioskowała o uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a., a następnie złożyła wniosek o wznowienie postępowania, dołączając nowe dowody?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy nieprawidłowo oceniły żądanie strony, błędnie uznając wniosek o wznowienie postępowania za złożony z rażącym naruszeniem terminu, pomijając przy tym nowe dowody dołączone przez stronę, które mogły mieć istotne znaczenie dla sprawy. W konsekwencji, zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność decyzji rozbiórkowej została wydana z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i odstąpił od uchylenia decyzji rozbiórkowej z powodu upływu terminu. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji rozbiórkowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność, uznając, że wznowienie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. decyzją znak [...] wydaną dnia [...] sierpnia 1992r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r., po rozpatrzeniu sprawy nielegalnej budowy domku letniskowego na nieruchomości rolnej nr [...] stanowiącej własność K. M., nakazał rozebrać budynek letniskowy. W dniu 7 sierpnia 2007r. M. K., właściciel nieruchomości od 2001r., złożył wniosek o uchylenie w/w decyzji ostatecznej. Wniosek ten uzupełnił w dniu 5 września 2007r. wnosząc o przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 145 kpa, złożył również oświadczenie poprzedniego właściciela nieruchomości, że budynek którego dotyczy nakaz rozbiórki wybudowany został w lecie 1991r. W dniu 27 sierpnia 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wznowił postępowanie w sprawie wydania decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, a następnie decyzją znak [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 § 1 i art. 151 § 2 kpa orzekł, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 1992r. nakazująca rozbiórkę budynku letniskowego wydana została z naruszeniem prawa i odstąpił od jej uchylenia z powodu upływu okresu 5-ciu lat od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że uznano, iż zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, a oświadczenie poprzedniego właściciela działki wskazujące, iż budynek wykonano w 1991r., a więc w czasie gdy na terenie inwestycji nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego - należało traktować jako nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi który ją wydał - co stanowi przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W dniu [...] lutego 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 kpa stwierdził z urzędu nieważność wyżej opisanej decyzji podnosząc, że wniosek strony dotyczył uchylenia na podstawie art. 155 kpa decyzji rozbiórkowej, a organ z naruszeniem prawa bez wniosku wznowił postępowanie nie uwzględniając również treści art. 148 kpa. Odwołanie od tej decyzji złożył M. K. podnosząc, że wiadomość, iż budynek letniskowy został wybudowany w 1991r. powziął w sierpniu 2007r. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] kwietnia 2008r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że prawidłowo w postępowaniu przed organem I instancji ustalono, iż wniosek odwołującego się z dnia 7 sierpnia 2007r. uzupełniony pismem z 5 września 2007r. dotyczył żądania uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego na podstawie art. 155 kpa. Organ nadzoru budowlanego bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia jednoznacznie żądania strony wznowił postępowanie. Obowiązkiem organu było ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania i która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Zdaniem organu odwoławczego nie zostało ocenione czy podana we wniosku o wznowienie przyczyna mieści się w kategorii przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa oraz czy został zachowany termin do złożenia wniosku. Zdaniem organu, ponieważ odwołujący się podał, że dowiedział się o okoliczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do niego w czerwcu 2004r., a wniosek o wznowienie złożył w dniu 10 sierpnia 2007r. to termin zawarty w art. 148 § 1 kpa nie został zachowany i decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł M. K.[. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji przedstawił przebieg postępowania oraz podtrzymał zarzuty odwołania od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia wystąpiły dlatego skargę należało uznać za zasadną. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] kwietnia 2008r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008r. stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji wydanej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 146 § 1 kpa. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, a ich uzasadnienia nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Kontrolowane decyzje zapadły w postanowieniu nieważnościowym, nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym którego przedmiotem jest ocena, czy ostateczna decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. uznając, że została ona wydana po bezpodstawnym przyjęciu, iż wniosek o uchylenie decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 kpa stanowi wniosek o wznowienie postępowania, zaś zdaniem organu odwoławczego decyzja ta rażąco narusza 148 kpa. Organy obu instancji nie wzięły pod uwagę, iż co prawda w piśmie z dnia 10 sierpnia 2007r. skarżący wnosił jedynie o uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego, lecz już w piśmie złożonym w dniu 10 września 2007r. (złożonym w wyznaczonym terminie, w odpowiedzi na wezwanie organu do sprecyzowania żądania) skarżący wnosił o rozpatrzenie wniosku zgodnie z art. 145 § 1 kpa i dołączył oświadczenie poprzedniego właściciela budynku z dnia 3 sierpnia 2007r. dotyczące daty samowoli. Z powyższego wynika, że niezasadnym jest ustalenie organu I instancji, iż brak było wniosku strony o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy przyjął, że wznowienie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 148 kpa bowiem o wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego skarżący dowiedział się w czerwcu 2004r., a podanie o wznowienie złożył w sierpniu 2007r. Organ ten pominął fakt, że skarżący do złożonego wniosku dołączył oświadczenie poprzedniego właściciela nieruchomości uzyskane w dniu 3 sierpnia 2007r. zawierające nową okoliczność istotną w sprawie, którą wziął pod uwagę (i ocenił w uzasadnieniu) organ wydający decyzję w postępowaniu wznowieniowym. Do treści tego oświadczenia, daty jego uzyskania i daty złożenia organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł w aspekcie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 kpa - co powoduje wadliwość wydanego rozstrzygnięcia w świetle zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 77 kpa i wadliwość jego uzasadnienia stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło