VII SA/Wa 920/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, emeryt utrzymujący się z emerytury i żony niepracującej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu adwokata z urzędu, ponieważ jego dochody z emerytury, po odliczeniu koniecznych wydatków na utrzymanie siebie i żony, nie pozwalają mu na poniesienie kosztów związanych z zatrudnieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, a ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie spoczywa na stronie.Stan faktyczny
Wnioskodawca H.K. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek został uzupełniony. Wnioskodawca jest emerytem, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1715,17 zł netto miesięcznie, a jego żona nie pracuje i pozostaje na jego utrzymaniu. Po analizie dochodów i wydatków, sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.Rozstrzygnięcie
Przyznano H.K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie został rozpoznany ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wznowienia postępowania postanawia : przyznać H. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W dniu 30 kwietnia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez H.K. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Ze względu na ustawowe zwolnienie skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wniosek rozpoznano w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Przepisy ww. ustawy, zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez niego z tytułu emerytury w wysokości 1.715,17 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca wyjaśnił, że żona od 1968 r. nie pracowała zawodowo. Obecnie także nie pracuje i pozostaje na jego utrzymaniu.
Wnioskodawca podał, że posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 48 m ². Oświadczył, że innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych, samochodu, oszczędności w złotych i euro, zasobów pieniężnych za wyjątkiem otrzymywanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych emerytury nie posiada. Wnioskodawca dodał, że na utrzymanie mieszkania oraz zakup lekarstw dla niego i żony brakuje mu środków finansowych.
Z nadesłanego oświadczenia o ponoszonych przez wnioskodawcę wydatkach wynika, że z otrzymywanej emerytury w wysokości 1.715,17 złotych przeznacza na opłatę za mieszkanie kwotę w wysokości 304,26 złotych, tytułem opłat na PZU Zycie co 3 miesiące w wysokości 128,80 złotych, za energię elektryczną w wysokości 79,87 złotych, za gaz ziemny w wysokości około 50,00 złotych, za abonament radiowo – telewizyjny opłata roczna w wysokości 199,80 złotych, za telewizję kablową w wysokości 32,50 złotych za rok, tytułem opłat za swój telefon komórkowy w wysokości 30,00 złotych miesięcznie, oraz za telefon żony w wysokości 50,00 złotych za doładowanie na 3 miesiące, na zakup lekarstw dla siebie i żony w wysokości około 120,00 złotych.
Wnioskodawca podał, że na zakup żywności przeznacza kwotę w wysokości około 1.200,00 złotych miesięcznie, na zakup prasy i środków chemicznych w wysokości około 100,00 – 150,00 złotych. Dodał, że na zakup odzieży, obuwia i innych potrzebnych rzeczy, w tym utrzymanie mieszkania, np. na niespodziewane remonty brakuje mu środków finansowych. Wnioskodawca zaznaczył, że wymienione przez niego miesięczne wydatki są konieczne i niezbędne do prawidłowego funkcjonowania jego oraz żony.
Wnioskodawca dołączył do nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie o wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków stałych, wyciąg z konta bankowego żony za okres od 1 marca 2012 r. do 30 marca 2012 r. z którego wynika, że obroty na rachunku wynosiły 2.271,17 złotych, zawiadomienie ze Spółdzielni Mieszkaniowej o wymiarze opłat za lokal z dnia 26 kwietnia 2012 r.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że przy wysokości uzyskiwanego miesięcznie dochodu z tytułu emerytury i ponoszonych wydatkach nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że poniesie dodatkowych kosztów związanych z zatrudnieniem profesjonalnego pełnomocnika wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawcy.
Z tego względu przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Jednocześnie wskazać należy, że nie rozpoznano wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 c ustawy p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło