VII SA/Wa 922/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...], nakazującej M. i A.F. dokonanie całkowitej rozbiórki dwóch wiat namiotowych, znajdujących się na działce położonej w miejscowości N., gm. S., nr ewid. [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w dniu 4 marca 2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ł. wpłynęło - przekazane przy piśmie Wójta Gminy S.- wystąpienie Stowarzyszenia "C." w sprawie samowolnego rozpoczęcia bez stosownych zgłoszeń i pozwoleń budowy kolejnego budynku na działce nr [...] w N. Pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ł. w dniu 8 kwietnia 2015 r. przeprowadzili oględziny na ww. działce, w trakcie których ustalono, że "w marcu 2015 r. na działce nr ewid. [...] w N. za istniejącym budynkiem magazynowym od strony północnej wybudowano 2 obiekty - wiaty magazynowe". Pierwszym z nich jest wiata o wymiarach 19,00m x 10,10m i wysokości 6,15 m natomiast drugim wiata o wymiarach 20,00m x 12,00m i wysokości 6,75 m. Obie wiaty wykonane są z blokowych elementów betonowych ustawionych na gruncie i przykrytych plandeką opartą na konstrukcji stalowej. Ustalono ponadto, że przedmiotowe wiaty wykorzystywane są do czasowego składowania kredy. Zawiadomieniem z dnia 17 kwietnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował o wszczęciu w dniu 6 marca 2015 r. na wniosek Stowarzyszenia "C." postępowania administracyjnego w sprawie wykonania wiat namiotowych na działce położonej w miejscowości N., gm. S., oznaczonej nr ewid. [...], należącej do A. F. Następnie, w dniu [...] maja 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ww. sprawie. W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji, złożonego przez Stowarzyszenie "C." [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu powiatowego. Pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zawiadomił M. i A. F. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wykonania ww. wiat namiotowych. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r. organ powiatowy wstrzymał rozpoczęte roboty budowlane przy budowie wiat namiotowych oraz nałożył na M. i A. F. obowiązek przedłożenia niżej wymienionych dokumentów: 1. zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania terenu lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wykonanego w/w obiektu budowlanego, sporządzonego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i posiadającą zaświadczenie o aktualnej przynależności do izby samorządu zawodowego, ze stwierdzeniem o wykonaniu istniejących robót budowlanych zgodnie z przepisami prawa budowlanego, w tym warunkami techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a także, iż został on pobudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, oraz zaprojektowanie brakujących elementów, 3. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania postanowienia. Dokumenty opisane ww. postanowieniem nie zostały przedłożone. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], nakazał M. i A. F. dokonanie całkowitej rozbiórki dwóch wiat namiotowych, znajdujących się na działce położonej w miejscowości N., gm. S., nr ewid. [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej decyzji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wziął pod uwagę treść decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. i dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej spornych obiektów, w związku z czym decyzja winna zostać utrzymana w mocy jako odpowiadająca prawu. Przedmiotowa inwestycja powstała bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed 28 czerwca 2015 r.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31, które wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przedmiotowa inwestycja to dwie wiaty namiotowe o wymiarach 19,00 m x 10,10 m i wysokości 6,15 m oraz 20,00 m x 12,00 m i wysokości 6,75 m. Są to obiekty posadowione na blokowych elementach betonowych przykryte plandeką zamocowaną na konstrukcji stalowej. Wiaty namiotowe nie są budynkami. W myśl art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynkiem jest obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Ze względu na znaczną wielkość, nie może stanowić również obiektu małej architektury, którymi zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane są w szczególności takie jak obiekty: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. W przepisie art. 3 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy wskazano, że budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, wyliczając jednocześnie przekładowo obiekty budowlane tego rodzaju. Zdaniem organu drugiej instancji, cechy jakie wykazują przedmiotowe wiaty determinują ich zaliczenie do obiektów budowlanym będących budowlami, w rozumieniu art. 3 pkt 5 w związku z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Z treści przepisu art. 3 pkt 1 lit. b wyżej wymienionej ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed 28 czerwca 2015 r.) nie można wyprowadzić wniosku, że obiekt nie będący ani budynkiem, ani obiektem małej architektury, nie posiadający instalacji i urządzeń, nie może być zakwalifikowany jako budowla, a w konsekwencji i obiekt budowlany. Brak instalacji i urządzeń nie pozbawia obiektu budowlanego charakteru budowli i oznacza tylko tyle, że jeśli w skład budowli wchodzą również instalacje i urządzenia, to stanowią one całość techniczno-użytkową. Wzniesienie obiektu budowlanego mieści się w pojęciu robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, gdyż roboty budowlane to nie tylko budowa, czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale również (m.in.) prace polegające na montażu obiektu budowlanego. Na podstawie powyższych ustaleń organ drugiej instancji ocenił, że montaż przedmiotowych wiat namiotowych, jako nie wymieniony w art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 371/09). Tym samym organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, który reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 120/05, niespełnienie przez inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w wyznaczonym przez organ terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "właściwy organ nakazuje" nie oznacza uprawnienia, lecz obligatoryjny obowiązek organu administracji publicznej wydania nakazu rozbiórki, jeśli zachodzą okoliczności o których mowa w przepisie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Zgodnie z przepisami wyżej wymienionej ustawy jeżeli rozbiórka nie zostanie wykonana dobrowolnie przez adresata decyzji, wówczas właściwy organ podejmuje czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przepisy prawa nie przewidują możliwości przesuwania terminu wykonania obowiązku, który powinien być wykonany niezwłocznie po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów odwołania, że producent przedmiotowych wiat "nie informował o potrzebie uzyskania pozwolenia na ustawienie namiotu" organ zauważył, iż na załączonym przez skarżącego do rozpatrywanego odwołania folderze promocyjnym firmy "S." widnieje następujący zapis "S. może wymagać uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych. Stosowne informacje w tym zakresie nabywca powinien uzyskać we właściwym urzędzie". Tym samym, twierdzenie skarżącego uznać należy za niezgodne ze stanem faktycznym. Inwestor chcąc dokonać budowy czy też montażu obiektów budowlanych, tym bardziej obiektów o tak znacznych rozmiarach, winien każdorazowo upewnić się, czy ww. roboty budowlane wymagają uzyskania zgody od właściwych organów architektoniczno-budowlanych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł A. F. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniósł, że decyzja cyt. "została wydana niezgodna z kodeksem postanowienia administracyjnego", organ powinien cyt. "zastosować procedurę zgodną z art. 29 a nie zastosowanie art. 28 prawa budowlanego". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonej decyzji. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Objęte niniejszym postępowaniem wiaty stanowią obiekty budowlanym będące budowlami, w rozumieniu art. 3 pkt 5 w związku z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Montaż wiat namiotowych, jako nie wymieniony w art. 29 i 30 wyżej wymienionej ustawy (wg stanu na datę inwestycji) wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę - zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 tej ustawy. Wiaty powstały bez decyzji o pozwoleniu na ich budowę, stanowią zatem samowolę budowlaną, do której zastosowane ma przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane. Przewiduje on możliwość legalizacji obiektów wzniesionych bez przewidzianego prawem pozwolenia na budowę. Organ taką procedurę wdrożył. Wydał opisane powyżej postanowienie, zobowiązując inwestorów do złożenia dokumentów, szczegółowo tam opisanych. Inwestorzy, nie złożyli dokumentów niezbędnych do postępowania legalizacyjnego. Mieli takie prawo. Legalizacja jest uprawnieniem, z którego inwestor działający w warunkach samowoli budowlanej może, ale nie musi skorzystać. Rezygnacja z legalizacji w ww. trybie oznacza jednak obligatoryjny nakaz rozbiórki. Organ musi wydać takie rozstrzygnięcie, nie pozostawiono mu żadnego luzu decyzyjnego – art. 48 ust 4 ustawy Prawo budowlane. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).