VII SA/Wa 924/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-09-25
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1c PPSA, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu może zostać przyznane osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni wykazała, że jej dochody są obciążone licznymi wydatkami, w tym spłatą kredytów, wydatkami komorniczymi i kosztami leczenia syna, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
A. M. złożyła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1c PPSA. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką dzieci i partnerem, utrzymując się z dochodów w wysokości 3.494,14 zł miesięcznie. Posiada dom jednorodzinny i działkę, a nieruchomość obciążona jest kredytem hipotecznym. Wnioskodawczyni ma również inne zobowiązania finansowe, w tym wydatki komornicze, koszty leczenia syna i spłatę pożyczek.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2008 r. po rozpoznaniu wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy refundacji kosztów leczenia postanawia: przyznać A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
W dniu 19 września 2008 r. razem ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został złożony wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Skarżąca we wniosku wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych całości i ustanowienie adwokata z urzędu.
Ze względu na ustawowe zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczania kosztów sądowych wynikające z art. 239 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozpoznano wniosek skarżącej tylko w zakresie ustanowienia pełnomocnika
z urzędu.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwójką dzieci i ich ojcem. Utrzymują się z dochodów w wysokości 3.494,14 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawczyni i jej partnera uzyskiwany z tytułu zatrudniania oraz zasiłek pielęgnacyjny. Syn skarżącej jest [...], co generuje miesięcznie koszty na leczenie i dojazdy z J. do R. Syn wnioskodawczyni musi ponadto korzystać z [...]. Wnioskodawczyni posiada dom jednorodzinny o pow. 164 m2 oraz działkę o pow. 0,0767 ha. Nieruchomość obciążona jest kredytem hipotecznym w wys. 100.000 zł. Ponadto wnioskodawczyni ma do spłaty hipoteki w wysokości 49.486,36 zł., 13.000zł. i 26.000 zł. Do wydatków strona zaliczyła wydatki komornicze, wydatki na przedszkole, telefon, gaz, energię elektryczną, wodę, spłatę pożyczki lekarstwa dla syna, kredyty – łącznie około 2540 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie uznano, że wnioskodawczyni w nadesłanym formularzu wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Jej dochody są obciążone wieloma wydatkami w tym spłatą kilku kredytów i wydatkami komorniczymi oraz kosztami leczenia syna. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że w opisywanej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Oceniono bowiem, że sytuacja materialna, rodzinna i życiowa wnioskodawczyni w jakiej się znajduje, nie pozwala jej na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Z powyższych względów, na podstawie 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło