VII SA/Wa 924/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi J. J., A. J. i K.J. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu skargę oddala Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] marca 2009 r. [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2009 r., w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi krajowej nr [...] odcinek G. - Z. do działki nr [...] w R.. W uzasadnieniu organ centralny wskazał, że droga krajowa nr [...] na całym przebiegu jest zakwalifikowana do dróg głównych, a zgodnie z przepisami wykonawczymi, na drodze klasy G należy ograniczyć liczbę i częstotliwość zjazdów, bowiem względy bezpieczeństwa ruchu drogowego na drogach krajowych przemawiają za tym, aby lokalizowanie zjazdów z takiej drogi miało miejsce tylko wyjątkowo. Powołując dalej wymogi rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, organ podkreślił, że zjazd nie może być usytuowany w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła, ani na odcinku występowania dodatkowego pasu ruchu, z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa, a działka nr [...] jest położona właśnie w sąsiedztwie dodatkowego pasa ruchu (wyłączenia) na drodze krajowej nr [...]. W decyzji podkreślono również, że z faktu graniczenia przedmiotowej nieruchomości z drogą krajową nie można wywodzić konieczności zapewnienia jej dostępu do drogi publicznej, poprzez odrębny, bezpośredni zjazd. Wyważając słuszny interes strony oraz interes społeczny, organ dał pierwszeństwo ważnemu interesowi społecznemu wyznaczanemu przez bezpieczeństwo ruchu drogowego, nad interesem indywidualnym, który w tym przypadku pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa i interesem społecznym. Skargę sądową na powyższą decyzję wnieśli zainteresowani: J., K. i A. J., domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie prawa. Zdaniem skarżących przedmiotowy zjazd z ich działki nie jest w obszarze skrzyżowania, bo jest to odległość 100 m, a nadto brak jest stosownej definicji skrzyżowania. W ocenie skarżących ich poprzednicy mieli możliwość zjazdu na drogę nr [...], a pozbawianie ich tego zjazdu równa się pozbawieniu dostępu do drogi publicznej i ogranicza ich prawo własności. Nadto organ nie prowadził badań natężenia ruchu jak też ile i jakich zjazdów istnieje na tej drodze, co oznacza, że decyzje są gołosłowne. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 19/07, poz. 115 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 43/99, poz. 430). Droga krajowa nr [...], z której strony planują wykonanie zjazdu została zakwalifikowana zarządzeniem nr [...] Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie klas istniejących dróg krajowych, do dróg głównych (klasa G), dla których § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia przewiduje ograniczenie liczby i częstości zjazdów przez zapewnienie dojazdu z dróg niższych klas, z uwagi na zapewnienie wymaganego poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jak stwierdził organ, projektowany zjazd publiczny byłby zlokalizowany w obszarze oddziaływania skrzyżowania drogi krajowej nr [...] z drogą wojewódzką nr [...], a pomiędzy zjazdem a osią drogi wojewódzkiej odległość wynosi 100 m. Nadto, co wynika z projektu organizacji ruchu na skrzyżowaniu, zjazd byłby usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie pasa wyłączenia (lewoskręt). Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu, iż stanowiłoby to jedno z miejsc zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, a takie usytuowanie zjazdu publicznego wyklucza zapis § 78 ust. 1 w związku z § 113 ust. 7 powołanego rozporządzenia. Bezspornym jest, że każdy zjazd z drogi stanowi potencjalne źródło zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i ograniczenie jego płynności i to w stopniu tym większym, im wyższe jest natężenie ruchu na drodze (ostatni pomiar generalny ruchu z roku 2005 wykazał 6.346 pojazdów na dobę). Jak wynika z materiału dowodowego sprawy przedmiotowa działka nr [...] nie posiadała zjazdu z drogi krajowej nr [...], a zatem decyzją odmawiającą zezwolenia na lokalizację zjazdu organ nie pozbawił skarżących dostępu do drogi. Przedmiotowy zjazd został oznaczony jako nielegalny w ewidencji zjazdów, prowadzonej przez Rejon w A., Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...]. Podkreślić należy, że za zjazd w rozumieniu art. 29 ustawy o drogach publicznych, może być uznany nie każdy dojazd urządzony przez właścicieli czy użytkowników nieruchomości przyległych do drogi publicznej, ale tylko ten, który został wykonany przez zarząd drogi lub za jego zgodą. Skoro więc w przedmiotowej sprawie zarząd drogi nie wydawał zezwolenia na lokalizację zjazdu do działki nr [...], ani też jego nie wykonywał, to zgodzić się należy z organem, że miejsce, które uznawano dotychczas za dojazd, było faktycznie nieformalnym przejazdem. Trafnie też podkreślił organ centralny, że z faktu graniczenia przedmiotowej działki z drogą krajową nr [...] nie można wywodzić obowiązku i konieczności zapewnienia tej nieruchomości dostępu do w/w drogi krajowej poprzez odrębny zjazd z tej drogi. Jak zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA 2207/03 "Z faktem bezpośredniej dostępności ("przylegania") działki do drogi publicznej nie wiąże się z mocy samego prawa możliwości ustanowienia zjazdu z tej drogi na działkę. Możliwość ustanowienia w takiej sytuacji zjazdu z drogi publicznej nie jest bowiem wprost związana z prawem własności gruntu, czyli z działaniami jego właściciela podejmowanymi na podstawie tzw. prawa sąsiedzkiego, lecz stanowi uprawnienie o charakterze rzeczowym - związane z określoną nieruchomością, przyznawane w drodze zgody zarządu drogi, mającej formę decyzji administracyjnej." Zaistniałe w niniejszej sprawie ograniczenie wykonywania prawa własności przez stronę jest uzasadnione, bowiem zgodnie z art. 140 k.c. prawo własności nie jest prawem absolutnym i może doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. A do takich przepisów należą przepisy ustawy o drogach publicznych i przepisy wykonawcze do tej ustawy - wyrok z dnia 14 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 3119/01 (niepubl.). Organ wydający decyzję w sprawie lokalizacji zjazdu obowiązany jest rozważyć interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Słuszny interes strony nawet najszerzej rozumiany, nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani nie może go zastępować. W przedmiotowej sprawie zarządca drogi przeprowadził wnikliwe wyważenie interesów i ostatecznie przyznał prymat równie ważnemu interesowi społecznemu, którego bezspornym wyznacznikiem jest bezpieczeństwo i płynność ruchu dla wszystkich użytkowników drogi krajowej nr [...], nad interesem indywidualnym. Nie znajdując podstaw do kwestionowania prawidłowości i zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270).