VII SA/Wa 925/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej N. Sp. z o.o. w G. kwotę 5.620 zł (pięć tysięcy sześćset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] ([...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze. zm.), zw. dalej kpa, oraz art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 156 z 2006r., poz.1118 ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, wobec przystąpienia z naruszeniem art. 55 Prawa budowlanego do użytkowania hali magazynowej s. nr [...], na działce nr [...] (obręb [...]), na terenie Portu G. - zrealizowanej w oparciu o decyzję Wojewody [...] z dnia [...] ([...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę - nałożył na inwestora N. Sp. z o.o. z siedzibą w G. karę w wysokości 100.000 zł. W uzasadnieniu organ podniósł, że podczas przeprowadzonej 7 kwietnia 2007r. kontroli stwierdzono, iż przedmiotowa hala jest użytkowana (składowano w niej s.), co potwierdzono w protokole i dokumentacji fotograficznej. Organ wskazał ponadto, że inwestor w piśmie z dnia 4 maja 2007r. w ramach wyjaśnień z obowiązkowej kontroli poinformował, iż "w dniu 3 kwietnia 2007r. firma przystąpiła do użytkowania części powierzchni składowej hali". Fakt ten podniósł również w piśmie z dnia 17 maja 2007r. Postanowieniem z dnia [...] ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia inwestora, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz argumentację prawną przedstawioną w postanowieniu organu I instancji stwierdzając, że kara została prawidłowo wymierzona. Organ dodał, że wprawdzie w decyzji o pozwoleniu na budowę błędnie pouczono inwestora o obowiązku zawiadomienia właściwego organu, pomimo treści art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego, to inwestor prawidłowo złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Zdaniem organu, udzielenie błędnej informacji w powyższym zakresie nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, wobec faktu, że inwestor świadomy wymogów obowiązującego prawa złożył wymagany wniosek. Przy czym, również świadomy prowadzonego postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, przystąpił do użytkowania nielegalnie. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła N. Sp. z o.o. z siedzibą w G., wnosząc o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach i zarzucając naruszenie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, podczas gdy w trakcie obowiązkowej kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości polegających na użytkowaniu ww. obiektu. W ocenie skarżącej, organy naruszyły także art. 59c ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż kontroli dokonano bez obligatoryjnego udziału inwestora, co narusza też art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej. Ponadto, naruszono art. 59c ust. 1 Prawa budowlanego poprzez brak zawiadomienia inwestora o terminie obowiązkowej kontroli, przeprowadzenie kontroli z rażącym uchybieniem terminu określonego w ww. przepisie tj. po 21 dniach od dnia doręczenia wezwania inwestora do przeprowadzenia kontroli. Uchybiono przepisom art. 59d ust. 4 Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzoru protokołu obowiązkowej kontroli poprzez brak wskazania w protokole kontroli, kto był podczas niej obecny oraz w jakim charakterze występował. W skardze zarzucono również naruszenie art. 10 § 1 kpa, wobec nie zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym; art. 77 § 1 kpa, wobec nie dokonania wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i wydanie postanowienia w oparciu o protokół kontroli obarczony wadami formalnymi; art. 68 § 1 kpa poprzez sporządzenie protokołu z obowiązkowej kontroli, nieodpowiadającego wymogom określonym w ww. przepisie; art. 8 kpa poprzez nałożenie sankcji za postępowanie zgodne z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę; art. 6 kpa poprzez nałożenie przedmiotowej kary bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakładające na skarżącą karę w wysokości 100.000 zł. wobec samowolnego przystąpienia do użytkowania ww. hali magazynowej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa hala magazynowa została zrealizowana na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...], w której organ ten pouczył skarżącą o obowiązku zawiadomienia właściwego organu, co najmniej 21 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania, o zakończeniu budowy. Niewątpliwie Wojewoda [...] udzielił ww. pouczenia wbrew treści art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż na wzniesienie hali magazynowej inwestor zobowiązany był uzyskać pozwolenie na budowę i obiekt należał do kategorii XVIII, wymienionej w załączniku do ustawy Prawo budowlane. Tym niemniej nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że błędne pouczenie strony w powyższym zakresie nie ma istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Organ winien mieć bowiem na uwadze, że wyrażona w art. 9 kpa zasada udzielania informacji faktycznej i prawnej uznawana jest za jeden z istotnych czynników wpływających na umacnianie zasady praworządności w działaniach administracji publicznej, stanowiący równocześnie ważny element realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wymienionej w art. 8 kpa (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995r., SA/Lu 2479/94, niepubl.).. Z utrwalonej w orzecznictwie zasady ochrony zaufania do prawidłowości działań organów administracji i sądów wynika, że nie powinien doznać uszczerbku obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się do niego działania organów Państwa są prawidłowe i odpowiadające prawu. W sytuacji udzielenia stronie informacji nienależytej, w tym błędnej, zachowanie się strony zgodnie z taką informacją, nie może powodować dla niej ujemnych skutków (por. wyroki NSA: z dnia 16 grudnia 1998 r, III SA 1559/97, niepubl.; z dnia 20 maja 1998 r, SA/Sz 1476/97, niepubl.; z dnia 23 maja 1997 r, SA/Lu 2249/95, niepubl.; z dnia 25 kwietnia 1996 r, SA/Bk 375/95, niepubl.). Wskazać przy tym trzeba, że wprawdzie pomimo błędnego pouczenia inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to jednak z dalszych podejmowanych czynności wynika, że postępował zgodnie z błędnym pouczeniem, gdyż do użytkowania przedmiotowej hali przystąpił dopiero po upływie 21 dni, o czym poinformował organ pismem z dnia 4 maja 2007r. W przedstawionej sytuacji organ zobowiązany był do przeprowadzenia procedury zmierzającej do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stosownie do treści art. 59 a ust. 1 w związku z art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie mógł jednak wyciągać negatywnych skutków związanych z przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego obiektu bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, o którym mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. W związku z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. W świetle poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt. I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. -w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349).