VII SA/Wa 925/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. O. i J. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Sygnatura akt VIISA/Wa 925/17 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 23) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 290) po rozpatrzeniu zażalenia A. i J. O. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].01.2017r., odmawiające wnoszącym zażalenie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych przy budowie budynku wielorodzinnego z usługami i garażem, wykonywanych przez dewelopera [...] Sp. J., przy ul. [...], róg ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...].12.2016 r. A. i J. O. zwrócili się do organu powiatowego o dokonanie kontroli budowy, wskazując na nieprawidłowości w realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przez dewelopera [...] Sp. J., przy ul. [...], róg ul. [...] w [...]. Po przeprowadzeniu wstępnych czynności wyjaśniających, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].01.2017 r. odmówił A. i J. O. wszczęcia postępowania administracyjnego wskazując, że wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Zażalenie na to postanowienie złożyli A. i J. O. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmowa wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie była zasadna. Podstawę prawną rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania stanowił art. 61 a § 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten, w odróżnieniu od interesu faktycznego, musi się opierać na konkretnej normie prawa materialnego administracyjnego. Koniecznym było zatem powołanie powszechnie obowiązującego przepisu prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, związanych z realizacją określonej inwestycji. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, dającymi podstawę do podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Nadto interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Skarżący zawarli umowę deweloperską z inwestorem, tym samym nie można było uznać, że już obecnie legitymują się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa. W myśl art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz.U. Nr 232, poz. 1377), przeniesienie na nabywcę prawa własności, poprzedzone jest odbiorem lokalu mieszkalnego. Z odbioru lokalu mieszkalnego sporządza się protokół, w którym nabywca może zgłosić wady. Deweloper jest zobowiązany, w terminie 14 dni od dnia podpisania protokołu, doręczyć nabywcy oświadczenie o uznaniu wad lub oświadczenie o odmowie ich uznania oraz o jej przyczynach. Deweloper jest również zobowiązany, w terminie 30 dni od dnia podpisania protokołu, usunąć uznane wady lokalu mieszkalnego. Jeżeli deweloper, mimo zachowania należytej staranności nie usunie wady w powyższym terminie, może wskazać odpowiedni, inny termin usunięcia wad wraz z uzasadnieniem opóźnienia. Zgodnie z art. 27 ust. 6 ww. ustawy do odpowiedzialności dewelopera za wady fizyczne i prawne lokalu mieszkalnego stosuje się przepisy o rękojmi, zawarte w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Ponadto organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] w odniesieniu do przedmiotowej budowy, podjął z urzędu działania, stosownie do kompetencji wynikających z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również niewłaściwego zastosowania art. 61 a § 1 Kpa. Twierdzenie skarżących, że do uznania za stronę wystarczyło, iż ich interes jest chroniony przez prawo, ocenione zostało jako błędne, nie poparte orzecznictwem sądowo-administracyjnego. Reasumując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż brak było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek A. i J. O. z uwagi na to, iż wniosek został złożony przez osoby, którym nie przysługuje przymiot stron. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r., wywiedli A. O. i J. O. Skarżący zarzucili naruszenie: - art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – poprzez ich naruszenie (a tym samym naruszenie art. 6 – 10 K.P.A.), - art. 28 K.P.A., przez błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy stronami postępowania mogą być wyłącznie inwestor i właściciel nieruchomości, - art. 61 a § 1 K.P.A., przez bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego. Domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zażalenia, nie przeanalizował okoliczności sprawy, skupiając się na formalnym jej aspekcie. Wskazali, że stosowanie art. 61 a § 1 KPA budzi liczne kontrowersje. Ponadto, że rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z ratio legis zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący argumentowali, że wywodzą swój interes prawny z faktu zawarcia z inwestorem umowy deweloperskiej dotyczącej nabycia własności lokalu mieszkalnego. Jako nabywcy mogą być stroną żądanego postępowania administracyjnego, posiadają interes w jego wszczęciu, przeprowadzeniu i zakończeniu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -t.j. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Skarga okazała się bezzasadna. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy dokonały prawidłowej wykładni art. 61 a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (wniosek dotyczący wszczęcia postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, to organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Słusznie organ stwierdził, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zasadne było wskazanie organu, na przepisy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz.U. Nr 232, poz. 1377), a zwłaszcza art. 27, który dotyczy odbioru lokalu mieszkalnego przez nabywcę i możliwości zgłoszenia wad lokalu. Nadto zgodnie z art. 27 ust. 6 wyżej wymienionej ustawy, do odpowiedzialności dewelopera za wady fizyczne i prawne lokalu mieszkalnego stosuje się przepisy o rękojmi ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93). Skarżący wywodzą swój interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania przed organem nadzoru budowlanego (kwestionując prawidłowość realizacji budowy), z faktu zawarcia umowy deweloperskiej na zakup lokalu w tej inwestycji. Nie są jednak ani właścicielami działki na której prowadzona jest przedmiotowa inwestycja, ani właścicielami nieruchomości sąsiedniej, jak również nie posiadają statusu inwestora (w rozumieniu Prawa budowlanego). W ocenie Sądu, fakt zawarcia umowy deweloperskiej nie jest wystarczającym, ażeby uznać podmioty uprawnione do nabycia lokalu, za strony postępowania administracyjnego (którego wszczęcia domagają się skarżący) w rozumieniu art. 28 k.p.a. Istotą takiej umowy jest bowiem zobowiązanie się dewelopera wobec nabywcy do wybudowania budynku, a następnie do ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności na rzecz nabywcy. Podkreślenia wymaga, że choć w powoływanej ustawie o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, przyszli właściciele nieruchomości lokalowych uzyskują określoną ochrony względem dewelopera, to jednak nie powoduje, iż stają się stroną postępowania administracyjnego w procesie realizowanej inwestycji budowlanej. O tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. Powyższe skutkować musiało, stwierdzeniem istnienia przeszkody prawnej do wszczęcia i prowadzenia z wniosku skarżących - postępowania w sprawie robót budowlanych wykonywanych przy realizacji przedmiotowej inwestycji przez [...] Sp. J. Zdaniem Sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 6,7, 8, 9, 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skarżących, nie doszło do naruszenia przepisów art. 28 k.p.a. oraz 61 a § 1 k.p.a., które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Ponadto w niniejszej sprawie nie mogło być mowy o naruszeniu zasady demokratycznego państwa prawa, czy też zasady legalizmu, bowiem organy działały na podstawie i w granicach prawa. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.