VII SA/Wa 928/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], zwany dalej PINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...], działając na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z ust. 3, i art. 83 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz.1623) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej kpa., po ponownym rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy wiaty na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] nakazał inwestorowi B. G. jej rozbiórkę. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że podczas przeprowadzonych oględzin nieruchomości w dniu [...].05.2011r. ustalono, że na terenie posesji przy ul. [...] w [...] wybudowano w ogrodzie altanę o powierzchni ok. 6x2,40m. z zadaszeniem o wysokości średniej ok. 3 m, której konstrukcja nośna nie jest związana w sposób trwały z gruntem. Inwestorem i właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest B.G., który w dniu [...].06.2011r. złożył wniosek o umorzenie postępowania w sprawie wybudowanej wiaty. We wniosku poinformował, że przedmiotowy obiekt przed 1995r. służył jako miejsce prób do wystawianych przedstawień szkolnych, a obecnie służy celom wypoczynku i rehabilitacji. Organ wezwał B.G. do udokumentowania daty zakończenia budowy przedmiotowej wiaty, poprzez złożenie zdjęć z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej lub oświadczenia 3 świadków określających datę zakończenia budowy złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, jednak inwestor nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających datę budowy, czy też dokonanie zgłoszenia zamiaru budowy ww. obiektu do organu administracji architektoniczno - budowlanej. Z tego względu, postanowieniem Nr [...] z dnia [...].07.2011r. organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni, dokumentów dotyczących wykonanej wiaty, tj. zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, inwentaryzacji budowlanej przedmiotowej wiaty wraz z oceną techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem, że spełniają wymogi określone w przepisach i warunkach technicznych oraz nie naruszają interesu osób trzecich, projektu zagospodarowania działki oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor w wyznaczonym 30-dniowym terminie nie złożył wymaganych ww. postanowieniem dokumentów i tym samym nie spełnił nałożonego obowiązku, dlatego organ stosownie do treści art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie PINB rozpatrzył sprawę przedmiotowej wiaty z zadaszeniem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623), kwalifikując przedmiotową wiatę zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 2 ww. ustawy jako wymagającą zgłoszenia właściwemu organowi. Wskazał, iż z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego (art. 49b ust. 2) możliwość legalizacji samowoli budowlanej, organ I instancji dokonał analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z analizy tej wynikało, że zrealizowany obiekt spełnia warunki zastosowania procedury legalizacyjnej. W związku, z czym organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji budowlanej. Inwestor, w wyznaczonym terminie nie wykonał jednak nałożonych obowiązków. Tym samym organ I instancji był zobowiązany treścią przepisu art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego do zastosowania ustępu 1 cytowanego artykułu i orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty przy ul. [...] w [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe. Skarżący zarzucił brak podstaw faktycznych i prawnych do wydania decyzji na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Skarżący wskazał, iż w toku postępowania organy nadzoru budowlanego nie potrafiły zakwalifikować jego konstrukcji określając ją jako altana, innym razem jako wiata, a organ drugiej instancji jako budowla. Skarżący podniósł, iż jego konstrukcja nie jest objęta definicją obiektu budowlanego. Błędne jest także wywodzenie pojęcia obiektu z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego bez określenia funkcji i celu takiego obiektu. Zaznaczył, że jego konstrukcja pełni wyłącznie funkcję i cele ochrony zdrowia – profilaktyki zdrowotnej. W ocenie skarżącego, nie można zaliczyć wiaty do budowli, którą definiuje art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego. Konstrukcja nie spełnia także warunków obiektu budowlanego, tj. budowli stanowiącej całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Zaznaczył, że jego konstrukcja jest prosta, nieskomplikowana i może ją wykonać każdy, a ponadto jest bezpieczna dla ludzi i mienia oraz estetyczna. Dodał, iż z Wydziału Architektury i Budownictwa Gminy [...] otrzymał informację, że taka konstrukcja nie podlega przepisom Prawa budowlanego i nie podlega zgłoszeniu. Zaznaczył, że jego konstrukcja od jesieni 1995 r. do chwili obecnej pozostała bez jakichkolwiek zmian. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja zapadła zgodnie z przepisami prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie sądowoadministarcyjnej jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012 r. Nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego sprawy inwestorem i właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest B. G.. Z akt sprawy wynika, że wiata o powierzchni ok. 6x2,40 m z zadaszeniem o wysokości średniej ok. 3 m, posiada własne elementy nośne i nie jest związana w sposób trwały z gruntem. Jest obiektem nieskomplikowanym technicznie, a brak w nim ścian determinuje jego charakter jako wiaty. Zgodzić się należy z organem nadzoru budowlanego, że w myśl art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej Prawem budowlanym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan, oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m ², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m ² powierzchni działki. Takie obiekty zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy – Prawo budowlane wymagają zgłoszenia do organu administracji architektoniczno – budowlanej, cyt. "Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust.3 budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, (...). Słusznie zatem organ stwierdził, że zgodnie z art. 30 ust. 1 powołanej ustawy, budowa przedmiotowej wiaty wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. W niniejszej sprawie B. G. będący inwestorem i właścicielem przedmiotowej nieruchomości nie zgłosił zamiaru budowy wiaty do organu administracji. Prawidłowo zatem PINB dla [...] po dokonaniu analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem wybrał tryb legalizacji wiaty, jako tryb dla obiektów wymagających zgłoszenia. Postanowieniem z dnia [...]lipca 2011 r. słusznie organ wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów dotyczących wykonanej wiaty na działce nr ew. [...]z obr. [...] przy ul. [...] w [...], tj. zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, inwentaryzacji budowlanej przedmiotowej wiaty wraz z oceną techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem, że spełniają wymogi określone w przepisach i warunkach technicznych oraz nie naruszają interesu osób trzecich, projektu zagospodarowania działki oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor jednak nie skorzystał z możliwości zalegalizowania wiaty w trybie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, pomimo umożliwienia mu tego przez organ i wyznaczenia stosownego terminu w celu przedłożenia dokumentów, o jakich mowa w ww. przepisie. Zaznaczyć należy, że nie przedłożenie dokumentów, o jakich mowa w art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego samo w sobie upoważniało organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki nielegalnego obiektu budowlanego. Stosownie bowiem do treści art. 49 b ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy - Prawo budowlane właściwy organ nakazuje w przypadku niespełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. W przedstawionym, prawidłowo ustalonym przez organy nadzoru budowlanego stanie faktycznym, zasadne było zatem zastosowanie art. 49 b ust. 1 w związku z ust. 3 Prawa budowlanego, tj. nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Skoro bowiem inwestor nie spełnił w zakreślonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego I instancji zasadnie nakazał rozbiórkę przedmiotowej wiaty, a organ II instancji prawidłowo takie rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego przez skarżącego w skardze, a dotyczącego używanego przez organy nazewnictwa w stosunku do wybudowanej wiaty określanej jako altana, innym razem jako wiata, a przez organ drugiej instancji jako budowla wyjaśnić należy, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają normatywnej definicji wiaty. Takie określenie budowli, wymagającej zgłoszenia, zostało ukształtowane w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawa budowlane, obiektem budowlanym są budynki wraz z instalacjami i urządzeniami, budowle stanowiące całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekty małej architektury. Budynkiem jest obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach (art. 3 pkt 2). Obiektem małej architektury są natomiast niewielkie obiekty takie jak obiekty kultu religijnego: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski, inne obiekty architektury ogrodowej, a także inne użytkowe obiekty służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Najszersze wyliczenie obiektów budowlanych zawiera przepis art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane dotyczący budowli, którymi są obiekty budowlane niebędące budynkiem lub obiektem małej architektury, takie jak lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. W przedstawionym powyżej zakresie pojęcia "obiekt budowlany" mieści się również pojęcie "tymczasowy obiekt budowlany", który - jak sama nazwa wskazuje - posiada cechy obiektu budowlanego plus dodatkowe szczególne cechy. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Katalog tymczasowych obiektów budowlanych uprawnia do wniosku, że mogą nimi być zarówno obiekty spełniające cechy budynków, budowli, jak i obiektów małej architektury. Z woli ustawodawcy zostały więc poddane reglamentacji Prawa budowlanego jako obiekty budowlane, między innymi, maszty antenowe, pomniki, strzelnice, kioski uliczne, krzyże przydrożne, posągi, huśtawki, drabinki służące rekreacji, pochylnie dla niepełnosprawnych, wiaty przystankowe. Obiektami budowlanymi są także budowle, takie jak zbiorniki i wolno stojące urządzenia techniczne (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14.03.2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1363/11). W ocenie Sądu, również obiekt budowlany w postaci wiaty podlega reżimowi przepisów Prawa budowlanego. Z definicji bowiem tymczasowego obiektu budowlanego wynika, że tym, co odróżnia go od innych obiektów budowlanych jest albo czas użytkowania, albo trwałość jego związania z gruntem. Jednak fakt nietrwałego związania z gruntem jest wyróżnikiem tylko pewnej grupy tymczasowych obiektów budowlanych. Wiata, którą posadowił skarżący na swojej działce, niewątpliwie nie jest trwale połączona z gruntem. Zdaniem Sądu ten właśnie element przesądza o tymczasowości wiaty, jako obiektu budowlanego, w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem PINB dla [...] z dnia [...] lipca 2011 r., co rodziło skutek przewidziany w art. 49b ust. 3 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.