VII SA/Wa 930/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. G. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] kwietnia 2008r. na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] września 2007r. stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2004r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. po wstrzymaniu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2004r. robót budowlanych na działce przy ul. [...] [...], wydał w dniu [...] lipca 2004r. decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy zobowiązującą inwestorów B. i T. G. do sporządzenia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego budynku jednorodzinnego. Następnie decyzją wydaną [...] sierpnia 2004r. na podstawie art. 51 ust. 4 zatwierdził projekt zamienny i udzielił inwestorom pozwolenia na wznowienie robót przy budowie budynku oraz nałożył na nich obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie z tym jednak, że w momencie wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja Burmistrza Miasta O. z dnia [...] grudnia 1997r. o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta została uchylona w trybie art. 36a Prawa budowlanego decyzją Starosty O. nr [...] w dniu [...] czerwca 2006r. Dlatego też zdaniem organu kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2004r. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 bez wcześniejszego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a jest obarczona wadą o jakiej mowa w art. 156§1 pkt 3 kpa bowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną bowiem orzeka ona o prowadzeniu tej samej inwestycji w tym samym miejscu przez tego samego inwestora. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T. G. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 9 i 10 kpa, oraz błędną interpretację art. 36a Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późniejszymi zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. stwierdzającą nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenie na wznowienie robót budowlanych wydanej przez powiatowy organ nadzoru budowlanego [...] sierpnia 2004r. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w postępowaniu nieważnościowym. Art. 16 § 1 ustawy – kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest więc postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156§1 kpa, której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Postępowanie to podlega tym samym zasadom ogólnym postępowania administracyjnego co postępowanie zwykłe. Jedną z podstawowych zasad ogólnych procedury administracyjnej jest zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa). W myśl tej zasady strona postępowania administracyjnego ma prawo oczekiwać aby sprawa i to w całokształcie wszystkich jej aspektów była rozpatrzona przez dwa różne organy przy czym, aby rozstrzygnięcia tych organów były poprzedzone stosownym postępowaniem. W ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powyższej zasady. Okoliczności bowiem jakie organ odwoławczy wziął pod uwagę i na jakich oparł swoje rozstrzygnięcie nie były przedmiotem postępowania przed organem I instancji, strona powzięła o nich wiadomość dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Narusza to wspomnianą zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 kpa, a w rezultacie również i zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa). Niezależnie od powyższego zdaniem sądu błędna jest ocena Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2004 r. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156§1 pkt 3 kpa bowiem nie została ona wydana na tożsamej podstawie prawnej co wcześniej wydana inwestorom decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 31 grudnia 1997r. Podstawą prawną tej decyzji był bowiem art. 36a Prawa budowlanego, który pozwala na dokonanie zmiany w pierwotnym pozwoleniu na budowę w trakcie jej realizacji w związku z dokonanymi przez inwestora istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Decyzja taka jest wydawana przez inny niż architektoniczno-budowlany organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Zaistnienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa wymaga ustalenia tożsamości sprawy administracyjnej tj. ustalenia tych samych stron, tożsamej podstawy prawnej, stanu faktycznego oraz praw i obowiązków stron, które z nich wynikają. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, pomiędzy tymi samymi stronami. Zdaniem Sądu przesłanka ta w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Tak więc, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.