VII SA/Wa 930/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-15

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła -Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, posiadająca znaczny majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, garaż), ale nie generująca z niego dochodu i utrzymująca się głównie z renty małżonki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, pomimo posiadania znacznego majątku, wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego ani ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Jego obecna sytuacja materialna, wynikająca z bezrobocia, braku dochodów i niewielkiego dochodu małżonki z renty, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Wnioskodawca E. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada dochodów, ale posiada znaczny majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, garaż). Sąd wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej i dochodów. Po analizie wyjaśnień, w tym dochodu małżonki z renty i wydatków, sąd uznał, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano E. O. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2014r. po rozpoznaniu wniosku E. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: przyznać E. O. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 3 czerwca 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy E. O., w których wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnego źródła dochodu, oszczędności, nie korzysta z pomocy instytucji. Wnioskodawca oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że jego sytuacja materialna jak i zdrowotna jak tak ciężka, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom, współwłasność mieszkania o pow. 53, 5 m ², nieruchomość rolną o pow. 8,48 ha. Dodał, że posiada także z małżonką wspólny garaż w bloku. Do wniosku załączył kserokopię zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia [...] kwietnia 2014r., kserokopię decyzji Starosty Powiatu B. z dnia [...] lutego 2014r. o uznaniu wnioskodawcy z dniem 28 lutego 2014r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku i kserokopię zaświadczeń lekarskich. Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2014r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez małżonkę, - czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.) jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać kto je ponosi, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie z żoną na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), -jakie dochody uzyskuje z tytułu przekazania nieruchomości rolnej w dzierżawę, należało wskazać wysokość, -czy uzyskuje dochody z tytułu najmu domu lub garażu, jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości, - czy uzyskuje pomoc z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej lub inną pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie, -czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 30 czerwca 2014r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie stwierdzono, że wnioskodawca w złożonym wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach wykazał, iż nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z podanych danych wynika, że wnioskodawca obecnie jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku pozostaje na utrzymaniu małżonki, która uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 1.200 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom, współwłasność mieszkania o pow. 53, 5 m ², nieruchomość rolną o pow. 8,48 ha. Dodał, że posiada także z małżonką wspólny garaż w bloku. W piśmie wyjaśniającym z dnia 24 czerwca 2014r. (data wpływu do Sądu 30 czerwca 2014r.) wnioskodawca podał, koszty utrzymania mieszkania ponosi żona i wynoszą one około 500,00 złotych. Wskazał, że orientacyjnie wydatki na żywność i leki oraz mieszkanie wynoszą od 1.100 do 1.400 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie uzyskuje kosztów z dzierżawy nieruchomości. Podał, że nieruchomości jakie posiada użyczył osobie która pomagała mu w gospodarstwie. Dodał, że osoba ta ponosi tylko koszty utrzymania czyli podatek od nieruchomości oraz eksploatację. Wnioskodawca zaznaczył, że ze względów zdrowotnych nie mógł dalej prowadzić gospodarstwa rolnego jak również nie było go stać na podstawowe środki utrzymania (np. zakup nawozów, oprysków itp.) oraz opłaty związane z utrzymaniem nieruchomości. Wnioskodawca wyjaśnił także, że nie posiada nieruchomości pod wynajem i nie uzyskuje dochodów. Wskazał też, iż nie uzyskuje pomocy z MOPS, gdyż jego dochód za rok 2013r. plus renta małżonki spowodowały, iż nie spełniali kryterium dochodowego. Skarżący dodał również, iż uzyskiwał pomoc od matki- do maja 2014r., która już zmarła. Wnioskodawca podał, że w styczniu 2014 r. uzyskał dotacje za rok 2013 r. z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 12.000,00 złotych, które zostały wydatkowane na długi poniesione wcześniej w związku z prowadzeniem gospodarstwa. Mając na względzie sytuację majątkową wnioskodawcy, a przede wszystkim fakt, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie osiągającą żadnych dochodów, a także niewielki dochód uzyskiwany przez małżonkę z tytułu renty uznano, że wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Dochód z jakiego utrzymuje się wnioskodawca wraz z żoną jest bowiem niewielki i nie jest możliwe poczynienie z niego jakichkolwiek oszczędności czy też wydatków niesłużących bieżącemu koniecznemu utrzymaniu Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło