VII SA/Wa 931/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2005 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. VII S.A./Wa 931/05 U Z A S A D N I E N I E Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po wszczęciu na wniosek A.T. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991r znak: [...] uchylającej w części dotyczącej terminu przedłożenia stosownych dokumentów decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.1991r wydaną w sprawie wstrzymania robót budowlanych przy nadbudowie budynku mieszkalno-gospodarczego oraz zobowiązującą inwestora do dostarczenia stosownych dokumentów, a w pozostałej części utrzymującej w/w decyzję w mocy, decyzją z dnia [...] marca 2005r na podstawie art. 158 §1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu podał, iż A. T. przy prowadzeniu budowy budynku mieszkalnego jako nadbudowy istniejącego budynku gospodarczego w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1987r w sposób istotny odstąpił od warunków pozwolenia na budowę, wykorzystując poddasze budynku na pomieszczenia mieszkalne. W związku z powyższym, Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...].10.1991r na podstawie art. 36 ust 1 pkt 3, ust 2 i 3 ustawy z dnia 24.10.1974r – Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych zobowiązując inwestora do dostarczenia stosownych dokumentów. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, kontrolowana w trybie nadzoru decyzja nie jest obarczona żadną z przesłanek wyliczonych w art. 156 §1 kpa obligującą organ do stwierdzenia jej nieważności. Ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności, naczelny organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż przedmiotowa decyzja zgodna jest z prawem według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, a wykonanie obowiązków nią nałożonych nie daje podstaw do stwierdzenia jej nieważności jako bezprzedmiotowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku A.T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2005r na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 §3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2005r odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.1991r. Organ podzielił stanowisko zajęte we wcześniejszej swojej decyzji podkreślając, iż w postępowaniu nieważnościowym przedmiotem badania jest wyłącznie decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności czyli decyzja Wojewody [...] z dnia [...].12.1991r przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Decyzję tą organ bada wyłącznie pod kątem przesłanek z art. 156 §1 kpa co oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy merytorycznie tak jak w postępowaniu odwoławczym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A.T. Zaskarżonej decyzji zarzuca brak powołania podstawy prawnej którą zdaniem skarżącego stanowią odpowiednie przepisy prawa materialnego, a nie przepisy art. 138 kpa i art. 127 kpa będące przepisami proceduralnymi. Ponadto, skarżący podnosi, iż organ nie uwzględnił przedłożonej przez niego w dniu 9 czerwca 1993r ekspertyzy wykonanej przez Stowarzyszenie Architektów [...], z której wynika brak podstaw do wstrzymania robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, iż skarżący w sposób istotny odstąpił od warunków pozwolenia na budowę poprzez zmianę konstrukcji dachu i wykonanie dodatkowych pomieszczeń mieszkalnych co skutkowało wydaniem decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.1991r dotyczącej wstrzymania robót budowlanych i zobowiązania inwestora do dostarczenia stosownych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 §1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji administracyjnych stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji zarówno ostatecznej jak i nieostatecznej w granicach określonych w art. 156 §1 kpa. Przepis art. 156 §1 kpa nie uprawnia bowiem organu orzekającego do rozpatrywania sprawy merytorycznie " co do jej istoty" tak jak w postępowaniu odwoławczym lecz wyłącznie w granicach określonych w art. 156 §1 kpa. Tak więc, jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 §1 kpa, organ nadzoru – niezależnie od tego czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony czy z urzędu jest obowiązany wydać decyzję stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa ze wskazaniem okoliczności z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Granice zatem, w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie wiążą organu nadzoru. W rozpatrywanej sprawie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego kontrolował w trybie nadzoru decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991r znak: [...] uchylającej w części dotyczącej terminu przedłożenia stosownych dokumentów decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.1991r wydaną w sprawie wstrzymania robót budowlanych przy nadbudowie budynku mieszkalno-gospodarczego oraz zobowiązującą inwestora do dostarczenia stosownych dokumentów, a w pozostałej części utrzymującej w/w decyzję w mocy. Decyzja dotycząca wstrzymania robót budowlanych została wydana w oparciu o art.36 ust 1 pkt 3, ust 2 i 3 ustawy z dnia 24.10.1974r- Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r, nr 38 poz. 229 ze zm.), po stwierdzeniu, iż inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków pozwolenia na budowę poprzez zmianę wykorzystania poddasza na pomieszczenia mieszkalne co spowodowało znaczne zwiększenie powierzchni użytkowej budynku, zmianę wyglądu obiektu oraz inny niż w projekcie sposób odprowadzenia wód opadowych. Wojewoda [...] uchylając zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej terminu nakazania przedłożenia stosownych dokumentów, a w pozostałej części utrzymując ją w mocy uznał, iż inwestor odstąpił w sposób istotny od warunków pozwolenia na budowę poprzez zmianę konstrukcji dachu i wykonanie dodatkowych pomieszczeń mieszkalnych. Istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę skutkuje zgodnie z art. 36 ust 1 pkt 3 prawa budowlanego z 1974r wstrzymaniem robót budowlanych. Prawidłowo zatem, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 §1 kpa obligującą organ do stwierdzenia jej w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa. Nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia przedłożonej przez skarżącego w dniu 9 czerwca 1993r ekspertyzy wykonanej przez Stowarzyszenie Architektów [...] Należy podkreślić, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie działa jako organ odwoławczy i nie bada sprawy merytorycznie "co do jej istoty", lecz dokonuje kontroli decyzji wyłącznie pod kątem przesłanek z art. 156 §1 kpa według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania kontrolowanej decyzji. Prawidłowo została również podana podstawa prawna rozstrzygnięcia, którą wbrew zarzutom skarżącego nie stanowią przepisy prawa materialnego lecz procesowego. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.