VII SA/Wa 931/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie wykupu lokalu mieszkalnego jest zasadna, gdy organ administracji publicznej uznaje, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega rozpatrzeniu w drodze decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego jest zasadna, gdy organ administracji publicznej, mimo że skarżący domaga się wykupu lokalu, nie podejmuje żadnych działań, usprawiedliwiając swoją bezczynność cywilnoprawnym charakterem umowy najmu. Organ ma obowiązek wyjaśnić żądanie strony i ustalić właściwość do jego rozpatrzenia, w tym możliwość przekazania sprawy do sądu powszechnego lub zwrotu podania, zamiast pozostawać w bezczynności.Stan faktyczny
Skarżąca M.Z. złożyła skargę na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie wykupu lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje od 25 lat. Podniosła, że mimo składania dokumentów i podejmowania starań od 2004 roku, organ nie załatwił jej sprawy, a odmówiono jej wykupu w 2009 roku. Skarżąca wnioskowała o określenie terminu załatwienia sprawy oraz o odszkodowanie. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że zgoda na wykup lokalu ma charakter cywilnoprawny i nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Wojewodę [...] do podjęcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku rozstrzygnięcia w sprawie wniosku M.Z. o wykup lokalu nr 20. Ponadto zasądził od Wojewody na rzecz M.Z. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi M.Z. na Wojewodę [...] w przedmiocie przewlekłości postępowania I. zobowiązuje Wojewodę [...] do podjęcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy rozstrzygnięcia w sprawie wniosku M.Z. złożonego w sprawie wykupu lokalu nr 20 znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] w [...]. II. zasądza od Wojewodę [...] na rzecz M.Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. VII SA/Wa 931/10
UZASADNIENIE
W dniu 21 kwietnia 2010 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga M.Z. na przewlekłość postępowania administracyjnego Wojewody [...] w sprawie wykupu przez skarżącą lokalu nr 20 znajdującego się w budynku położonym przy ulicy [...][...] w [...], na warunkach określonych w zarządzeniu nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r.
Skarżąca wnioskowała jednocześnie o wydanie postanowienia określającego termin załatwienia przedmiotowej sprawy oraz o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania w kwocie 5000 zł.
W uzasadnieniu skargi podniosła m.in., że od roku 2004 do chwili obecnej składa wymagane dokumenty, pisze pisma oraz odbywa bezpośrednie rozmowy w celu wykupienia ww. lokalu, w którym zamieszkuje od 25 lat. Stwierdziła jednocześnie, że zaniechania i zaniedbania urzędników w tej materii spowodowały, że w roku 2009, kiedy to inni lokatorzy dokonali wykupu mieszkań, jej takowego odmówiono. Skarżąca nadmieniła również, że od czasu przejęcia przedmiotowego lokalu do zasobów Skarbu Państwa, ZMSP dysponujący prawem jego własności nie podjął żadnych starań o wymeldowanie osób w nim nie zamieszkujących i z tego powodu odmówił skarżącej prawa do podpisania nowej umowy najmu. Wyjaśniła wreszcie, że w roku 2007 złożyła wniosek o nabycie lokalu, jednakże nie podpisano z nią ani umowy najmu ani aneksu wskazującego skarżącą, jako głównego najemcę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podniósł, że skarga dotyczy przewlekłości postępowania Wojewody Mazowieckiego w sprawie wyrażenia zgody na wykup zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Wyrażenie zgody na zawarcie z dotychczasowym najemcą umowy najmu na czas nieoznaczony ma jednak charakter czynności cywilnoprawnej, a zatem nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego skutkującego wydaniem decyzji. Do rozstrzygania ewentualnych sporów wynikłych pomiędzy równorzędnymi podmiotami stosunku cywilnoprawnego właściwe są sądy powszechne i przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Artykuł 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki.
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później, niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z bezczynnością organu mamy więc do czynienia wówczas gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął on żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Z użytego w art. 35 § 3 k.p.a. wyrażenia "nie później" wynika, że określone w tym przepisie terminy należy traktować jako terminy maksymalne mające jednak charakter instrukcyjny dla organu prowadzącego postępowanie.
Początkiem biegu terminów, o których mowa w art. 35 § 3 k.p.a. jest data wszczęcia postępowania administracyjnego.
Nie mniej istotne jest jednak to, jakie jest żądanie występującego z wnioskiem oraz jaki podmiot właściwy jest do jego załatwienia. Z treści odpowiedzi na skargę wynika pewna niekonsekwencja organu. Potwierdza on bowiem to, że skarżąca domaga się wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego. W dalszej części odpowiedzi na skargę wskazuje jednak na procedurę wymaganą w przypadku zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, podnosząc iż wyrażenie zgody na jej zawarcie ma charakter czynności cywilnoprawnej i w związku z tym nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego skutkującego wydaniem decyzji. Organ zapomina jednak, iż w przypadku wątpliwości, co do treści zgłoszonego żądania zobowiązany jest zwrócić się do osoby zainteresowanej, aby ta w sposób jasny i precyzyjny określiła ów przedmiot. Od tego zależy bowiem dalszy tryb postępowania, w tym i właściwość organu, co do tego żądania.
W tym miejscu godzi się przypomnieć treść trzech przepisów, które ewentualnie mogą znaleźć zastosowanie w sprawie. Chodzi mianowicie o:
1) art. 65 § 1 k.p.a.
2) art. 66 § 1 k.p.a.
3) art. 66 § 3 k.p.a.
Pierwszy z nich stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono nie jest właściwy w sprawie niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, przy czym przekazanie to następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Drugi z ww. przepisów wskazuje, że jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ, do którego podanie wniesiono uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie jednak zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu.
Z kolei trzeci przepis stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można było ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu (zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie).
Powyższe oznacza, iż w sprawie wniosku skarżącej nie może być tak, że organ nie podejmuje żadnego z ww. rozstrzygnięć, zaś swoją bezczynność usprawiedliwia cywilnoprawnym charakterem umowy najmu i to w sytuacji, kiedy skarżąca domaga się wykupienia zajmowanego lokalu.
Wszystko to o czym powyżej mowa przemawia za uznaniem skargi za zasadną w części dotyczącej bezczynności organu.
Co do wniosku o zasądzenie odszkodowania, to w postępowaniu przed sądem administracyjnym w omawianym trybie, jego uwzględnienie nie jest możliwe.
Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 149 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło