VII SA/Wa 932/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Szpitala [...] w K. na pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2007 r. postanawia: odrzucić skargę. W przedmiotowej sprawie [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135) przeprowadził w [...] Szpitalu [...] w K. kontrolę realizacji umowy z [...] grudnia 2004 r. z zakresu lecznictwa szpitalnego w roku 2005. Na podstawie wyników tej kontroli w dniu [...] września 2006 r. sporządzono wystąpienie pokontrolne, w którym m.in. wskazano na nieprawidłowe wykazywanie w raportach statystycznych dla NFZ świadczeń realizowanych w w/w szpitalu i w związku z tym nakazano m.in. zwrot kwoty 930.070,80 oraz nałożono karę umowną (na podstawie § 32 "Warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej" stanowiących załącznik do zawartej umowy) za realizację świadczeń zdrowotnych niezgodnie z zawartą umową. [...] Szpital [...] w K. zgłosił zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego, które nie zostały uwzględnione przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, o czym poinformowano szpital pismem z dnia [...] października 2006 r. [...] Szpital [...] w K. złożył do Prezesa NFZ pismo zatytułowane "odwołanie", które zostało potraktowane jako zażalenie na czynności Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące realizacji umowy, przewidziane w art. 160 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Prezes NFZ nie uwzględnił w/w zażalenia, wobec czego [...] Szpital [...] w K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Prezes NFZ poinformował świadczeniodawcę o nieuwzględnieniu zażalenia. [...] Szpital [...] w K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w pismo Prezesa NFZ z [...] kwietnia 2007 r. nazywając je "decyzją". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej mogących być przedmiotem skargi. Stosownie do treści tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. W świetle tego przepisu uznać należy, iż skarga [...] Szpitala [...] w K. podlega odrzuceniu, albowiem zaskarżone pismo Prezesa NFZ nie jest decyzją administracyjną ani żadnym z innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2-7. Wskazać należy, że Prezes NFZ kieruje działalnością Narodowego Funduszu Zdrowia, będącego państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (art. 96 i art. 102 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Prezes NFZ nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym i nie posiada generalnej kompetencji do stosowania środków prawnych właściwych organom administracji publicznej, jedynie w przypadkach przewidzianych w ustawie podejmuje decyzje (art. 102 ust. 5 pkt 24 ustawy). Art. 161 ustawy nie przewiduje wydawania przez Prezesa NFZ decyzji w razie nieuwzględnienia zażalenia określonego w art. 160. Pismo Prezesa NFZ z 5 kwietnia 2007 r. nie może też być uznane za przewidziany w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepis art. 161 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przewiduje postępowanie zażaleniowe świadczeniodawcy w odniesieniu do przewidzianych w art. 64 ustawy czynności dyrektora wojewódzkiego oddziału NFZ dotyczących kontroli realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartych między świadczeniodawcą a dyrektorem wojewódzkiego oddziału NFZ. Podkreślić należy, iż do tych umów – na mocy art. 155 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przewidziana w art. 64 ustawy kontrola realizacji w/w umów dotyczy więc materii prawa cywilnego. Wskazuje na to również treść wystąpienia pokontrolnego z [...] września 2006 r., w którym m.in. nałożono na [...] Szpital [...] w K. karę umowną na podstawie § 32 "Warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej" stanowiących załącznik do zawartej umowy - za realizację świadczeń zdrowotnych niezgodnie z zawartą umową. Warto też zwrócić uwagę, iż w uregulowanym w kolejnym dziale ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w odniesieniu do sprawowanego przez Ministra Zdrowia nadzoru nad działalnością świadczeniodawców w zakresie realizacji umów z NFZ ustawodawca przewidział wprost (art. 181 ust. 2 w zw. z art. 165 ust. 3), iż Minister Zdrowia wydaje decyzje administracyjne w razie stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie takiej kontroli. Takie decyzje – z mocy art. 184 tej ustawy – mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego. Gdyby więc ustawodawca zamierzał poddać tryb kontroli przewidziany w art. 64 ustawy kontroli sądu administracyjnego, również przewidziałby to w sposób wyraźny w ustawie. Skoro więc w świetle art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi omawiane pismo Prezesa NFZ z [...] kwietnia 2007 r. nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w/w ustawy.