VII SA/Wa 932/10

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2010 r. po rozpoznaniu wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. G., I. K., Z. R., J. J., K. M., D.K., D. R. , M. R. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany nazwy ulic postanawia: odmówić J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia radcy prawnego. W dniu 8 lipca 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J.G. w którym wniósł o ustanowienie radcy prawnego. W nadesłanym formularzu wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i uczącą się córką. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 2.400,00 złotych miesięcznie. Kwota ta uzyskiwana jest przez wnioskodawcę z tytułu emerytury. Wnioskodawca wskazał, że małżonka prowadzi działalność gospodarczą z której ponosi straty. Zakreślił w formularzu, że posiada dom mieszkalny o pow. 180 m², nieruchomość o pow. 1600 m ² oraz samochód skodę Felicję z 1999 r. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 3 września 2010 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - wysokości uzyskanych dochodów przez małżonkę z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy, - jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem i edukacją córki, -jakie ponosi koszty na leczenie i zakup lekarstw, -czy małżonka podejmuje prace dodatkowe np. umowy zlecenia, o dzieło itp., a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, - czy wnioskodawca lub małżonka posiadają jeszcze inne pojazdy mechaniczne oprócz wskazanego samochodu, jeśli tak należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (ubezpieczenie, paliwo), oraz do nadesłania - wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy. W dniu 29 września 2010 r. do Sądu wpłynęło pismo J. G. w którym poinformował, że nie udzieli odpowiedzi na żądane pismo. Wnioskodawca podniósł, że podanie do publicznej wiadomości powyższych danych może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa osobistego i rodziny. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wskazać należy, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi się liczyć z określoną, prawnie uregulowaną, ingerencją w sferę jego prywatności. Prawo pomocy jest bowiem uprawnieniem, dla którego realizacji strona jest obowiązana dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie , dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 3 września 2010 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się argumentując, iż nie poda do publicznej wiadomości wszystkich danych w trosce o bezpieczeństwo własne i rodziny. W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 ww. ustawy daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie ( por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r. , sygn. akt II FZ 794/05 ). W formularzu wniosku wnioskodawca wskazał, że małżonka prowadzi działalność gospodarczą, z której ponosi straty. Z uzasadnienia wniosku nadesłanego również w niniejszej sprawie przez małżonkę wynika, że stratę z tytułu prowadzenia działalności poniosła w ubiegłym roku 2009r. Zatem uznano, że należało złożyć w tym zakresie stosowne wyjaśnienia i wykazać dochody uzyskiwane przez małżonkę z trzech ostatnich miesięcy. Wnioskodawca nie ujawnił jednak wysokości uzyskanych dochodów przez małżonkę z trzech ostatnich miesięcy. Nie podał, również jakie ponosi miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu, na leczenie i zakup lekarstw, z edukacją córki oraz nie nadesłał wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy. Nie poinformował także czy małżonka podejmuje prace dodatkowe np. umowy zlecenia, o dzieło itp., a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ww. ustawy. Wskazać należy, że w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy wnioskodawca zobowiązany jest wykazać sytuację majątkową, z uwzględnieniem zarówno wydatków jak i dochodów własnych oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, która poddana ocenie może być przyczyną przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, iż spełnił warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiejkolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, postanowienie z dnia 14 września 2005 r. , sygn. akt II FZ II 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.