VII SA/Wa 934/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-01
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, jeśli na to postanowienie nie przysługuje zażalenie, a postępowanie zostało już wszczęte?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jeśli postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość taka zachodzi, gdy na postanowienie, które skarżąca próbowała wzruszyć w trybie stwierdzenia nieważności, nie przysługuje zażalenie, a jedynie skarga do sądu administracyjnego. W sytuacji, gdy postępowanie zostało już wszczęte, prawidłową formą jego zakończenia jest umorzenie, a nie odmowa wszczęcia.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r., które stwierdziło niedopuszczalność jej zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące przedłożenie dokumentów w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanych robót budowlanych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie nieważnościowe, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2004 r. nie przysługiwało zażalenie. Skarga skarżącej do WSA dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję o umorzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala
VII SA/Wa 934/06
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r.
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie nieważnościowe dotyczyło postanowienia z dnia [...] kwietnia 2004r. wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia jakie A. W. wniosła na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] marca 2004 r., nakazującego M. i T. S. przedłożenie określonych dokumentów, niezbędnych w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na zabudowie tarasu przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...] przy ul. [...] [...].
Wyżej wskazane postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. zostało zakwestionowane przez A. W. w piśmie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. precyzującym wcześniejszy, własny wniosek w tym przedmiocie. Następnie organ w dniu [...] listopada 2005 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania nieważnościowego.
Po dokonaniu analizy sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i stosownie do art. 105 § 1 kpa, wydał decyzję o umorzeniu postępowania.
Wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, w omawianej sprawie ma charakter tzw. bezprzedmiotowości przedmiotowej i oznacza, że brak jest jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec tego nie
można wydać rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty. W przedmiotowej sprawie ta okoliczność procesowa związana była z brakiem możliwości skutecznego zaskarżenia rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w administracyjnym toku instancji, w tym również i w trybie stwierdzenia nieważności postanowienia.
Z dyspozycji art. 134 kpa wynika bowiem, że postanowienie w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, w tym przypadku zażalenia, jest ostateczne.
Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżyła A. W. składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2006 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku A. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z dnia [...] stycznia 2006 r., umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r.
Organ wskazał, że po dokonaniu powtórnej analizy sprawy, ponownie uznał, że w sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania o stwierdzenie nieważności, związana z brakiem możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w administracyjnym toku instancji, w tym również i w trybie stwierdzenia nieważności postanowienia.
Jednocześnie, ustosunkowując się do, zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądania "wyłączenia osób winnych tego stanu od dalszego prowadzenia tej sprawy (...)" organ poinformował skarżącą, że jest ono przedmiotem odrębnego postępowania wyjaśniającego,
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła A. W. podnosząc, że wydana została z naruszeniem prawa.
Zarzuciła, że całe postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej związanej z robotami wykonanymi przez M. i T. S., polegającymi na
zabudowie tarasu przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...] przy ul. [...] [...] jest przewlekłe i ma "znamiona korupcji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego.
Zaskarżona decyzja zostało wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia [...]
Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r.
i1
Decyzją wydaną w I instancji organ umorzył postępowanie wskazując, iż skoro zostało już wszczęte o czym zawiadomiono strony w dniu [...] listopada 2005 r. to obecnie postępowanie należało umorzyć na mocy art. 105 § 1 kpa, jako że jego dalsze prowadzenie stało się bezprzedmiotowe.
Istotnie po sprecyzowaniu żądania w piśmie A. W. z dnia [...] kwietnia 2005r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w, którym domagała się weryfikacji postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. w trybie stwierdzenia nieważności, organ zawiadomił strony o wszczęciu takiego postępowania.
W ocenie Sądu prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał ,
iż postępowanie nieważnościowe nie mogło się toczyć, gdyż byłoby to sprzeczne z
treścią art. 126 kpa. Przepis ten stanowi, że "do postanowień stosuje się
odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których
przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast
decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się
postanowienie." .t
Nie ulega wątpliwości, że na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2004 r. wydane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie art. 134 kpa, stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] marca 2004 r. - środek zaskarżenia nie przysługiwał. Strona niezadowolona mogła
natomiast wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stosowne o tym pouczenie zostało zawarte w kwestionowanym postanowieniu.
Skoro na postanowienie, które skarżąca próbowała wzruszyć w trybie stwierdzenia nieważności, nie przysługiwało zażalenie, to prawidłową formą zakończenia postępowania nieważnościowego powinno być postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. Jednak postępowanie zostało już wszczęte i dlatego należało je umorzyć na mocy art. 105 § 1 kpa . Takie też było rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Podobne stanowisko, jednak na tle innej przeszkody procesowej zawarto w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2005r. w sprawie I SA 1795/03 ( LEX nr 164927 ) gdzie stwierdzono - "W przypadku jednak, gdy organ zawiadomił wszystkie strony o wszczęciu postępowania, to stan ten oznacza, że postępowanie jest w toku i nie może już być wydana decyzja o odmowie wszczęcia postępowania. Jeżeli w toku postępowania okaże się, że wniosek złożyła jednak osoba niebędąca stroną, to organ może tylko umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe."
Podkreślić należy, że skarga nie zawierała zarzutów, które mogłyby być uznane za przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. jak również takich, które dotyczyłyby wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Skarżąca w istocie kwestionowała nie tylko postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] marca 2004 r., które zmierzało do legalizacji robót budowlanych prowadzonych przez M. i T. S. polegających na zabudowie tarasu przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...] przy ul. [...] [...], ale cały tok postępowania podnosząc jego przewlekłość oraz naruszenie jej interesów.
Te okoliczności, wobec charakteru postępowania nieważnościowego, którego celem jest zbadanie istnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa nie mogły być jednak oceniane przez organ w tym postępowaniu, tym samym również pozostały poza oceną dokonywaną przez Sąd .
W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło