VII SA/Wa 934/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-08

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych, może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnego pogorszenia swojej sytuacji materialnej w porównaniu do stanu z chwili wydania poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie wykazali istotnego pogorszenia swojej sytuacji materialnej. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy może być uwzględniony tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy, w szczególności istotnego pogorszenia sytuacji materialnej wnioskodawcy, co musi zostać wykazane w sposób rzetelny i bezsporny.
Stan faktyczny
Skarżący L.G. i E.G. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który został częściowo uwzględniony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2017 r. (przyznano adwokata, odmówiono zwolnienia od kosztów). Po oddaleniu ich skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący zwrócili się o zwolnienie od opłaty za odpis wyroku. Kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został potraktowany jako wniosek o zmianę poprzedniego postanowienia. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali istotnego pogorszenia swojej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany pkt 2 postanowienia z dnia 10 sierpnia 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L.G. i E. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić zmiany pkt 2 postanowienia z dnia 10 sierpnia 2017 r. L. G. i E. G. w dniu 26 czerwca 2017 r. złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2017 r. przyznano skarżącym prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, natomiast oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2018 r. oddalił skargę L. G. i E. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2017 r. L. G. i E. G. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzanym na wniosek skarżących zwrócili się o zwolnienie od tej opłaty, wobec czego przy piśmie z dnia 26 marca 2018 r. przesłano skarżącym reprezentowanym przez pełnomocnika urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, celem jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 11 kwietnia 2018 r. skarżący wskazali, że w odpowiedzi na ww. wezwanie z dnia 26 marca 2018 r. przesłali formularz z dnia 3 kwietnia 2018 r., omyłkowo wskazując w nim jednak sygnaturę akt VII SA/Wa 1390/17, zamiast sygn. VII SA/Wa 934/17. W związku z treścią pisma skarżących z dnia 11 kwietnia 2018 r. formularz ten potraktowano jako złożony do sprawy sygn. VII SA/Wa 934/17. Skarżący jako zakres żądania oznaczyli w nim zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek L. G. i E. G. z 3 kwietnia 2018 r. o zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym wnioskiem skarżących w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2017 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata (pkt 1 postanowienia), natomiast oddalił wniosek w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2). W takiej sytuacji kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę pkt 2 postanowienia z dnia 10 sierpnia 2017 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Podkreślenia wymaga, że z treści art. 246 ustawy wynika, że strona występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinna udowodnić, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów, wykazać, że poniesienie przez nią kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. To samo odnosi się również do kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 ustawy, musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy (stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych), które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia. Kolejny wniosek może być uwzględniony tylko wówczas, gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Kwestie te winny być wykazane przez stronę w tak samo rzetelnym stopniu, jak w przypadku pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż brak jest podstaw do uwzględnienia kolejnego złożonego przez L. G. i E. G. wniosku, ponieważ skarżący nie wykazali w sposób bezsporny, aby ich aktualna sytuacja finansowa nie pozwalała na poniesienie kosztów sądowych. Z wniosku wynika, że skarżący utrzymują się z renty E. G. w kwocie 1771,21 zł oraz wynagrodzenia za pracę L. G. w wysokości 1674,50 zł. Skarżący do zobowiązań i wydatków zaliczyli: ratę kredytu mieszkaniowego – 972 zł, ratę pożyczki zaciągniętej na częściowe prace wykończeniowe w mieszkaniu – 45,45 zł, czynsz za mieszkanie – 381,31 zł, opłaty za energię elektryczną – 151,96 zł za dwa miesiące, opłaty za działkę P. – 184,95 zł, opłaty za ścieki na działce P. – 108 zł, abonament za telefon – 165,18 zł, abonament za telewizję i internet – 64 zł, koszty leczenia - 600 zł, koszty dojazdów do pracy - 99 zł, koszty utrzymania samochodu - 200-300 zł miesięcznie. Jak wynika z wniosku z dnia 3 kwietnia 2018 r., wysokość dochodów skarżących nieznacznie wzrosła w porównaniu z sytuacją przedstawioną w poprzednim wniosku, rozpoznanym postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2017 r. Ponadto, w ocenie referendarza sądowego, niektóre z wymienionych w złożonym wniosku wydatków budzą wątpliwości, co uniemożliwia jednoznaczne ustalenie aktualnej sytuacji finansowej skarżących, a w konsekwencji nie pozwala na uwzględnienie wniosku. L. G. i E. G. wymienili w złożonym wniosku z dnia 3 kwietnia 2018 r. m.in. opłaty za działkę położoną na terenie R. w wysokości 184,95 zł oraz opłaty za ścieki na tej działce w wysokości 108 zł. Należy zwrócić uwagę, że skarżący takie same wydatki wymienili m.in. w treści złożonego w sprawie sygn. VII SA/Wa 1390/17 wniosku z dnia 15 grudnia 2017 r., przy którym nadesłali jednocześnie potwierdzenia wpłat na rzecz P. "S.". Nadesłane w tej sprawie potwierdzenia dotyczą jednak opłat poniesionych dużo wcześniej, a mianowicie uiszczonych w dniach: 28 października 2017 r., 19 sierpnia 2017 r., 28 lipca 2017 r., 17 czerwca 2017 r., 6 maja 2017 r., 11 lutego 2017 r., 3 grudnia 2016 r. Warto przy tym zauważyć, w związku z deklarowaną przez skarżących w złożonym wniosku wysokością opłat za ścieki na działce znajdującej się na terenie R. (108 zł), że na taką kwotę opiewa nadesłana do sprawy sygn. VII SA/Wa 1390/17 faktura, która została wystawiona w dniu 28 lipca 2017 r. W uzasadnieniu wydanego w sprawie sygn. VII SA/Wa 1390/17 postanowienia z dnia 9 lutego 2018 r., którym odmówiono przyznania skarżącym prawa pomocy, podkreślono, że wątpliwości co do rzeczywistej wysokości opłat nie pozwoliły na uwzględnienie wniosku. Wskazano jednocześnie, że trudno dać wiarę, aby w okresie, w którym wniosek został złożony (formularz obarczony brakami formalnymi wysłany 15 grudnia 2017 r., formularz uzupełniony o oznaczenie zakresu wniosku i podpisy – 23 stycznia 2018 r.) opłaty związane z działką położoną na terenie R. mogły wynosić około 300 zł miesięcznie. Pomimo tego skarżący wnosząc w sprawie sygn. VII SA/Wa 1390/17 sprzeciw od ww. postanowienia wskazali jedynie, że opłaty te są zmienne, "nie bez znaczenia jest pora roku", nie nadesłali żadnych dokumentów dotyczących ponoszonych wówczas opłat za ww. działkę. Składając w sprawie sygn. VII SA/Wa 934/17 obecnie rozpoznawany wniosek z 3 kwietnia 2018 r. L. G. i E. G. podali identyczną wysokość opłat związanych z działką położoną na terenie R., również nie nadsyłając dokumentów na potwierdzenie ich aktualnej wysokości. W ocenie referendarza sądowego powstają zatem wątpliwości, czy wydatki deklarowane w treści złożonego w niniejszej sprawie wniosku z dnia 3 kwietnia 2018 r. rzeczywiście dotyczą okresu, w którym został on złożony. W takiej sytuacji stwierdzić zatem trzeba, że skarżący nie wykazali w sposób bezsporny, aby nastąpiło istotne pogorszenie ich sytuacji materialnej, w porównaniu z sytuacją przedstawioną w treści wniosku rozpoznanego postanowieniem z 10 sierpnia 2017 r. Brak jest więc podstaw do zmiany pkt 2 ww. postanowienia, którym odmówiono przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło