VII SA/Wa 935/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Kultury Fizycznej - Gminny Klub Piłkarski [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Kultury Fizycznej - Gminnego Klubu Sportowego "[...]" - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] września 2014 r. nr [...] nakazującą ww. Stowarzyszeniu rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku portierni o wymiarach ok. 6,35m x 2,4m przy ulicy [...] w [...]. Organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że podczas czynności kontrolnych w lutym i marcu 2012 r. ustalono m.in. że na ww. działce zlokalizowany jest budynek portierni o wymiarach ok. 6,35m x 2,40m. Zgodnie z oświadczeniem Z B (Prezesa Klubu) ww. obiekt powstał w latach 1997-2006. W trakcie kontroli nie przedstawiono zezwolenia właściwego organu na budowę. Wobec czego PINB dla [...] postanowieniem z [...] września 2012 r. wstrzymał roboty oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego dokumentów wymaganych do legalizacji. W związku z przedłożeniem żądanych dokumentów organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł. Wobec nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, organ powiatowy ww. decyzją z [...] września 2014 r. nakazał rozbiórkę tego obiektu. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji podzielił argumentację organu I instancji i wskazał, że w świetle art. 29 i 30 Prawa budowlanego budowa obiektu portierni bez względu na jej powierzchnię zabudowy nie mieści się w skonkretyzowanych przypadkach zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z czym wybudowanie takiego obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę determinuje konieczność zastosowania dyspozycji art. 48 ww. ustawy. Z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego możliwość legalizacji samowoli budowlanej, organ I instancji dokonał analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i postanowieniem dowodowym zobowiązał inwestora do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji budowlanej. Wobec spełnienia tego obowiązku organ I instancji jako kolejny warunek legalizacji - postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. ustalił opłatę legalizacyjną, postanowienie to zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu [...] czerwca 2014 r. Wobec nieuiszczenia w terminie 7 dni opłaty legalizacyjnej decyzją z [...] września 2014 r. organ nałożył nakaz rozbiórki budynku portierni. Zalegalizowanie samowoli budowlanej w sytuacji, gdy inwestor nie uiścił opłaty legalizacyjnej jest niedopuszczalne i skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (art. 49 ust. 3). Inwestor miał świadomość konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej i został pouczony, że nieuiszczenie opłaty skutkować będzie rozbiórką obiektu. Ponadto organ podkreślił, że organ powiatowy nałożył obowiązek rozbiórki na właściwy podmiot. Ze statutu Gminnego Klubu Sportowego "[...]" wynika bowiem, iż Klub posiada osobowość prawną. Powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie również w przepisach Prawa o stowarzyszeniach. Przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Dla Stowarzyszenia Kultury Fizycznej - Gminnego Klubu Sportowego "[...]" prowadzony jest KRS pod nr [...]. Odnosząc się do argumentów odwołania organ podkreślił, iż przesłanką do zalegalizowania obiektu nie jest charakter prowadzonej przez Stowarzyszenie działalności w zakresie szkolenia i edukacji młodzieży. Jedyną możliwością zalegalizowania samowoli budowlanej było przedłożenie określonych dokumentów oraz uiszczenie opłaty legalizacyjnej. W przypadku niewykonania chociażby jednego z ww. obowiązków, organ jest zobligowany przepisami prawa do nakazania rozbiórki obiektu. W niniejszej sprawie inwestor nie uiścił opłaty legalizacyjnej. Skargę na powyższą decyzję złożyło Stowarzyszenia Kultury Fizycznej - Gminny Klub Sportowy "[...]" wnosząc o jej uchylenie, o uchylenie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik postępowania tj.: - art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w postaci nie ustalenia przez organ, że obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania stanowi wraz z innymi obiektami zrealizowanymi na nieruchomości przy ul. [...] w [...] integralną całość stadionu piłkarskiego co oznacza, iż brak było podstaw do prowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych dla każdego z obiektów lecz organy powinny prowadzić jedno postępowanie administracyjne dla obiektów stanowiących integralną całość stadionu piłkarskiego, jak również poprzez brak uwzględniania, iż niezłożenie dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania wynikało z uzgodnień skarżącego dokonanych z pracownikami organu I instancji, które to ustalenia nie zostały następnie dotrzymane przez organ; - art. 6 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ czynności sprzecznych z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania z przedstawicielami skarżącego, co stanowi naruszenie zasady praworządności oraz zasady działania w słusznym interesie obywateli, wynikiem czego był brak złożenia przez skarżącego dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania; - art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie czynności sprzecznych z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania z przedstawicielami skarżącego, co stanowi naruszenie zasady zaufania, wynikiem czego był brak złożenia przez skarżącego dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania; - art. 9 k.p.a. poprzez dokonanie czynności sprzecznych z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania z przedstawicielami skarżącego, co stanowi naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, wynikiem czego był brak złożenia przez skarżącego dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania. W skardze strona skarżąca wskazała, że na nieruchomości znajduje się wiele obiektów, które organ błędnie zakwalifikował jako odrębne budynki a nie jako integralną całość stadionu piłkarskiego. Organ winien był prowadzić jedno postępowanie wobec wszystkich obiektów stadionu. Brak było podstaw do prowadzenia odrębnych postępowań wobec każdego z obiektów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje - zgodnie z art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 217) dalej ppsa - wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] września 2014 r. nakazującą - w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego - skarżącemu Stowarzyszeniu rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku portierni o wymiarach ok. 6,35m x 2,4m przy ulicy [...] w [...]. Wskazać na wstępie zatem trzeba, że art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę." Dalsze ustępy tego przepisu określają natomiast warunki jakie muszą bć spełnione, aby możliwa była legalizacja samowoli budowlanej. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2) w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego: 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno- budowlanego nie stosuje się art. 20 ust. 3 pkt 2. (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się ust. 1 (ust. 4), przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5). Z przytoczonej pełnej treści art. 48 cyt. ustawy wynika zatem, że decyzja o nakazie rozbiórki oraz postanowienie nakładające obowiązki, których spełnienie stanowi warunek niezbędny do wszczęcia procedury legalizacyjnej, mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ich zastosowanie nie zależy od woli organu, lecz jest jego obowiązkiem. W rozpatrywanej sprawie zasadnie wyjaśnił organ odwoławczy, że na budowę spornego budynku portierni o wymiarach 6,35m x 2,4m wymagane było - stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - uzyskanie pozwolenia budowlanego. Brak takiej decyzji oznacza zatem, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, do legalizacji którego zastosowanie znajdował art. 48 Prawa budowlanego. Przepis art. 29 Prawa budowlanego z uzyskania pozwolenia na budowę nie wyłączał bowiem budynków tego rodzaju. W konsekwencji ustaleń kontrolnych dokonanych w lutym i marcu 2012 r. na opisanej nieruchomości prawidłowo powiatowy organ nadzoru budowlanego wszczął procedurę legalizacyjną, o której mowa w art. 48 ust. 2 cyt. ustawy. Inwestor wprawdzie wypełnił nałożone obowiązki i przedstawił wymagane dokumenty wymienione w postanowieniu z dnia [...] września 2012 r. jednak nie wniósł opłaty legalizacyjnej. W tym miejscu podkreślić należy, że zalegalizowanie obiektu nie jest obowiązkiem, ale uprawnieniem inwestora, a jego warunkiem jest przedstawienie - jak już wyżej wskazano - wymaganych dokumentów oraz uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Dlatego też samo przedstawienie wymaganych dokumentów bez uiszczenia opłaty legalizacyjnej również obliguje właściwe organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Tym samym to podmiot zobowiązany, a nie organ administracji, podejmuje decyzję czy uiści należną opłatę legalizacyjną, czy też do stanu zgodnego z prawem doprowadzi poprzez rozbiórkę samowoli budowlanej. W świetle przedstawionej argumentacji prawnej, w ustalonym, niespornym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, bez wpływu na prawidłowość wydanych rozstrzygnięć pozostawał zarzut naruszenia powołanych w skardze przepisów proceduralnych formułujących zasady ogólne postępowania administracyjnego, a którego skarżące Stowarzyszenie upatrywało w błędnym potraktowaniu i prowadzeniu odrębnych postępowań - zamiast jednego - do każdego z obiektów wniesionych samowolnie na opisanej nieruchomości, pomimo że stanowią one integralną całość stadionu piłkarskiego. Na każdy z obiektów inwestor winien był bowiem uzyskać pozwolenie budowlane odrębnie bądź w ramach jednego zamierzenia budowlanego. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w pozostałych przepisach ustawy Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, w przypadku złożenia wymaganej do 5 legalizacji samowoli budowlanej dokumentacji opłata legalizacyjna obliczana jest w sposób określony odpowiednio do art. 59 f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesiokrotnemu podwyższeniu. Stosownie zaś do art. 59 f ust. 1 opłata stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Natomiast zgodnie z ust. 3 art. 59 f cyt. ustawy kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. W załączniku do ustawy ustawodawca wyodrębnił od innych obiektów obiekty sportu i rekreacji takie jak: stadiony, amfiteatry, skocznie i wyciągi narciarskie, kolejki linowe, odkryte baseny, zjeżdżalnie (kategoria V). Nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonych decyzji, z podanych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę