VII SA/Wa 937/13

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2013 r. po rozpoznaniu wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami postanawia: 1. przyznać J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 26 sierpnia 2013 r. do Sądu wpłynął uzupełniony formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy J. B., w którym wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 1.940,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta wnioskodawcy w wysokości 840,00 złotych oraz dochód uzyskiwany przez małżonkę z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 1.100,00 złotych miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o pow. 95 m², mieszkanie o pow. 110 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 12 ha. Posiada także budynek gospodarczy, 17-letni ciągnik i drobny sprzęt rolniczy oraz samochód osobowy [...] Wnioskodawca oświadczył, że małżonka jest współwłaścicielem majątku, który posiada. Dodał, że dzieci się uczą i są na jego i żony utrzymaniu. W uzasadnieniu wniosku zaznaczył, że gospodarstwo jakie posiadają z małżonką należy do grupy gospodarstw socjalnych, są to gleby V i VI klasy położone na terenach zalewowych oraz podmokłych. Podkreślił, że płody rolne w 2010, 2011 i 2013 roku w większości były zniszczone przez wodę, co wpłynęło na obniżenie ich budżetu domowego. Zarządzeniem z dnia 16 września 2013r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie czy posiada zarówno mieszkanie i dom o wskazanych w formularzu powierzchniach, czy tylko jeden dom. Wezwano także wnioskodawcę do podania jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz czy uzyskuje dochody z tytułu najmu np. mieszkania (jeśli takie posiada), jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości. Wezwano również wnioskodawcę do podania orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie siebie i rodziny ( żywność, odzież, środki chemiczne itp.) oraz jakie ponosi koszty związane z nauką dzieci. Nadto zobowiązano wnioskodawcę do podania czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów oraz czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Zwrócono się także z zapytaniem czy uzyskuje dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany. Zapytano również wnioskodawcę czy wnioskodawca i jego małżonka posiadają oszczędności, jeśli tak należało podać ich wysokość. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 30 września 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Wnioskodawca wyjaśnił, że posiada tylko dom o wskazanej powierzchni zabudowy. Dodał, że powierzchnia zabudowy jest większa, ponieważ zagospodarowane zostało poddasze. Wnioskodawca podał, że miesięcznie ponosi następujące koszty stałe związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za gaz w wysokości około 50,00 złotych, opłatę za energię w wysokości od 140-190 złotych, podatek i ubezpieczenie domu około 300,00 złotych rocznie. Nadto ponosi wydatki związane z dojazdami dzieci do szkoły w wysokości około 200,00 złotych, zakup przyborów szkolnych w wysokości około 60-70 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że na utrzymanie domu przeznacza orientacyjnie około 800-1000 złotych miesięcznie. Dalej, oświadczył, że posiada inwentarz żywy tj. 4 krowy i młode bydło 4 do 5 sztuk. Nie posiada z żoną oszczędności pieniężnych. Wskazał, że uzyskiwane przychody za mleko to kwota w wysokości około 1.000,00 złotych. Dodał, że młode bydło sprzedaje raz na dwa lata i uzyskuje z tego tytułu kwotę 3.000,00 złotych za sztukę. Wnioskodawca podał także, że uzyskuje dopłaty bezpośrednie uzupełniające oraz dopłaty dla gospodarstwa o niekorzystnych warunkach gospodarowania łącznie około 1.000 złotych miesięcznie. Wyjaśnił nadto, że zboża nie sprzedaje ponieważ wykorzystywane jest jako pasza dla bydła. Zarządzeniem z dnia 7 października 2013 r. ponownie wezwano wnioskodawcę do wyjaśnienia czy przychody, które wskazał w piśmie z dnia 25 września 2013 r. uzyskiwane za mleko w wysokości około 1.000,00 złotych miesięcznie są dochodem dodatkowym, który należy uwzględnić do dochodów wskazanych w formularzu w pkt 10 w którym wpisano "przychód z gospodarstwa rolnego w wysokości około 1.100,00 złotych", czy zaś kwota ta uzyskiwana za mleko) została uwzględniona w dochodach wskazanych w formularzu. Należało jednoznacznie określić wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę. Pismem z dnia 18 października 2013 r. wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Poinformował, że dochody, w tym za mleko są składnikiem osiąganych dochodów uwidocznionych w formularzu. Wnioskodawca wskazał, że jego dochody z tytułu renty wynoszą 840,00 złotych i dochody małżonki z gospodarstwa rolnego wynoszą około 1.100,00 złotych. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymuje się wnioskodawca wraz z rodziną oraz ponoszone przez niego wydatki uznano, że nie jest on w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza jego możliwości finansowe. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest na tyle osobą ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Należy podkreślić, że wnioskodawca uzyskują z małżonką miesięczny dochód w wysokości około 1.940,00 złotych miesięcznie. Wspólnie z żoną prowadzą gospodarstwo rolne o pow. 12 ha, z którego zapewne pobierają pożytki, a te z pewnością wpływają na obniżenie wydatków na bieżące potrzeby. Nadto uzyskują dodatkowy dochód z tytułu sprzedaży młodego bydła raz na dwa lata oraz uzyskują dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej. Nadto dodać należy, iż z akt sprawy wynika, że wnioskodawca uiścił wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200,00 złotych. Świadczy to o tym, że nie pozostaje on w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Powyższe wskazuje, że wnioskodawca jest w stanie zgromadzić z uzyskiwanych dochodów środki na ponoszenie ewentualnie pozostałych kosztów sądowych w sprawie, które nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione. Oceniono, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje jego utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.