VII SA/Wa 937/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Kultury Fizycznej - Gminny Klub Piłkarski [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Kultury Fizycznej - Gminnego Klubu Sportowego "[...]" - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] września 2014 r. nr [...] nakazującą ww. Stowarzyszeniu rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku parterowego "[...]" o wymiarach ok. 6,9m x 8,56m przy ulicy [...] w [...]. Organ wskazał, że podczas czynności kontrolnych w lutym i marcu 2012 r. ustalono, iż na ww. działce zlokalizowany jest opisany budynek. Zgodnie z oświadczeniem Z B (Prezesa Klubu) obiekt powstał w latach 1997-2006. Nie przedstawiono zezwolenia na jego budowę. Wobec czego PINB [...] postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. wstrzymał roboty oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego dokumentów wymaganych do legalizacji. W związku z nieprzedłożeniem żądanych dokumentów organ powiatowy decyzją z dnia [...] września 2014 r., nakazał rozbiórkę obiektu. Organ II instancji podzielił argumentację organu I instancji i wskazał, że w świetle art. 29 i 30 Prawa budowlanego budowa obiektu parterowego "[...]" o powierzchni zabudowy ok. 59 m2 nie mieści się w skonkretyzowanych przypadkach zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a którego inwestor nie uzyskał. Z uwagi na przewidzianą w Prawie budowlanym możliwość legalizacji samowoli budowlanej, organ I instancji dokonał analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i postanowieniem zobowiązał inwestora do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji budowlanej. Wobec niespełnienia tego obowiązku wydał, zgodnie z ust. 1 art. 48 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki. Zalegalizowanie samowoli budowlanej w sytuacji, gdy inwestor nie spełnił nałożonego w postanowieniu obowiązku jest niedopuszczalne i powoduje obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (ust. 4). Inwestor miał świadomość wyznaczenia przez organ terminu do wykonania nałożonego obowiązku. Postanowieniem zobowiązującym pouczono również Gminny klub Sportowy "[...]", że nieprzedłożenie żądanych dokumentów skutkować będzie rozbiórką obiektu. Inwestor miał przedstawić dokumenty do 1 stycznia 2013 r. Pomimo upływu terminu, inwestor nie przedstawił żadnego dokumentu, świadczącego o woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Odwołując się do najnowszego orzecznictwa sądowo-administracyjnego organ wskazał, że nie można oczekiwać od organu, aby z urzędu dążył do wyegzekwowania od strony przedłożenia wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej dokumentów. Organ nie może wyręczać inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, gdyż takie działania organu z urzędu byłyby zawsze pokrzywdzeniem pozostałych stron postępowania, które muszą znosić stan naruszenia ich praw (wyrok NSA z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt: II OSK 2714/11). Ponadto organ podkreślił, że organ powiatowy nałożył obowiązek rozbiórki na właściwy podmiot. Ze statutu Gminnego Klubu Sportowego "[...]" wynika bowiem, iż Klub posiada osobowość prawną. Powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie również w przepisach Prawa o stowarzyszeniach. Art. 17 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Dla Stowarzyszenia Kultury Fizycznej - Gminnego Klubu Sportowego "[...]" prowadzony jest KRS pod nr [...]. Odnosząc się do odwołania organ podkreślił, iż przesłanką do zalegalizowania przedmiotowego obiektu nie jest charakter prowadzonej przez Gminny Klub Sportowy "[...]" działalności w zakresie szkolenia i edukacji młodzieży. Jedyną możliwością legalizacji było przedłożenie dokumentów i uiszczenie opłaty legalizacyjnej. W przypadku niewykonania chociażby jednego z ww. obowiązków, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany przepisami prawa do nakazania rozbiórki obiektu. Skargę na powyższą decyzję złożyło Stowarzyszenie Kultury Fizycznej - Gminny Klub Sportowy "[...]" wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik postępowania tj.: - art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w postaci nie ustalenia przez organ, że obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania stanowi wraz z innymi obiektami zrealizowanymi na nieruchomości przy ul. [...] w [...] integralną całość stadionu piłkarskiego co oznacza, iż brak było podstaw do prowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych dla każdego z obiektów lecz organy powinny prowadzić jedno postępowanie administracyjne dla obiektów stanowiących integralną całość stadionu piłkarskiego, jak również poprzez brak uwzględniania, iż niezłożenie dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania wynikało z uzgodnień skarżącego dokonanych z pracownikami organu I instancji, które to ustalenia nie zostały następnie dotrzymane przez organ; - art. 6 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ czynności sprzecznych z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania z przedstawicielami skarżącego, co stanowi naruszenie zasady praworządności oraz zasady działania w słusznym interesie obywateli, wynikiem czego był brak złożenia przez skarżącego dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania; - art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie czynności sprzecznych z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania z przedstawicielami skarżącego, co stanowi naruszenie zasady zaufania, wynikiem czego był brak złożenia przez skarżącego dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania; - art. 9 k.p.a. poprzez dokonanie czynności sprzecznych z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania z przedstawicielami skarżącego, co stanowi naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, wynikiem czego był brak złożenia przez skarżącego dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania. W skardze strona wskazała, że na nieruchomości znajduje się wiele obiektów, które organ błędnie zakwalifikował jako odrębne budynki a nie jako integralną całość stadionu piłkarskiego. Organ winien był prowadzić jedno postępowanie wobec wszystkich obiektów stadionu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje - zgodnie z art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 217) dalej ppsa - wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2014 r. nakazującą skarżącemu Stowarzyszeniu rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku parterowego "[...]" o wymiarach ok. 6,9 m x 8,56 m przy ulicy [...] w [...]. Podkreślić zatem na wstępie trzeba, że art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę." Dalsze ustępy tego przepisu określają natomiast warunki jakie muszą zostać spełnione, aby możliwa była legalizacja samowoli budowlanej. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2) w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego: 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno- budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się ust. 1 (ust. 4), przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5). Z treści art. 48 cyt. ustawy wynika zatem przede wszystkim, że decyzja o nakazie rozbiórki, podobnie jak i postanowienie nakładające obowiązki, których spełnienie stanowi warunek niezbędny do wszczęcia procedury legalizacyjnej, nie mają charakteru uznaniowego. Normy te mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a to z kolei oznacza, że ich zastosowanie nie zależy od woli organu, lecz jest jego obowiązkiem. W rozpatrywanej sprawie zasadnie wyjaśnił organ odwoławczy, że na wzniesienie spornego budynku "[...]" o wymiarach ok. 6,9 m x 8,56 m wymagane było - stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - uzyskanie pozwolenia na budowę. Brak takiej decyzji oznacza zatem, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, do legalizacji którego zastosowanie znajdował art. 48 Prawa budowlanego. Przepis art. 29 Prawa budowlanego z uzyskania pozwolenia na budowę nie wyłączał bowiem budynków o podanych wymiarach i przeznaczeniu. Wobec ustaleń poczynionych w trakcie czynności kontrolnych w lutym i marcu 2012 r. zasadnie organ I instancji wszczął procedurę legalizacyjną, o której mowa w art. 48 ust. 2 cyt. ustawy. Inwestor nie podjął jednak czynności wymaganych do zalegalizowania obiektu i nie przedłożył dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia [...] września 2012 r. W tym miejscu podkreślić trzeba, że legalizacja nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem inwestora, a jej warunkiem jest przedstawienie - jak już wyżej wskazano - stosownych wymaganych dokumentów. Nieprzedstawienie ich - w każdym przypadku, bez wyjątku - obliguje właściwe organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. W świetle przedstawionej argumentacji prawnej, w ustalonym, niespornym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, bez wpływu na prawidłowość wydanych rozstrzygnięć pozostawał zarzut dotyczący naruszenia powołanych w skardze przepisów proceduralnych formułujących - co wymaga podkreślenia - wyłącznie zasady ogólne postępowania administracyjnego, a którego skarżące Stowarzyszenie upatrywało w błędnym potraktowaniu i prowadzeniu odrębnych postępowań - zamiast jednego - do każdego z obiektów wniesionych samowolnie na opisanej nieruchomości, pomimo że stanowią one integralną całość stadionu piłkarskiego. Na każdy z obiektów inwestor winien był bowiem uzyskać pozwolenie budowlane. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w pozostałych przepisach ustawy Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, w przypadku złożenia wymaganej do legalizacji samowoli budowlanej dokumentacji opłata legalizacyjna obliczana jest w sposób określony odpowiednio do art. 59 f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesiokrotnemu podwyższeniu. Stosownie zaś do art. 59 f ust. 1 opłata stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Natomiast zgodnie z ust. 3 art. 59 f cyt. ustawy kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. W załączniku do ustawy ustawodawca wyodrębnił od innych obiektów obiekty sportu i rekreacji takie jak: stadiony, amfiteatry, skocznie i wyciągi narciarskie, kolejki linowe, odkryte baseny, zjeżdżalnie (kategoria V). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art, 151 p.p.s.a., oddalił skargę