VII SA/Wa 939/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-29
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem prawa, wydana po upływie 5 lat od jej doręczenia, może zostać utrzymana w mocy, jeśli w postępowaniu wznowionym nie wzięły udziału wszystkie strony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że pominięcie którejkolwiek ze stron w postępowaniu administracyjnym jest wystarczającą przesłanką do uchylenia kontrolowanej decyzji, ponieważ stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Nawet jeśli od doręczenia pierwotnej decyzji upłynęło 5 lat, co uniemożliwia jej uchylenie na podstawie art. 146 § 1 k.p.a., to naruszenie prawa materialnego lub istotne wady postępowania, takie jak pominięcie strony, uzasadniają uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.Stan faktyczny
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczył decyzji z 1995 r. udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokali mieszkalnych na sklep i warsztat. Starosta stwierdził naruszenie prawa z powodu nieprzekazania decyzji wszystkim współwłaścicielom działki, ale odmówił uchylenia decyzji z uwagi na upływ 5 lat od jej doręczenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że decyzja z 1995 r. została doręczona jednej ze stron i termin 5 lat upłynął. Skarżąca zarzuciła, że nie wszyscy współwłaściciele zostali powiadomieni o postępowaniu, a także kwestionowała fakt doręczenia pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r., stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Kierownik Urzędu Rejonowego w G. decyzją z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...], na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) i § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nieużytkowanych, zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. Nr 10, poz. 47), po rozpatrzeniu wniosku H. i W. T. w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części obiektu – udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na sklep sprzętu elektrycznego i warsztat naprawy sprzętu elektrycznego, znajdujących się na działce nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeznaczenie budynku jest zgodne z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta G.
Starosta Powiatu G. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. znak [...], na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., stwierdził, iż w/w decyzja wydana została z naruszeniem prawa (jako nieprzekazana stronom postępowania -współwłaścicielom działki nr [...]) oraz odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat.
W dniu 4 czerwca 2007 r. wpłynął wniosek E. J. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 1995 r. Wnioskodawczyni zarzuciła, iż jako współwłaścicielka działki nr [...] nie została powiadomiona o toczącym się postępowaniu w sprawie zmiany sposobu użytkowania, przez co został naruszony jej interes prawny i faktyczny. E. J. dowiedziała się o istnieniu decyzji w dniu 28 maja 2007 r. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wobec powyższego, Starosta Powiatu G. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 1995 r.
Następnie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. rozpatrując sprawę co do istoty i biorąc pod uwagę zgromadzone dokumenty i stan faktyczny organ stwierdził, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] została wydana z pominięciem współwłaścicieli tej nieruchomości, będących stroną postępowania. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż w dniu wydawania przedmiotowej decyzji działka nr [...], na której zlokalizowany jest budynek objęty zmianą sposobu użytkowania, stanowiła współwłasność W. i H. T., T. B. oraz S. W., E. J., J. W. i M. K. W toku wznowionego postępowania ustalono, że kwestionowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1995 r. została doręczona w dniu 29 listopada 1995 r. inwestorce H. T. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji ostatecznej z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. Termin ten upłynął w dniu 29 listopada 2000 r., zatem nie jest możliwe uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 1995 r., a tylko stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.).
W odwołaniu od powyższej decyzji E. J. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 1995 r. Podniosła, że w sprawie nie ma dowodów na doręczenie decyzji z [...] listopada 1995 r. którejkolwiek ze stron. Odwołująca się wskazała, iż pismem z dnia 24 listopada 2000 r. Starostwa Powiatowego w G., w odpowiedzi na zapytanie, czy było prowadzone na wniosek H. i W. T. lub innych osób postępowanie administracyjne w latach 1995-1996 dotyczące adaptacji pomieszczeń mieszkalnych na pomieszczenia usługowe w budynku mieszkalnym usytuowanym przy ul. [...] w G., poinformowano ją, iż w tym okresie nie były wydawane żadne decyzje w tym zakresie. Powyższa informacja, zdaniem odwołującej się, może świadczyć o braku istnienia decyzji w 2000 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania E. J., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż kwestionowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1995 r. została doręczona stronom postępowania (za wyjątkiem pozostałych współwłaścicieli nieruchomości) w dniu 29 listopada 1995 r. Wyjaśnił, że z uwagi na znajdującą się na decyzji adnotację "otrzymałem" i nieczytelny podpis, organ przyjął za wiarygodne oświadczenie H. T. w przedmiocie daty doręczenia decyzji. Z tych przyczyn, ocenił jako prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej ze względu na upływ 5 lat od dnia jej doręczenia, stosownie do art. 146 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. J. Zarzuciła, że w uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się do poruszonych w odwołaniu wątpliwości, dotyczących m. in. faktu doręczenia decyzji z 1995 r. wnioskodawcy oraz braku istnienia tej decyzji w 2000 r. W ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja posiada wadę prawną, gdyż nie została skierowana do właściwych stron postępowania. Stwierdziła, iż po wznowieniu postępowania w decyzjach wydawanych w sprawie nadal występują nieścisłości w zakresie prawidłowego ustalenia stron postępowania. Wprawdzie w decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2007 r. właściwie określono strony postępowania, jednak w zaskarżonej decyzji – już nie, a zatem decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Ponadto skarżąca ponowiła argumentację zawartą w odwołaniu, dotyczącą braku dowodów na doręczenie decyzji z 1995 r. wnioskodawcom oraz którejkolwiek ze stron, a także braku istnienia kwestionowanej decyzji w listopadzie 2000 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju uchybienia.
Sąd kontrolował decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu G. z dnia [...] grudnia 2007 r. znak [...], stwierdzającą, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...] – w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na sklep sprzętu elektrycznego i warsztat naprawy sprzętu elektrycznego, znajdujących się na działce nr [...] przy ul. [...] w G. – została wydana z naruszeniem prawa i odmawiającą uchylenia tej decyzji z uwagi na upływ 5 lat od dnia jej doręczenia.
Uwzględnienie skargi następuje, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Niewątpliwie podstawą do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. byłby w tym przypadku przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiący, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Jak wynika z wykazu osób zamieszczonego w zaskarżonej decyzji, jak również świadczą o tym zwrotne potwierdzenia odbioru załączone do tejże decyzji, nie wszyscy współwłaściciele działki nr [...], na której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, brali udział w postępowaniu i otrzymali decyzję z dnia [...] lutego 2008 r.
Decyzja ta została też skierowana do nieżyjącej T. B., w miejsce której już przed organem pierwszej instancji występował K. B., pominięty w postępowaniu przez organ drugiej instancji.
Pominięcie którejkolwiek ze stron w postępowaniu administracyjnym jest wystarczającą przesłanką do uchylenia kontrolowanej decyzji przez sąd, bowiem stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda [...] przeprowadzi postępowanie z udziałem wszystkich stron postępowania, uwzględniając pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] przy ul. [...] w G., a w tym także spadkobierców T. B.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 210 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło