VII SA/Wa 940/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-04
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące zmiany terminu wykonania obowiązku doprowadzenia zjazdu do stanu zgodnego z prawem, wydane przez organy niewłaściwe miejscowo, są dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia przepisów o właściwości?Ratio decidendi
Zaskarżone decyzje organów nadzoru budowlanego, dotyczące zmiany terminu wykonania obowiązku doprowadzenia zjazdu do stanu zgodnego z prawem, zostały wydane przez organy niewłaściwe rzeczowo. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, organem właściwym do rozpatrywania takich spraw jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a nie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. W związku z tym, obie decyzje są dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia przepisów o właściwości, co skutkuje koniecznością stwierdzenia ich nieważności przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Skarżący A. G. i Z. G. domagali się zmiany terminu wykonania obowiązku doprowadzenia zjazdu do stanu zgodnego z prawem, nałożonego decyzją z dnia 2004-06-xx. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zmiany terminu, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do sądu, podnosząc zarzuty dotyczące braku zgody Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz błędnego adresu wniosku o przedłużenie terminu. Sąd uznał, że obie decyzje organów nadzoru budowlanego są dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia przepisów o właściwości.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponadto, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. G. i Z. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany terminu wykonania obowiązku I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. G. i Z. G. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., działając na podstawie art. 155 kpa, odmówił A. G. i Z. G. zmiany terminu wykonania obowiązku określonego w decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż własną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nałożył na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek wykonania dokumentacji projektowej w celu doprowadzenia zjazdu z drogi krajowej nr [...] na nieruchomość położoną w R. przy ul. P. do stanu zgodnego z prawem w terminie do dnia [...] grudnia 2004 r.
W dniu [...] stycznia 2005 r. do organu wpłynął wniosek A. G. i Z. G., wysłany w dniu [...].01.2005 r., o przedłużeniu terminu wykonania powyższego obowiązku.
Zdaniem organu przeszkodą dla uwzględnienia wniosku w trybie art. 155 kpa jest brzmienie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego określającego sankcję w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2. Inwestorzy obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. w wyznaczonym terminie nie wykonali, a wniosek o jego przedłużenie wpłynął do organu po jego upływie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2005 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania wniosek A. i Z. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego dla zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa, tj. takiej decyzji na mocy której strona nabyła prawo, niezbędną przesłanką jest uzyskanie zgody wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji.
W niniejszym postępowaniu brak takiej zgody Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, co musi skutkować odmową zmiany decyzji.
Nadto organ II instancji podzielił pogląd Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do możliwości zmiany decyzji w sytuacji złożenia wniosku o przedłużenie terminu po upływie tego terminu.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli wniosek A. i Z. G., domagając się jej uchylenia i uchylenia decyzji organu I instancji.
Skarżący podnoszą, iż organ I instancji nie zwracał się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o wyrażenie zgody na zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., a więc jej oczywisty brak nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla skarżących.
Zdaniem skarżących wniosek o przedłużenie terminu na wykonanie nałożonych obowiązków został złożony w dniu [...].12.2004 r., lecz skierowany pod błędny adres organu i dopiero po jego zwrocie prawidłowo zaadresowany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi o raz powołaną podstawą prawną, co umożliwia poddanie sądowej kontroli zaskarżonego aktu w zakresie szerszym, niżby to wynikało ze skargi.
W ocenie Sądu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. dotknięte są wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa i jako, że dotyczy naruszenia przepisów o właściwości, powinna być wzięta pod uwagę w pierwszej kolejności.
Postępowanie, w którym wydane zostały obie decyzje, dotyczy rozbudowy i utwardzenia zjazdu z drogi krajowej nr [...] w R., wykonanych bez pozwolenia na budowę.
Decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. została wydana przez organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego, przy czym organ ten nie uzasadnił swojej właściwości w tej sprawie.
Stosownie do brzmienia art. 83 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organem nadzoru budowlanego I instancji jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, z wyjątkiem spraw określonych w art. 82 ust. 3 i 4, w tym między innymi spraw dotyczących dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad – wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek.
Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 200, poz. 1953), która weszła w życie w dniu 09.12.2003 r. określiła, iż "zjazd" to połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tak więc zjazd nie jest częścią drogi, lecz jedynie miejscem dostępu do drogi publicznej, nie jest także urządzeniem służącym do utrzymania drogi.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego od dnia [...].12.2003 r. nie może być uznany za organ I instancji w sprawie samowolnie rozbudowanego zjazdu, zaś organem właściwym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.12.2004 r. OW 148,04).
Reasumując należy uznać, iż decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. dotknięte są wadą, o której mowa w art. 1566 § 1 pkt 1 kpa i jako takie muszą być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Z powyższych względów staje się zbędnym rozważanie kwestii, którymi zajął się organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji i w decyzji utrzymanej nią w mocy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na brzmieniu art. 152 i 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło