VII SA/Wa 940/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. i M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D.W. i M.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : zawiadomienia o konieczności wniesienia odrębnego podania postanawia : I. przyznać D.W. i M.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 złotych, ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 złotych, ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 18 maja 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez D.W. i M.W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2011 r. wezwano wnioskodawców do sprecyzowania w jakim zakresie wnoszą o przyznanie prawa pomocy, gdyż w nadesłanym formularzu w punkcie 4 formularza zakreślili, że wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych jednocześnie podkreślając wyraz ustanowienie. Z tego względu, wezwano wnioskodawców do wyjaśnienia, czy wnoszą o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych czy też w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W dniu 12 lipca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo, w którym wnioskodawcy oświadczyli, że wnoszą o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie ich z kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.453,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy wskazali, że są współwłaścicielami działki Nr [...] i Nr [...] w N. o powierzchni 2.500 m ², a innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Z nadesłanych do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 855/11 w dniu 12 lipca 2011 r. (data stempla biura podawczego) dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu w N. do którego nie posiadają tytułu prawnego. Oświadczyli, że w mieszkaniu nie mają wody zimnej i ogrzewania. Wskazali, że oprócz emerytury nie mają żadnych innych źródeł dochodu ani nie podejmują żadnej dodatkowej pracy. Oznajmili, że jedną emeryturę przeznaczają na opłaty sądowe, kserokopie i korespondencję z organami nadzoru budowlanego oraz Samorządowym Kolegium Odwoławczym, drugą zaś na bieżące utrzymanie siebie. Zaznaczyli, że nie kupują żadnej odzieży oprócz drobnych rzeczy osobistych i niezbędnych środków czystości. Podali, że nie posiadają pojazdów mechanicznych. Oświadczyli, że nie korzystają z pomocy dzieci i rodziny, znajomych, organizacji społecznych czy państwowych. Wskazali, że nie posiadają kont bankowych, a deklaracji podatkowych do Urzędu Skarbowego nie składali, gdyż rozlicza ich Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy poprzez : zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100,00 złotych i ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 złotych, jak również ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Stwierdzono, że wnioskodawcy przy wysokości miesięcznego dochodu jaki uzyskują z tytułu emerytur nie są oni w stanie ponieść w całości kosztów postępowania sądowego samodzielnie, gdyż byłby to wydatek przekraczający ich możliwości finansowe. Jednocześnie uznano, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy posiadający stały miesięczny dochód nie są w stanie choćby w części partycypować w kosztach postępowania sądowego. Zaznaczyć należy, iż strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Podkreślić należy, iż wnioskodawcy przewidzieli we własnym budżecie domowym środki finansowe, które przeznaczają na opłaty sądowe, kserokopie i korespondencję z organami nadzoru budowlanego i samorządowymi. W świetle powyższego uznano, że wnioskodawcy będą w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie takie jak : wpis od zażalenia, czy ewentualne opłaty za odpisy czy kserokopie z akt sprawy i nie spowoduje to utraty ich płynności finansowej. Zaznaczyć należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie, jakie wnioskodawcy mieliby ponieść mogą w niej wystąpić bądź też nie, co zależy też w części od działań wnioskodawców. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. W przedmiotowej sprawie mając na względzie powyższe dane uznano, że wnioskodawcy będą w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie, które mogą wystąpić bądź też nie, dlatego w tym zakresie wniosek oddalono. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.