VII SA/Wa 946/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. Ł., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2011 r. nr [...] wydane w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w następujących okolicznościach sprawy: Pismem z 23 września 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w K. przy ul. S. W wyniku trwającego kilka lat postępowania administracyjnego prowadzonego w ww. zakresie, wskazany organ w dniu [...] grudnia 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z 2003 r. ze zm.), nakazał P. P., S. S., M. S., K. S. i S. S. rozbiórkę części południowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. S. w K. Następnie, w dniu [...] października 2009 r. PINB w W. wydał decyzję nr [...], którą -na podstawie ww. art. 67 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane- nakazał S. S., M. S., K. S. i S. S. (ponownie) rozbiórkę części południowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się przy ul. S. w K., będącego (jak wskazał) w stanie technicznym zagrażającym życiu lub mieniu. Dalej, z akt wynika, iż w dniu [...] czerwca 2010 r. PINB w W. skierował do S. S., M. S., K. S. i S. S. upomnienie w oparciu przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968), w którym stwierdził, że nie został wykonany obowiązek wynikający z decyzji nr [...] z [...] października 2009 r. W piśmie z 10 lipca 2010 r. zatytułowanym odwołanie, S. S., M. S. oraz K. S. nie zgodzili się z decyzją o rozbiórce PINB w W. Pismo to zostało potraktowane przez organ powiatowy jako środek zaskarżenia i postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. zostało przekazane w oparciu o art. 65 k.p.a. do organu właściwego – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ wojewódzki po otrzymaniu wskazanego pisma, wezwał S. S., M. S. i K. S. do jego sprecyzowania poprzez wskazanie decyzji, która została nim zakwestionowana. W odpowiedzi, w piśmie z 5 stycznia 2011 r. M. S. podał, że pismo z 10 lipca 2010 r. stanowi odwołanie od dwóch decyzji PINB w W. o nr [...] oraz o nr [...]. Wobec takiej treści pisma M. S. organ wojewódzki potraktował przekazane mu zgodnie z właściwością pismo ww. osób z 10 lipca 2010 r. jako odwołanie od decyzji PINB w W. z [...] grudnia 2008 r. nr [...] oraz od decyzji tego samego organu wydanej w dniu [...] października 2009 r. nr [...]. Następnie, postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. o nr [...],[...] WINB stwierdził, że odwołanie od decyzji PINB w W. z [...] października 2009 r. nr [...] zostało wniesione przez S. S., M. S. oraz K. S. z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki podał, że odwołanie od decyzji PINB w W. z [...] października 2009 r. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 10 lipca 2010 r., a kwestionowana decyzja została skutecznie doręczona odwołującym się, tj. w dniu 9 listopada 2009 r. – S. S. i M. S. oraz w dniu 16 listopada 2009 r. – K. S. Dalej, organ zaznaczył, że stosownie do przepisu art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W konsekwencji organ wojewódzki przyjął, że S. S., M. S. oraz K. S. złożyli odwołanie od decyzji PINB w W. z [...] października 2009 r., po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., tj. po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że odwołujący się nie wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący – M. S. wniósł o pozytywne jej rozpatrzenie przedstawiając merytorycznie sprawę zakończoną decyzjami PINB w W. o nakazie rozbiórki części budynku mieszkalnego przy ul. S. w K. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie (w okolicznościach sprawy) odpowiada prawu, choć [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego procedując w sprawie nie ustrzegł się błędów. -Orzeczenie, będące przedmiotem skargi, zostało wydane w oparciu o art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przytoczona regulacja prawna (tj. art. 134) została zastosowana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się przez ten organ z odwołaniem wniesionym przez S. S., M. S. i K. S. od decyzji PINB w W. z [...] października 2009 r. nr [...] wydanej w oparciu o art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego (w przedmiocie nałożenia na S. S., M. S., K. S. i S. S. obowiązku rozbiórki części południowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego). Organ II instancji uznał, iż odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu i z tego też powodu ww. artykuł w sprawie zastosował. Zauważyć w tym miejscu należy, iż w przypadku gdy odwołanie zostało złożone po terminie przewidzianym na dokonanie tej czynności, wówczas organ zobligowany jest stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia (art. 134 k.p.a.). Przy czym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 129 § 2 k.p.a. został przez stronę zachowany. Zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Zatem wydanie orzeczenia w trybie art. 134 k.p.a., kończącego postępowanie w sprawie, winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie skarżonego rozstrzygnięcia wydanego w I instancji oraz w zakresie daty wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Dostrzegając powyższe Sąd stwierdza, iż wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń i w konsekwencji zasadnie przyjął, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Bezspornym w sprawie jest, że decyzja PINB w W. z [...] października 2009 r., została skutecznie doręczona odwołującym się, tj. w dniu 9 listopada 2009 r. S. S. i M. S. oraz w dniu 16 listopada 2009 r. K. S. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie jej zaskarżenia. Tym samym, tj. wobec prawidłowego doręczenia tej decyzji stronom w powyżej wskazanych datach, termin do wniesienia odwołania od tego orzeczenia upływał dla S. S. i M. S. z dniem 23 listopada 2009 r., natomiast dla K. S. - z dniem 30 listopada 2009 r. Odwołanie od decyzji przez wymienione osoby zostało zaś złożone wyraźnie po terminie, bo dopiero w dniu 10 lipca 2010 r. (tj. po skierowaniu sprawy przez organ na drogę postępowania egzekucyjnego). Jednocześnie trzeba zaznaczyć, iż odwołujący się nie wnosili o przywrócenie uchybionego terminu. Wniesione odwołanie takiego wniosku nie zawierało. Nie złożono też odrębnego wniosku w tym przedmiocie. Reasumując, skoro odwołanie S. S., M. S. i K. S. wniesione zostało z oczywistym uchybieniem czternastodniowego terminu, który nie został przywrócony, to organ odwoławczy obowiązany był, w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia. W takiej też sytuacji organ ten nie mógł przeprowadzić postępowania odwoławczego i merytorycznie zająć się sprawę zakończoną decyzją PINB w W. z [...] października 2009 r. Z tego też względu Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. -Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż organ wojewódzki nie ustrzegł się w sprawie błędów. Przed przystąpieniem do załatwienia pisma z 10 lipca 2010 r. winien był dokonać jego oceny w kontekście art. 63 k.p.a. i zawartych w tym przepisie wymogów formalnych podania. Akta sprawy wskazują na to, iż takiej oceny w tym przypadku zabrakło i zabrakło w efekcie zastosowania w sprawie art. 64 § 2 k.p.a. (z uwagi na istniejące braki w podaniu z 10 lipca 2010 r.). Rozwijając tę kwestę wskazać należy, iż [...]WINB procedował w sprawie w związku z pismem z 10 lipca 2010 r. zatytułowanym odwołanie, w którego osnowie wskazano, że pochodzi ono od S. S., M. S. i K. S. Z uwagi na treść omawianego pisma, słusznie organ -przed jego rozpatrzeniem- wezwał wymienione w nim osoby do jego sprecyzowania poprzez wskazanie jaka decyzja jest nim kwestionowana, stosując w tym celu art. 64 § 2 k.p.a. Jeśli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma bowiem obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę stronę. W tym samym trybie organ wojewódzki powinien był wezwać wskazane osoby także o uzupełnienie wniesionego pisma o własnoręczne podpisy, albowiem pod jego treścią żadna z osób, od których pismo to pochodzi podpisu swojego nie umieściła. Zgodnie zaś z art. 63 § 3 k.p.a., podanie wniesione pisemnie lub ustanie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. Podanie, nie spełniające wymogów formalnych (a takim będzie podanie nie zawierające własnoręcznych podpisów osób je wnoszących), nie może natomiast wywołać zamierzonego skutku prawnego (tj. wszczęcia postępowania, w tym postępowania odwoławczego) i wymaga uzupełnienia. Nadto, zaznaczenia wymaga, iż organ wojewódzki -w okolicznościach sprawy- winien był zwrócić się do S. S. i K. S. o pełnomocnictwo do ich reprezentowania w sprawie przez M. S. Bez stosownego pełnomocnictwa nie mógł bowiem przyjąć, iż pismo z 10 lipca 2010 r. (pochodzące od trzech osób), sprecyzowane pismem z 5 stycznia 2011 r. tylko przez M. S., stanowi odwołanie S. S., M. S. i K. S. Nie dostrzegając braku w tym zakresie, organ wojewódzki w konsekwencji bezpodstawnie przyjął, że M. S. precyzując podanie z 10 lipca 2010 r. wypowiada się także w imieniu S. S. i K. S. W zaistniałej sytuacji, organ mógł odnieść się tylko do odwołania M. S., natomiast pozostałych odwołujących się obowiązany był wezwać w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do nadesłania stosownego pełnomocnictwa dla M. S. (wypowiadającego się w piśmie z 5 stycznia 2011 r. w imieniu wszystkich odwołujących się), pod rygorem w tym przepisie przewidzianym. Stwierdzając powyższe Sąd przyjął jednak, iż w okolicznościach sprawy ww. uchybienia w działaniu organu nie mają istotnego znaczenia. Przede wszystkim Sąd wziął pod uwagę w tym zakresie, iż rozpatrywane przez [...]WINB odwołanie (zawierające braki formalne) nie spowodowało uruchomienia postępowania odwoławczego. Wobec bowiem już tylko uchybienia terminu do jego wniesienia, nie mogło ono wywołać zamierzonego skutku prawnego, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ. Sąd miał także na uwadze, iż ostateczną decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważności decyzji PINB w W. nr [...] z [...] października 2010 r., a więc decyzji kwestionowanej przedmiotowym w sprawie odwołaniem. To zaś oznacza, iż decyzja zwalczana odwołaniem 10 lipca 2010 r. nie pozostaje już w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.