VII SA/Wa 946/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postpowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia: odmówić E. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek E. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Wskazał, że pozostaje na utrzymaniu ojca, który uzyskuje emeryturę w wysokości 1 235,81 zł. Wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie pokryć kosztów sadowych ponieważ nie ma wystarczających środków. Ma zaległości komornicze. Dzierżawi 3,65 ha ziemi rolnej, posiada dom o pow. 90 m2. Do wniosku dołączono druk przekazu emerytury, kopię umowy dzierżawy ziemi rolnej, pismo w którym wnioskodawca oświadczył, że posiada zobowiązania na kwotę 8 000 zł. (stan na 5 września 2016 r.), kopię zawiadomienia Prezydenta [...] o zadłużeniu, kopie nakazu płatniczego i zaświadczenia z gminy. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową E. K. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Wnioskodawca wskazał, że pozostaje na utrzymaniu ojca, a jednocześnie przedstawił kopię umowy dzierżawy ziemi rolnej, nie wskazując przy tym jakie dochody uzyskuje z jej uprawy. Zauważyć należy, że jest to ziemia o dobrym standardzie (3,15 ha fizycznych wobec 4,35 przeliczeniowych), zatem z pewnością nadaje się do gospodarki rolnej (podatek rolny za ww. ziemię wynosi 446 zł.). Podanie uzyskiwanych dochodów jest jednym z podstawowych obowiązków wnioskodawcy, który chce uzyskać prawo pomocy. Niepodanie tych danych znacznie osłabia wiarygodność wniosku i uniemożliwia rozpoznanie pełnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Niezależnie od powyższego dodać należy, że niezrozumiałym jest dlaczego osoba będąca w sile wieku (rocznik 1978), będąca ojcem dwójki dzieci, pozostaje na utrzymaniu ojca, zamiast poszukać pracy w celu polepszenia własnej sytuacji życiowej i sytuacji swojej rodziny. Jednocześnie przy tym oczekuje takiej pomocy od społeczeństwa, które wypracowuje dochód. Prawo pomocy należy przyznawać osobom ubogim, które nie osiągają dochodów z przyczyn od siebie niezależnych, które nie mają możliwości uzyskania dochodu. Wnioskodawca nie wskazał, że nie ma możliwości uzyskiwania dochodu, nie posiada orzeczenia lekarskiego o niezdolności do pracy, wręcz przeciwnie dzierżawi ziemię rolną, która nadaje się do uzyskiwania dochodu, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, by nie miał możliwości podjęcia pracy zarobkowej. W tym stanie rzeczy brak jest również podstaw do przyznawania prawa pomocy. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.