VII SA/Wa 948/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-25

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne, uznając, że wnioskodawca nie posiada legitymacji procesowej (interesu prawnego) do jego wszczęcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy przedwcześnie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, ponieważ nie poczynił koniecznych ustaleń co do tytułu prawnego skarżącego do nieruchomości i potencjalnego wpływu inwestycji na jego nieruchomość. Właściciel sąsiedniej nieruchomości, kwestionujący wykonanie robót budowlanych z powodu ich oddziaływania na sposób zagospodarowania i korzystania z jego nieruchomości, może posiadać interes prawny wynikający z przepisów prawa cywilnego (prawa sąsiedzkiego) oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, co powinno zostać zbadane w postępowaniu wyjaśniającym.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie budowy zbiorników wodnych na działce nr ew. [...], twierdząc, że naruszają one jego interes prawny poprzez zakłócanie stosunków wodnych na jego gruncie. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie posiada interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając istotne naruszenia przepisów proceduralnych i konieczność ponownego wyjaśnienia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. G. kwotę 500 (słownie pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. G. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ, po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego w sprawie budowy zbiorników wodnych na działce o nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...], uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postepowanie administracyjne. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] września 2013 r. zawiadomił o wszczęciu na wniosek J. G. postępowania administracyjnego w sprawie zbiorników wodnych, zlokalizowanych na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. W dniu [...] września 2013 r. przeprowadzono oględziny na terenie ww. nieruchomości, w wyniku których ustalono, że na działce o nr ew. [...] wzdłuż granicy z działką o nr ew. [...] znajduje się zlewisko wody o wymiarach zewnętrznych 2 m x 220 m. Miejsce gromadzenia wody zostało oczyszczone i wyprofilowane w kierunku rowu przebiegającego przez działki sąsiednie. Prace te zostały wykonane we wrześniu 2013 r. Następnie, organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., umorzył postępowanie administracyjne z wniosku J. G. w sprawie budowy zbiorników wodnych na działce o nr ew. [...] we wsi [...], gmina [...]. Od powyższego rozstrzygnięcia J. G. złożył odwołanie w ustawowym terminie. Przedstawiając własną ocenę sprawy organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja zasługuje na uchylenie, ponieważ analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wykazała, iż prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające narusza przepisy prawa procesowego. W ocenie organu odwoławczego postępowanie w sprawie zbiorników wodnych, zlokalizowanych na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...] zostało wszczęte na wniosek podmiotu, który legitymował się jedynie interesem faktycznym, nie zaś prawnym w stosunku do przedmiotowej inwestycji. I dalej, organ II instancji zauważył, że podstawowym obowiązkiem organu powiatowego przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy jest ustalenie, czy wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego składa podmiot mający legitymację strony w postępowaniu. Za niedopuszczalne należy uznać wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu, które zostało wszczęte na wniosek podmiotu nie będącego stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Aby skutecznie mogło zostać wszczęte postępowanie przed organem nadzoru budowlanego, należy wykazać, iż podmiot, który złożył wniosek posiada przymiot strony postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Organ administracji publicznej jest zobligowany do przestrzegania przepisów regulujących inicjatywę wszczęcia postępowania. Właściwe ustalenie stron postępowania jest bezwzględną przesłanką prawidłowości postępowania i wydanego w jej wyniku rozstrzygnięcia, obwarowaną sankcją nieważności (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Organ odwoławczy wskazał przy tym na treść art. 28 k.p.a. i podał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym jest ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W efekcie, organ II instancji przyjął, że z akt sprawy nie wynika, aby sporny obiekt zlokalizowany na działce o nr ew. [...] w jakikolwiek sposób oddziaływał na nieruchomość J. G. o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Ww. działka nie sąsiaduje nawet z nieruchomością skarżącego, choć przecież nawet i fakt sąsiedztwa nie powoduje automatycznie nabycia przymiotu strony postępowania administracyjnego dotyczącego prawidłowości realizacji inwestycji. Organ zauważył, że pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Podniósł, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje w szczególności: ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby, ochronę przed zalewaniem, zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z nieruchomości, ale także zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów J. G., gdyż w wyniku ustaleń dokonanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nie stwierdzono, aby przedmiotowy obiekt powodował szkodliwe oddziaływanie pod kątem jego indywidualnych cech na nieruchomość skarżącego, jak też by ograniczał możliwość jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem i korzystania z innych praw właścicielskich. W związku z powyższym organ stwierdził, że sporne zlewisko wody nie znajduje się w strefie oddziaływania na nieruchomość J. G. Wskazał w konsekwencji, że wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanej osoby - co ma miejsce w przedmiotowej sprawie - jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Aby uzyskać status strony należy wykazać faktyczne oddziaływanie wykonanych lub wykonywanych robót na prawnie chronioną sferę swoich praw i obowiązków w zakresie podlegającym reglamentacji prawa budowlanego, czego w niniejszym przypadku nie uczyniono. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał za konieczne uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. i umorzyć postępowanie wszczęte na wniosek podmiotu nie mającego interesu prawnego legitymującego do skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Jednocześnie wskazał, iż jakkolwiek organ I instancji umorzył wszczęte postępowanie, co również czyni organ II instancji w niniejszym rozstrzygnięciu, to umorzenie to następuje z innych przyczyn. Naruszenie przez PINB w [...] przepisów proceduralnych, które w ogóle wykluczają prowadzenie postępowania z wniosku podmiotu nieuprawnionego, skutkowało de facto podjęciem tożsamego rozstrzygnięcia jak rozstrzygnięcie organu I instancji co do jego treści, jednakże wywołującego inne skutki procesowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r., skarżący – J. G. wniósł o "stwierdzenie nieważności i uchylenie w całości" zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 2 ust. 1, art. 6, art. 10, art. 15 oraz art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 81. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przyjęcie przez organ II instancji, iż nie posiada interesu prawnego a tylko interes faktyczny jest wynikiem braku analizy całości materiału dowodowego w sprawie i powoduje naruszenie art. 48, art. 50 i art. 83 Prawa budowlanego. Podniósł, że gdyby ww. organ przeprowadził postępowanie w oparciu o cały materiał dowodowy to na pewno zauważyłby, że zbiornik wodny wybudowany na działce nr ewid. [...] we wsi [...] tworzy "system naczyń połączonych" z urządzeniami melioracji wodnych szczegółowych przebiegających również przez jego działkę o nr ewid. [...], a to potwierdza interes prawny skarżącego w niniejszej sprawie. W związku z tym skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uwzględniając skargę Sąd za konieczne uznał uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również decyzji ją poprzedzającej, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). -Przypomnieć na wstępie należy, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez organ II instancji, iż postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek podmiotu nie mającego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przy czym, wyjaśnić należy, iż J. G. we wskazanym powyżej piśmie wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnie wybudowanych na działkach o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości [...] zbiorników wodnych. Podniósł, że wykonanie tych zbiorników narusza jego interes prawny, albowiem zakłóca stosunki wodne na jego gruncie, a w przypadku właściciela działki nr ewid. [...], zakłóca stan posiadania poprzez naruszenie granic pomiędzy działkami. Postępowanie z tego wniosku zostało wszczęte, a jedyny zgromadzony materiał dowodowy w tej sprawie (oprócz pisma z wyjaśnieniami właścicieli ww. nieruchomości) stanowi protokół oględzin z dnia [...] września 2013 r. Żadne inne dowody w tym postępowaniu nie zostały przeprowadzone. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odmawiając skarżącemu interesu prawnego wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby zlewisko wody na działce nr ewid. [...] w jakikolwiek sposób oddziaływało na nieruchomość skarżącego o nr ewid. [...] w miejscowości [...]. Działka nr ewid. [...] nawet nie sąsiaduje z nieruchomością skarżącego. Oceny tej, zdaniem Sądu, nie sposób podzielić. Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji, pozostające w aktach sprawy dowody, a także stanowisko skarżącego przedstawione tak we wniosku inicjującym to postępowanie, jak i w skardze, stwierdzić bowiem należy, iż organ II instancji nie poczynił w sprawie koniecznych ustaleń. Organ ten, uznając, iż skarżący nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie, nie przeprowadził właściwie żadnego postępowania wyjaśniającego, które to umożliwiałoby prawidłową ocenę w tym zakresie. Nie ustalił w szczególności, w stosunku do których nieruchomości znajdujących się w bliskim sąsiedztwie działek o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości [...] skarżący posiada tytuł prawny. Przyjął, iż jest to działka nr ewid. [...], ale akta sprawy tej okoliczności nie potwierdzają. Nadto, przy założeniu, że skarżący jest właścicielem działki oznaczonej nr ewid. [...], organ II instancji nie wziął pod uwagę treści protokołu z czynności przeprowadzonych przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] września 2013 r., z którego wynika, iż na działce nr ewid. [...], sąsiadującej bezpośrednio (zgodnie z mapą załączoną do tego protokołu), z działką nr ewid. [...], znajdują się "zlewiska wody zbiorniki". Nie wziął również pod uwagę treści wniosku skarżącego, w którym ten powołuje się na swój interes prawny i wywodzi go z tytułu prawnego do działki o nr ewid. [...], na którą w jego przekonaniu oddziałują zlewiska wody/zbiorniki wodne znajdujące się na działkach o nr ewid. [...] i [...]. W skardze skarżący wskazał zaś na zbiornik wodny wybudowany na działce nr ewid. [...], "tworzący system naczyń połączonych" z urządzeniami melioracji wodnych szczegółowych przebiegających również przez jego działkę. Dostrzegając powyższe Sąd stwierdza zatem, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie przekonuje co do podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia. Okoliczności powyżej opisane (a pominięte w sprawie przez organ odwoławczy), przy założeniu (a to powinno zostać bezspornie w sprawie ustalone), iż skarżący jest właścicielem działki nr ewid. [...], nie dają bowiem podstaw do stwierdzenia, że nie ma on interesu prawnego do uruchomienia postępowania dotyczącego legalności czy prawidłowości wykonanych robót przy zbiornikach wodnych zlokalizowanych na ww. działkach przez organ nadzoru budowlanego. W sytuacji bowiem wykonania prac objętych reglamentacją prawa budowlanego, mogących oddziaływać na nieruchomość skarżącego, nie można bowiem przyjąć, aby ten nie mógł domagać się od właściwego organu zbadania ich zgodności z przepisami prawa. Dostrzec przy tym należy, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym jest więc związany z przepisem prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Oczywistym przy tym pozostaje, że samo posiadanie interesu faktycznego jest niewystarczające dla uzyskania przymiotu strony postępowania administracyjnego. Jednakże należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie wskazuje się, iż w sytuacji, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości, graniczącej z nieruchomością inwestora, kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez inwestora z tego powodu, że oddziaływują na sposób zagospodarowania i korzystania z jego nieruchomości, nie można przyjąć, że nie jest on stroną w takiej sprawie, ponieważ nie dotyczy to jego interesu prawnego. W takim przypadku jego interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., wynika z przepisów prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi prawo korzystania z przedmiotu własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który nakazuje poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich (zob. wyrok NSA z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1373/09, dostępny w Bazie Orzeczeń NSA). To, czy miały miejsce określone roboty oraz, czy ich wykonanie narusza interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, jest przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym powyższe podlega wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu. Tym samym nie można z góry zakładać, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie jest stroną, albowiem wykonane prace nie naruszają przepisów prawa (ewentualnie: w ogóle takie prace, które mogłby naruszać przepisy prawa nie były prowadzone). Interesu prawnego, który wyznacza legitymację do występowania w sprawie w charakterze strony nie można bowiem uzależniać od wyniku postępowania i oceny, czy interes ten został naruszony. Oceniając istnienie lub brak interesu prawnego należy również pamiętać, że źródłem interesu prawnego mogą być normy o charakterze materialnoprawnym spoza prawa budowlanego, czy nawet spoza szeroko rozumianego prawa administracyjnego. W szczególności interes prawny może wynikać z norm prawa cywilnego, a dokładniej z przepisów tzw. prawa sąsiedzkiego. Kierując się powyższym, Sąd uznał w efekcie, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez co najmniej przedwczesne uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na jego wszczęcie na wniosek nieuprawnionego podmiotu. W ocenie Sądu, ustalenie, iż skarżący posiada tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] w miejscowości [...], nie pozwala bowiem (wobec okoliczności sprawy) na odmówienie mu interesy prawnego w sprawie. Z tych też przyczyn Sąd za konieczne uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i podzielił zarzuty skargi podniesione w tym kontekście, zgadzając się ze skarżącym, że ocena organu odwoławczego co do interesu prawnego wnioskodawcy oparta była na pobieżnej analizie sprawy. -Sąd za konieczne uznał również uchylenie decyzji organu I instancji, wydanej w tej sprawie, mocą której organ umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego, uzasadniając to tym, iż nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych i naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Decyzja ta opierała się na ustaleniach poczynionych podczas oględzin, mających miejsce [...] września 2013 r. Protokół z tych oględzin stanowi zasadniczy dowód w tej sprawie. Na jego podstawie przyjęto, iż postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, albowiem na działce o nr ewid. [...] nie stwierdzono zbiornika wodnego, a jedynie zlewisko wód powierzchniowych, które powstało naturalnie. Dostrzec jednak należy, iż z treści wskazanego protokołu wynika, że na działce nr ewid. [...] były prowadzone we wrześniu 2013 r. prace związane z istniejącym na tej nieruchomości zlewiskiem wody, a nadto – że na działce o nr ewid. [...] znajdują się "zlewiska wody zbiorniki", "oczyszczone około 6 lat temu". Zlewisko wody istnieje również pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...]. W konsekwencji, w ocenie Sądu, wskazany protokół z oględzin nie pozwala na tak jednoznacznej treści ustalenia, jak przywołane w decyzji organu powiatowego. W protokole mowa zarówno o zlewiskach wody, jak i o zbiornikach wodnych (co sugerowałoby w tym drugim przypadku, że nie powstały one naturalnie) oraz, o pracach prowadzonych przy tych zlewiskach. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie sposób sprawy uznać za dostatecznie wyjaśnioną. Z tego też powodu należy zarzucić organowi I instancji naruszenie w stopniu istotnym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak właściwego postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu, sprawa wymaga rzeczowej i dokładnej analizy. Tymczasem, stan faktyczny nie został należycie ustalony. Nadto, w ocenie Sądu, organ I instancji prowadząc postępowanie i orzekając w sprawie naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, uregulowaną w art. 10 § 1 k.p.a. W tym też kontekście podnieść raz jeszcze trzeba, iż organ ten przeprowadził wizję w terenie mającą miejsce w dniu [...] września 2013 r. Przeprowadził ją pod nieobecność skarżącego. Przy czym, skarżący został zawiadomiony o tej czynności, ale dopiero w dniu [...] września 2013 r., co uniemożliwiło mu czynny udział na tym etapie postępowania. Co więcej, przed wydaniem decyzji, nie pouczono go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i odniesienia się do zgromadzonych dowodów. Analizując powyższe Sąd uznał, iż naruszenie ww. art. 10 § 1 Kodeksu miało w sprawie charakter istotny. Sąd uznał bowiem, że zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym nie może sprowadzać się jedynie do zawiadomienia o wszczęciu postępowania i powinno (co do zasady) znaleźć swój wyraz we wszystkich czynnościach postępowania. Konkretyzacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu została uszczegółowiona m. in. w art. 81 k.p.a., który stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zachowanie wskazanego wymogu, niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mające istotny wpływ na wynik sprawy. -Reasumując, uchybienia popełnione w sprawie uzasadniały uchylenie obu decyzji. Choć opierały się one na różnych podstawach, to z obu tych decyzji nie wynika, aby ich wydanie poprzedzono wyczerpująco przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym (w zakresie kwestii w nich wskazanych). Rozpatrując ponownie sprawę organ powiatowy powinien uwzględnić powyżej poczynione uwagi Sądu. Analizując sprawę winien natomiast na wstępie ustalić, czy skarżący posiada tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] (od czego należałoby uzależnić w sprawie interes prawny skarżącego). Następnie – winien wyjaśnić w sposób należyty (przeprowadzając raz jeszcze oględziny przedmiotowych nieruchomości), czy doszło do wykonania prac polegających na budowie zbiorników wodnych, ewentualnie - innych robót podlegających reglamentacji prawa budowlanego. Winien przy tym pamiętać o obowiązkach, jakie nakłada na organ w postępowaniu administracyjnym przepis art. 10 § 1 znajdujący swoje rozwinięcie m. in. w art. 81 k.p.a. Nadto, prowadząc postępowanie organ winien wziąć także pod uwagę żądania sformułowane przez skarżącego, w tym jego wniosek "o przywrócenie stanu poprzedniego dla gruntów sprzed wykonania nielegalnych obiektów – zbiorników wodnych". Winien także pamiętać, iż nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. ewentualna bezzasadność żądania strony, ta bowiem oznacza konieczność załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152 i 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło