VII SA/Wa 95/14

WyrokWSA w Warszawie2014-05-16

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Bogusław Cieśla, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, wydana z powodu naruszenia przepisów dotyczących odległości budynku od granicy działki, może zostać utrzymana w mocy, jeśli naruszenia te są rażące?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę była zgodna z prawem. Naruszenia przepisów dotyczących odległości budynku od granicy działki, w tym umieszczenie otworów okiennych w ścianie bliżej niż 1,5 metra od granicy oraz przekroczenie dopuszczalnej odległości dla okapu, zostały uznane za rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję GINB stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody, a tym samym decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem. Naruszenia miały dotyczyć przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie odległości budynku od granicy działki sąsiedniej. Skarżący kwestionowali zasadność stwierdzenia nieważności decyzji, podnosząc m.in. brak interesu prawnego wnioskodawczyni postępowania nieważnościowego oraz brak rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. S. P. i K. K.- P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 95/14 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2013 r. na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), po przeprowadzeniu na wniosek M. M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. P.pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz zbiornika szczelnego na nieczystości płynne na działce nr ew. [...]położonej w miejscowości [...], gmina [...]- stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r. W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia [...]września 2012 r. M. M. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r. Wniosek ten zakwalifikowano jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r., wydanej w II instancji. Analizując obowiązki organu w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, GINB wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techniczno - budowlanymi. Stosownie do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm. wg stanu na dzień 24 maja 2006 r.) jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie niniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 3 w/w rozporządzenia sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (ściana bez otworów okiennych lub drzwiowych), dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli: 1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo 2) nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. Ponadto stosownie do treści § 12 ust. 5 w/w rozporządzenia okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1 (3 lub 4 m), o więcej niż 0,8 m. Dokona przez organ nadzoru, analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., potwierdzała, że został on sporządzony z naruszeniem w/w przepisów. Organ wskazał, że budynek mieszkalny na działce nr [...]został zaprojektowany ścianą z otworami okiennymi w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...] (projekt zagospodarowania działki, widok elewacji budynku określonej jako "zachodnia", w rzeczywistości elewacja północna - rys. nr [...], rzut parteru, rys. nr [...], rzut poddasza rys. nr [...], zestawienie stolarki, rys. nr [...]). Wprawdzie z uwagi na rozmiary działki dopuszczalne było sytuowanie ściany budynku w odległości 1,5 m od granicy, to w/w przepisy rozporządzenia wykluczały możliwość umieszczenia w takiej ścianie otworów okiennych. Nadto ściana budynku od strony działki nr [...]nie została w całości usytuowana w odległości 1,5m od granicy. Ściana garażu (zawierająca otwór okienny (rzut parteru rys. nr [...], zestawienie stolarki, rys. nr [...]) jest cofnięta w głąb działki o 39 cm (projekt zagospodarowania działki, rzut parteru, rys. nr [...]), a tym samym została zaprojektowana w odległości 1,89 m od granicy działki. Lokalizacja ściany budynku w odległości większej niż 1,5m ale mniejszej niż 3m od granicy działki, stosownie do obowiązującego w dacie wydania weryfikowanej decyzji § 12 ust. 4 w/w rozporządzenia możliwa była tylko w przypadku gdyby na sąsiedniej działce w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istniał budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano by decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku. W sprawie taka sytuacja nie zachodziła, a ponadto ściana garażu zawiera otwór okienny, natomiast przewidziana w § 12 ust. 4 w/w rozporządzenia możliwość dotyczy lokalizowania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych. Ponadto, odległość 1,5 m od granicy z działką nr [...]pomniejsza okap o szerokości 0,9 m (rzut więźby dachowej, rys. nr [...], rzut dachu, rys. nr [...]). Przepis § 12 ust. 5 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury, przewiduje możliwość pomniejszenia przez okap odległości 3m lub 4 m dzielącej ścianę budynku od granicy działki o nie więcej niż 0,8 m. Przepisy rozporządzenia nie dopuszczają takiego zbliżenia okapu w sytuacji, gdy ściana budynku została zaprojektowana w odległości 1,5m od granicy działki. Okap o szerokości 0,9 m zastosowano również ponad ścianą usytuowaną w odległości 4 m od granicy działki nr [...], pomniejszając odległość od granicy działki o 0,1 m więcej niż dopuszcza § 12 ust. 5 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Reasumując powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., wydana została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzone w decyzji Starosty [...]naruszenia należało zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Nie budziła wątpliwości oczywistość tych naruszeń, a ich skutki społeczno - gospodarcze są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Naruszenia te zdaniem organu stanowią jaskrawy przykład braku poszanowania podstawowych regulacji prawa budowlanego. Natomiast decyzja Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Organ wojewódzki utrzymał bowiem w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., obarczoną wadą rażącego naruszenia prawa. Tym samym zasadnym było stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., jako dotkniętych wadą kwalifikowaną o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że weryfikowana decyzja Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r., oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., zostały wydane przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, nie dotyczą sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponadto, decyzje te nie zawierają wady powodującej ich nieważność z mocy prawa, a w razie ich wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie były w dniu wydania i nie są trwale niewykonalne. A. P. i K. K.-P. wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżonej zarzucili decyzji: - naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wnioskodawczyni M. M. legitymowała się interesem prawnym, - naruszenie art. 6, 7, 8, 77 i 107 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne pominięcie charakteru otworów okiennych w ścianie budynku od strony granicy z działką wnioskodawczyni, a tym samym nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów jakie były konieczne do prawidłowego rozpoznania sprawy; - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie; - naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazali, że M. M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., a organ zaniechał zbadania, czy posiada ona interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nawet jeżeli działka danej osoby znajduje się w bliskim sąsiedztwie działki inwestora, to nie oznacza, iż właścicielowi tej działki automatycznie przysługuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie inwestycji przewidzianej na działce sąsiadującej. W każdym przypadku należy przeprowadzić analizę, czy dany podmiot ma interes prawny, aby uczestniczyć w tym postępowaniu. W sytuacji, gdy okaże się, że postępowanie wszczęto na wniosek podmiotu, który nie posiada interesu prawnego - stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie winno ulec umorzeniu. Organ rażąco naruszył art. 28 k.p.a. poprzez niezbadanie czy, i na jakiej podstawie M. M. przysługiwał status strony i skąd wynika jej interes prawny. W odniesieniu do przesłanek stwierdzenia nieważności skarżący podali, że różnica w wysokości 10 cm, o jaką okap wystaje poza granice wyznaczone przez § 12 ust. 5 ww. rozporządzenia, nie może być potraktowana jako rażące naruszenie prawa. Różnica powyższa w żaden sposób nie oddziałuje na dobra chronione przez ustawodawcę w art. 5 i 6 Prawa budowlanego. Nie wywiera także żadnego wpływu na miejscowe stosunki społeczno-gospodarcze. Ponadto rażące naruszenie prawa musi być na tyle drastyczne, aby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej takim naruszeniem stanowiło ważniejszą wartość niż zasada trwałości decyzji ostatecznej. Stwierdzenie, iż organy architektoniczno-budowlane zatwierdziły projekt budowlany przewidujący otwory okienne w ścianie znajdującej się w odległości 1,5 m od granicy działki, nastąpiło bez zbadania jaki jest charakter tych otworów i w jaki sposób oddziałują one na otoczenie. Obecnie bowiem w ścianie budynku "pozostały wyłącznie tzw. lufciki, których jedynym celem jest doświetlenie i wywietrzenie pomieszczeń, w których się znajdują". Duże, widne okno w sypialni zostało zamurowane. Przez lufciki te nie da się obserwować otoczenia, gdyż znajdują się wysoko w ścianie. Ponadto lufciki te znajdują się w garażu i łazience, a ich obecność jest uzasadniona bezpieczeństwem domowników (wywietrzenie spalin, cyrkulacja powietrza w łazience z piecem gazowym). Organ administracji pominął całkowicie te okoliczności stosując skrajny formalizm. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż organ stwierdził wyłącznie naruszenie przepisów techniczno - budowlanych - § 12 ww. rozporządzenia, podnieśli, że samo takie naruszenie nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2013r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku A. P. i K. K. – P., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2013r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że M. M. (właścicielka działki nr ew. [...]) wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r. Organ ponownie przytoczył przepisy prawa obowiązujące w postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę i po ich analizie wskazał, że nie budzi wątpliwości, iż decyzja Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., wydana została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie GINB stwierdzone naruszenia należało zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Oczywistość tych nieprawidłowości, a jednocześnie skutki społeczno - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa, stanowią o jaskrawym braku poszanowania podstawowych regulacji prawa budowlanego. Naruszone zostały przepisy o charakterze bezwzględnie obowiązującym, których treść nie budzi wątpliwości. Natomiast decyzja Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r., wydana została z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Organ wojewódzki utrzymał bowiem w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., obarczoną wadą rażącego naruszenia prawa. Tym samym zasadnym było stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r. (utrzymującej w mocy decyzję Starosty), jako dotkniętej kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Odnosząc się do zarzutu skarżących, dotyczącego naruszenia art. 28 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że ocena przymiotu strony wnioskodawczym miała miejsce w pierwszej fazie postępowania zakończonej zawiadomieniem o wszczęciu postępowania. Ustalenia poczynione wówczas przez GINB, były prawidłowe. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane, stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zaprojektowanie spornego budynku w sposób niezgodny z § 12 ust. 1, 3, 4 i 5 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 względem działki nr ew. [...], będącej własnością M. M., przesądza, o tym że wnioskodawczym przysługuje przymiot strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r. Usytuowanie spornej inwestycji względem działki nr [...]wpływa na sposób jej zagospodarowania, tj. konieczność w przypadku przyszłej zabudowy - odsunięcia jej na odległość większą niż określoną w § 12 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w celu spełnienia m.in. warunków określonych w Rozdziale 7 w/w rozporządzenia, dotyczących usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Jako bezpodstawny oceniono zarzut naruszenia przez GINB przepisów art. 6, 7, 8 , 77 i 107 § 1 K.p.a. z uwagi na nie przeprowadzenie wszystkich dowodów w zakresie ustalenia funkcji otworów okiennych znajdujących się w ścianie zaprojektowanej w granicy z działką nr ew. [...]. Przepis § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, regulujący odległość budynku od granicy działki ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Powyższy przepis nie przewiduje możliwości usytuowania budynku ścianą posiadającą otwory okienne w odległości 1, 5 m (lub mniejszej) od granicy działki, bez względu na to jaką funkcję spełniają otwory okienne. W postępowaniu nieważnościowym kontroli organu podlegała sama decyzja Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., udzielająca pozwolenia na budowę oraz zatwierdzony nią projekt budowlany (według stanu prawnego na dzień jej wydania). Tym samym bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostawała kwestia ewentualnych zmian, jak również faktyczny sposób realizacji inwestycji. Na ocenę organu nadzoru nie miał wpływu fakt, że inwestor nie ponosi winy za wydanie przez organ decyzji niezgodnej z prawem. A. P. i K. K. – P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...]września 2013 r. stwierdzająca, nieważność decyzji Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz zbiornika szczelnego na nieczystości płynne na działce nr ew. [...]położonej w miejscowości [...], gmina [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zvv. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że wydanie decyzji Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji, 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie, niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, co skutkowało przyjęciem, że decyzja Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r. obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, 3) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez brak przejrzystego i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, brak wyjaśniania przesłanek, jakimi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2013 r. W uzasadnieniu skargi wskazali, że stwierdzenie nieważności decyzji budowlanej było błędne i nastąpiło bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, godząc w trwałość decyzji ostatecznych. Stosownie do zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., stwierdzenie nieważności decyzji, jako instrument nadzwyczajnego wzruszenia decyzji administracyjnej, może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, skrajnych i oczywistych. Rozgraniczenie między decyzją prawnie wadliwą, a prawnie wadliwą w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w okolicznościach konkretnej sprawy wymaga przede wszystkim sięgnięcia do ratio legis przepisu. Stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Rażące naruszenie prawa w orzecznictwie określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasadę sprawiedliwości społecznej. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi więc wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W orzecznictwie podkreśla się, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być uwzględniane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż decyzja Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., wydana została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co w ocenie organu stanowi rażące naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W uzasadnieniu swojego stanowiska organ pominął całkowicie, że trzy przesłanki stwierdzenia nieważności mają charakter równorzędny, w związku z tym muszą być oceniane łącznie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04). Organ wskazał jedynie na naruszenie powołanych przepisów Rozporządzenia ze względu na nie zachowanie dopuszczalnych odległości usytuowania budynku od granicy nieruchomości sąsiedniej, podkreślając, że nieprawidłowości te są oczywiste i wywołują skutki społeczno - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Organ nie sprecyzował jednak jakie skutki społeczno - gospodarcze, tak wadliwa decyzja wywołuje, ograniczając się do enigmatycznego wskazania, że stanowi to jaskrawy przykład braku poszanowania podstawowych regulacji prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego argumentował, iż "usytuowanie spornej inwestycji względem działki nr [...]wpływa na sposób zagospodarowania tej działki, tj. konieczność, w przypadku ewentualnej przyszłej zabudowy - odsunięcia jej na odległość większą niż określona w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednak, na działce nr [...]nie jest prowadzona żadna inwestycja, a pozwolenie na budowę, które zostało wydane na rzecz M. i S. M., nie stoi w sprzeczności z dotychczasową inwestycją skarżących, wybudowaną i zakończoną. Analiza przeprowadzona przez organ nie obejmuje zatem wszystkich okoliczności sprawy, które miały w tym przypadku zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia "rażącego naruszenia prawa". Całkowicie niewystarczające było oparcie się organu jedynie na wskazaniu, że naruszone przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę została wydana po ponad 7 latach od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, która kontrolowana była w toku instancji przez organ wyższej instancji - Wojewodę [...]. Wojewoda [...]weryfikował odwołanie złożone przez ówczesnych właścicieli działki [...], (należącej obecnie do wnioskodawczym M.), którzy w swym odwołaniu podnosili kwestie odległości budynku od granicy. Działka sąsiadująca, tj. [...], użytkowana jest pod uprawy rolne, zatem nie ma żadnej możliwości, aby obecne usytuowanie zrealizowanej przez skarżących budowy zagrażało interesom tej nieruchomości. Ewentualne wdrożenie procedury legalizacyjnej wiązałoby się ze zmianą usytuowania budynku względem granicy i przebudową niezwykle kosztownego dachu. Przesunięcie zaś fundamentów i ścian budynku jest jednoznaczne z jego rozbiórką. Powyższe będzie wiązać się z doniosłymi dla skarżących nakładami finansowymi. Przedmiotowy obiekt budowlany stanowi dorobek życia skarżących, którzy musieli zaciągnąć dodatkowe zobowiązania finansowe na jego realizacje. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd bada wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zakwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja są zgodne z prawem. Prawidłowo organ nadzoru, działając w trybie stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego wydanego A. P., ograniczył się do zbadania przedłożonej przez inwestora dokumentacji z treścią udzielonego pozwolenia, w kontekście przepisów prawa, które obowiązywały w owym czasie, a których przestrzeganie było obowiązkiem organów architektoniczno-budowlanych. Analiza projektu budowlanego, zatwierdzonego kwestionowaną decyzją Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., wykazała, że budynek mieszkalny na działce nr [...]został zaprojektowany ścianą posiadającą otwory okienne w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...] (projekt zagospodarowania działki, widok elewacji budynku określonej jako "zachodnia", w rzeczywistości elewacja północna - rys. nr [...], rzut parteru, rys. nr [...], rzut poddasza rys. nr [...], zestawienie stolarki, rys. nr [...]). Mimo, że z uwagi na rozmiary działki dopuszczalne było usytuowanie ściany budynku w odległości 1,5 m od granicy, to przepisy prawa (§ 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690, z późn. zm.), wykluczały możliwość umieszczenia w takiej ścianie otworów okiennych. Zatwierdzenie takiego projektu budowlanego było ewidentnym i rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Ponadto, ściana budynku od strony działki nr ew. [...]nie została w całości usytuowana w odległości 1,5 m od granicy, gdyż ściana garażu z otworem okiennym została cofnięta w głąb działki o 39 cm (projekt zagospodarowania działki, rzut parteru, rys. nr [...]), a tym samym została usytuowana w odległości 1,89 m od granicy działki. Lokalizacja ściany budynku w odległości większej niż 1,5m ale mniejszej niż 3m od granicy działki jest niezgodna z przepisem § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązującym w dacie wydania weryfikowanej w niniejszym postępowaniu. Powyższe usytuowanie możliwe jest tylko w przypadku gdy na sąsiedniej działce w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku. W omawianej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Dodatkowo, odległość 1,5 m od granicy z działką nr [...]pomniejsza okap o szerokości 0,9 m (rzut więźby dachowej, rys. nr [...], rzut dachu, rys. nr [...]). Przepis § 12 ust. 5 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. przewiduje możliwość pomniejszenia przez okap odległości, o której mowa w § 12 ust. 1, tj. 3 m lub 4 m, dzielącej ścianę budynku od granicy działki, o nie więcej niż 0.8 m. Jednak powyższy przepis rozporządzenia nie ma zastosowania w sytuacji, gdy ściana budynku została zaprojektowana w odległości 1,5m od granicy działki. Okap o szerokości 0.9 m przewidziano również ponad ścianą usytuowaną w odległości 4 m od granicy działki nr [...], pomniejszając tym samym odległość od granicy tej działki o 0,1 m więcej niż dopuszcza § 12 ust. 5 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Takie naruszenia przepisów techniczno-budowlanych wskazują, że decyzja Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zasadnie zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwalifikował stwierdzone naruszenia jako rażące naruszenie prawa. Naruszone przepisy mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a ich treść nie budzi wątpliwości. Oprócz oczywistości naruszeń, wywołują one skutki społeczno - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego. Zaprojektowanie spornego budynku w sposób niezgodny z § 12 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., względem działki nr ew. [...], należącej do M. M., wpływa negatywnie na sposób jej zagospodarowania. W przypadku ewentualnej zabudowy tej działki wnioskodawczyni zobowiązana będzie do odsunięcia się od granicy na odległość większą niż określoną w § 12 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podyktowane to będzie koniecznością spełnienia m.in. warunków określonych w Rozdziale 7 w/w rozporządzenia, co do sytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Nie ulega zatem wątpliwości, że M. M. przysługuje przymiot strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r. W kontekście zarzutów skargi, co do braku ustalenia wielkości i funkcji otworów okiennych znajdujących się w ścianie położonej w odległości 1,5 m od granicy z działką nr ew. [...], wskazać należy iż w niniejszym postępowaniu organ musiał odnosić się do projektu budowlanego i przewidzianych tam rozwiązań w tym co do ilości i wielkości okien. Zatem realizacja budynku z odstępstwami od projektu budowlanego w tym zakresie, nie miała w tej sprawie prawnego znaczenia. Nade wszystko przepis § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, nie przewiduje możliwości usytuowania budynku ścianą posiadającą otwory okienne w odległości 1, 5 m (lub mniejszej) od granicy działki, bez względu na to jaką funkcję spełniają otwory okienne. Niewątpliwie decyzja Wojewody [...]z dnia [...]maja 2006r., wydana została z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., skoro organ wojewódzki utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., obarczoną wadą rażącego naruszenia prawa. Jako bezzasadne Sąd ocenił zarzuty podniesione w skardze, tj. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, art. 7, 77 § 1 i 107 K.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 Kpa. Jak wskazano wyżej decyzja Starosty [...]z dnia [...]marca 2006 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa, naruszone przepisy mają zasadnicze znaczenie przy sytuowaniu nowej zabudowy i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku przesłanki rażącego naruszenia prawa bez znaczenia jest, również to, że od dnia wydania weryfikowanego pozwolenia na budowę upłynęło 7 lat., a M. M. dotychczas akceptowała stan niezgodny z przepisami prawa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło