VII SA/Wa 951/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli budynku oraz przedłożenia ekspertyzy technicznej postanawia I. zmienić postanowienie z dnia 29 sierpnia 2014 r. w przedmiocie prawa pomocy II. przyznać E.R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. E.R. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500,00 złotych wystąpił z wnioskiem na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym: tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. We wniosku wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z siostrą, która uzyskuje zasiłek w wysokości 456,00 złotych miesięcznie. Podał, że posiada dom drewniany o pow. 60 m², 2 mieszkania o pow. 35 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,47ha. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca zaznaczył, że obecnie jego sytuacja w zakresie stanu majątkowego i dochodów jest trudna i nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego oraz ustanowić radcy prawnego z wyboru. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 12 czerwca 2014r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. Skarżący odniósł się do ww. wezwania w piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r.(data wpływu do Sądu 24 czerwca 2014 r.) Wnioskodawca wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną bez zasiłku dla bezrobotnych. Nie pobiera stałych ani okresowych świadczeń. Nie podejmuje prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych ani zlecenia. Nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu najmu lokalu. Nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu nieruchomości rolnej. Wskazał, że siostra otrzymuje rentę socjalną w wysokości 450,00 złotych. Wnioskodawca podał, że poniósł ostatnio opłatę za wodę w wysokości 17,81 złotych (kwartalnie) oraz opłatę za energię elektryczną w wysokości 16,17 złotych ( za okres marzec- maj 2014 r.) Dodał także, że poniósł koszty zakupów lekarstw w wysokości 240,00 złotych. Oświadczył, że łącznie na codzienne utrzymanie przeznacza ok. 500,00 złotych miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2014 r. ponownie wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie: - czy posiada oprócz domu dwa mieszkania, tak jak podał w formularzu wniosku PPF należało wyjaśnić powyższe, w przypadku posiadania samodzielnych mieszkań należało podać jakie ponosi miesięczne koszty związane z ich utrzymaniem (opłaty za czynsz, energię, telefon, gaz itp.) wskazać, że w nadesłanych wyjaśnieniach z dnia 23 czerwca 2014 r. wnioskodawca nie wyjaśnił powyższego, czy wnioskodawca utrzymuje się z siostrą wyłącznie z uzyskiwanej przez nią renty w wysokości 450,00 złotych, z czego lub w jaki sposób pokrywa koszty bieżącego utrzymania (ok. 500 zł + wydatki na lekarstwa ok. 240 zł), które są wyższe od podanych w formularzu dochodów uzyskiwanych przez siostrę z tytułu renty w wysokości 450,00 złotych, wydatków jakie ponosi w ciągu miesiąca siostra pozostająca z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił ww. braków złożonego wniosku. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił E.R. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odpis ww. postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 3 września 2014 r. W piśmie z dnia 1 października 2014 r. w odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Sąd potraktował to pismo jako wniosek o zmianę postanowienia w zakresie prawa pomocy i wezwał skarżącego do ponownego udzielenia wyjaśnień jak w zarządzeniu z dnia 11 lipca 2014 r. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżący nadesłał pismo z dnia 22 października 2014 r., w którym wskazał: "zdarza mi się sporadycznie podejmować prace dorywcze, z których osiągam dochód w wysokości ok. 100 zł miesięcznie, jednak z uwagi na ogólnie trudną sytuację na rynku pracy od kilku miesięcy nie osiągnąłem żądnego dochodu, nie posiadam żadnych dodatkowych kwalifikacji, które ułatwiłyby mi podjęcie pracy zarobkowej. Sporadycznie razem z siostrą korzystamy z pomocy w postaci zasiłków z MOPS. Nie posiadam żadnego mieszkania, posiadam jedynie grunty rolne o powierzchni 0,4461ha, z których nie osiągam żadnego dochodu, koszty utrzymania domu znacznie przewyższają nasze dochody. Opał co najmniej 4 tony w roku, 1 tona kosztuje 900 złotych, zatem w roku to koszt 3600 zł, czyli 300 zł miesięcznie. Nie mamy kuchenki gazowej, więc żeby przygotować pożywienie musimy palić ogień. Miesięczne wydatki to: energia elektryczna ok. 60 zł, środki czystości ok. 50 zł, lekarstwa ok. 100 zł, telefon ok. 30 zł. Praktycznie wciąż pożyczamy pieniądze, ponieważ nie wystarcza nam nawet na podstawowe artykuły żywnościowe. Nie pamiętam nawet, kiedy mogliśmy pozwolić sobie na zakup nowych ubrań. Nie mamy żadnej rodziny na pomoc której moglibyśmy liczyć." Do pisma dołączył zaświadczenie z MOPS z którego wynika, że A.R. przyznano zasiłek do czerwca 2017 r. w wysokości 456 zł miesięcznie, dołączył również zaświadczenie z Urzędu Pracy z którego wynika, że skarżący zarejestrowany jest w Urzędzie od października 2000 roku, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych i nie ma dla niego ofert pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści wniosku oraz z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że skarżący wraz z siostrą posiada stary dom, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z siostrą, utrzymują się z zasiłku przyznanego siostrze A.R. w wysokości 456 zł miesięcznie, przy czym opłaty miesięczne jakie ponosi to 300 zł opał, 100 zł lekarstwa, 60 zł energia, 50 zł środki czystości, 30 zł telefon. Skarżący nie posiada żadnego majątku, nie pracuje, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych, nie pobiera pożytków i nie osiąga dochodów z posiadanej ziemi rolnej. Biorąc pod uwagę okoliczności przedstawione w złożonym wniosku uznano, iż uzasadnione jest przyznanie E.R. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, bowiem sytuacja finansowa nie pozwala wnioskodawcy na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.