VII SA/Wa 952/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-22
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której sytuacja materialna jest trudna, ale nie uniemożliwia ponoszenia częściowych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny, może jej być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych. Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może nastąpić, gdy strona dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie tego wydatku, np. poprzez samodzielne ustanowienie pełnomocnika z wyboru w innej równoległej sprawie.Stan faktyczny
Skarżąca S. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z zasiłku społecznego, a jej syn pracuje na czas określony. Oboje są chorzy i ponoszą znaczne koszty utrzymania. Skarżąca posiada dom jednorodzinny. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej S. R. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono skarżącej S. R. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia : 1. przyznać skarżącej S. R. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych 2. odmówić skarżącej S. R. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Skarżąca S. R. złożyła razem ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na formularzu PPF, wniosek z dnia 30 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek ten odnośnie zawartych w nim treści został sprostowany poprzez nadesłanie nowego wniosku na formularzu PPF w dniu 20 czerwca 2016 r.
We wniosku z dnia 20 czerwca 2016 r. skarżąca podała, że w skład jej gospodarstwa domowego wchodzą dwie osoby. Wnioskodawczyni utrzymuje się z zasiłku z opieki społecznej w wysokości 604 zł. Syn wnioskodawczyni z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje 2 016 zł netto, przy czym jest to praca na czas określony - do 31 lipca 2017 r. Skarżąca podała, że posiada dom jednorodzinny o pow. ok. 100 m2 na działce 254 m2. Innego majątku nie posiada. Wskazała, że syn wnioskodawczyni jest poważnie chory na zespół zesztywnienia stawów kostnych. Wnioskodawczyni ma dyskopatię kręgosłupa. Do wniosku załączyła kserokopię umowy o pracę syna. Wskazała, że ponosi miesięczne koszty – gaz w sezonie zimowym ok. 1 400 zł., w okresie letnim – 400 zł. (płatności co 1,5 miesiąca), energia elektryczna 200 zł., wywóz nieczystości 100 zł. co 3-4 miesiące, śmieci 54 zł., co 2 tygodnie, podatek od nieruchomości 200 zł. rocznie, żywność 1 400 zł., ubrania ok. 100 zł., leki 150 zł., telefon ok. 60 zł.
Ponadto wnioskodawczyni wskazała że ma także drugiego syna, który prowadzi osobne gospodarstwo domowe.
Do wniosku dołączono kopię wyciągu z rachunku bankowego, dokument PIT syna wnioskodawczyni, kopie zaświadczeń o stanie zdrowia, kopie rachunków, kopia decyzji o przyznaniu wnioskodawczyni stałego zasiłku (przy pierwotnie złożonym formularzu PPF).
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni uznać należy, iż zasadnym jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sadowych. Wnioskodawczyni utrzymuje się z zasiłku społecznego w wysokości 604 zł. w gospodarstwie domowym pozostaje także syn pracujący na czas określony, uzyskujący dochód netto 2016 zł. Wnioskodawczyni jak i jej syn są osobami chorymi. Uznano, że wnioskodawczyni po opłaceniu niezbędnych życiowych (koniecznych) wydatków nie jest w stanie samodzielne ponieść kosztów opłacenia kosztów sądowych bez narażenia na powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny, tym bardziej, że domowy budżet jest obciążony koniecznymi wydatkami na leki.
Wniosek w zakresie ustanowienia adwokata został oddalony z uwagi na okoliczność, iż wnioskodawczyni w równolegle rozpoznawanej sprawie VII SA/Wa 953/16 samodzielnie ustanowiła pełnomocnika z wyboru, co oznacza, ze dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie tego wydatku. W tej sytuacji odmówiono przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło