VII SA/Wa 959/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-16

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzja ta została stwierdzona nieważnością, posiada status strony w postępowaniu o uchylenie decyzji stwierdzającej nieważność, prowadzonym na podstawie art. 154 k.p.a.?
Ratio decidendi
Starosta, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada statusu strony w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym uchylenia decyzji, nawet jeśli decyzja ta została stwierdzona nieważnością, a istnieje możliwość dochodzenia od niego odszkodowania. Status strony jest determinowany przez przepisy prawa materialnego, a możliwość dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych nie stanowi podstawy do nadania statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji publicznej, któremu powierzono właściwość do orzekania w sprawie indywidualnej, nie może dochodzić swojego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Starosta złożył wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 154 k.p.a. w celu uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę biogazowni. GINB odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że Starosta nie posiada statusu strony. Starosta wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 154 k.p.a. Skarżący argumentował, że posiada interes prawny ze względu na możliwość dochodzenia od niego odszkodowania przez inwestora oraz w interesie społecznym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...], [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji oddala skargę Przedmiotem skargi Starosty [...] jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...],[...], utrzymujące w mocy postanowienie własne tego organu z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...], o odmowie wszczęcia na wniosek, postępowania w sprawie uchylenia w trybie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.), decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., znak: [...]. Tą ostatnią, GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], stwierdzającą, po wszczęciu postępowania z urzędu, nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę biogazowni kogeneracyjnej, tj. budynku administracyjno-socjalnego, budynku technicznego z wiatą, portierni, czterech zamkniętych komór fermentacyjnych (ZKF), dwóch zamkniętych komór pofermentacyjnych (ZKPF), dwóch zbiorników typu [...], czterech zbiorników substratów stałych, ośmiu zbiorników substratów ciekłych, dwóch niskociśnieniowych zbiorników biogazu, złoża żwirowego do oczyszczania gazu, osuszacza gazu, pochodni, wagi elektronicznej, przepompowni przywiezionego substratu ciekłego, przepompowni z ZKF do ZKPF, przepompowni z ZKPF do [...], przepompowni z [...] na wirówki sedymentacyjne, czterech wirówek sedymentacyjnych o działaniu ciągłym, przenośnika taśmowego, przenośnika ślimakowego, pojazdu do odbioru przefermentowanego osadu - nawozu, dwudrogowego dozownika substratów stałych z hydrolizą, dmuchawy (EX) do przeprowadzenia oczyszczania gazu, kolumn absorpcyjnych o działaniu naprzemiennym, dwóch kogeneratorów, stacji trafo 2000 kW, pojazdu do odbioru płynnego przefermentowanego osadu, pojazdu do przewozu substratów ciekłych, kompresora trójstopniowego 65BAR 1700 m3/h, podgrzewacza typu wymiennikowego do biogazu, separatora, osadnika, śmietnika kontenerowego, na działkach nr ew. [...]i [...]położonych w [...]. Wniosek o wszczęcie postępowania w trybie uregulowanym w art. 154 Kodeksu w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej GINB z dnia [...] października 2012 r. znak: [...], pismem z dnia [...] września 2015 r. wniósł Starosta [...]. Wskazał w tymże piśmie, że doszło do unieważnienia decyzją ostateczną SKO w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni kogeneracyjnej w miejscowości [...], działki o nr [...] i [...], wydanej dla inwestycji objętej unieważnioną decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r. W tej sytuacji zachodzą podstawy do wzruszenia ww. decyzji GINB z dnia [...] października 2012 r., w innym przypadku strona – inwestor może dochodzić odszkodowania w związku z unieważnieniem ww. pozwolenia na budowę z dnia [...] października 2009 r., a wobec tego zastosowanie art. 154 k.p.a. jest uzasadnione słusznym interesem strony, jak i interesem społecznym. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia z [...] grudnia 2015 r., wskazał, że zgodnie z przepisem art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stosownie do art. 61a k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn (przedmiotowych) postępowanie nie może być wszczęte (np. w przypadku gdy zaskarżone rozstrzygniecie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego), organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Regulacje, dotyczące wszczęcia postępowania zawarte w powyższych przepisach art. 61 § 1 oraz art. 61a k.p.a. mają zastosowanie również w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel Komentarz do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX, el. 2015, wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 1998 r., sygn. akt III SA 1593/96). I dalej, stwierdził, że wniosek o uruchomienia postępowania w trybie przewidzianym w art. 154 k.p.a., nie pochodzi od podmiotu mającego status strony. Organ podał, rozwijając powyższe na brzmienie art. 28 k.p.a. Wskazał, że status strony oparty jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2.06.1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 1999 r. (sygn. akt I SA 1189/98), cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Jak zauważył WSA w Warszawie, w wyroku z dnia 9 listopada 2007 r. (sygn. akt VII SA/Wa 550/07) podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. W tym miejscu organ wskazał, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. i wtedy będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego" (postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 67/09, wyrok NSA z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 728/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2208/12). Z treści ww. wniosku z dnia [...] września 2015 r. oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wynika, że Starosta [...] swój interes prawny wywodzi z możliwości wniesienia przeciwko niemu powództwa cywilnoprawnego, w związku ze stwierdzeniem nieważności ww. decyzji z dnia [...] października 2009 r. nr [...], znak: [...], w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Tym samym w ocenie wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie "zachodzi zarówno przesłanka słusznego interesu strony, jak i przesłanka interesu społecznego". Organ stwierdził, że roszczenia o charakterze cywilnoprawnym zostały wyłączone z postępowania administracyjnego, a co za tym idzie nie wszczynają takiego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 542/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 666/09). Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem zawartym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę pojęcie interesu prawnego opiera się na przepisach materialnego prawa administracyjnego, nie zaś wyłącznie na regulacjach prawa cywilnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 267/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 132/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 października 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 454/08, wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 227/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1454/05). Należy także wskazać, jak zauważył GINB, że nie ma podstaw do tego, by krąg stron postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a., określany był według innych zasad niż krąg stron postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania ma więc obowiązek ocenić, czy z wnioskiem tym wystąpił inwestor bądź też właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca takiej nieruchomości, co do której realizacja inwestycji wskazanej w pozwoleniu na budowę spowoduje powstanie ograniczeń w jej zagospodarowaniu. Nadto stwierdził, że możliwość żądania uchylenia ostatecznej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. z powodu konieczności ochrony interesu społecznego niezależnie od tego, czy podmiot wnioskujący o zainicjowanie takiego postępowania ma interes prawny musi wynikać wprost z przepisów prawa. Takie uprawnienie ustawodawca przyznał Rzecznikowi Praw Obywatelskich (art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich - tekst: jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1648, ze zm.) oraz Prokuratorowi (art. 182 k.p.a.). Starosta [...] tego rodzaju ustawowego uprawnienia nie posiada (por. wyrok NSA z dnia 19.02.2015 r., sygn. akt II OSK 1738/15). W skardze do Sądu na ww. postanowienie GINB z dnia [...] lutego 2016 r., Starosta [...] wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 154 Kodeksu poprzez uznanie, że Staroście [...] nie przysługuje status strony w postępowaniu o uchylenie w trybie art. 154 decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak [...], naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 154 k.p.a. poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono m. in., iż Staroście [...] przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu. Stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o ostateczną decyzję jest zaś prejudykatem potrzebnym do wszczęcia postępowania cywilnego o odszkodowanie wobec organu (jednostki samorządu terytorialnego). Ów prejudykat wynika z przepisów prawa, tj. art. 417 k.c. Skoro więc możliwe jest wszczęcie przeciwko Staroście [...] postępowania cywilnego o odszkodowanie, które stronie - inwestorowi ewentualnie mogłoby przysługiwać od Starosty [...] ("ewentualnie mogłoby", a nie "przysługuje/przysługiwałoby" gdyż Starosta [...]z innych względów, indyferentnych w niniejszym postępowaniu, uważa, że nie przysługuje) wskutek stwierdzenia nieważności jego decyzji, w sytuacji, gdy do takiego stwierdzenia nieważności nie mogło dojść wskutek okoliczności, o których mowa we wniosku o wszczęcie postępowania, stwierdzić należy, że Starosta [...] legitymuje się interesem prawnym w niniejszym postępowaniu, które uprawnia nadanie mu statusu strony. Nadto, podniesiono, że w interesie wspólnoty jaką tworzą mieszkańcy Powiatu, a więc w interesie społecznym, leży uchylenie decyzji nieważnościowej. Ma to bowiem na celu uchronienie tej wspólnoty przed uszczerbkiem majątkowym oraz możliwością realizacji na jej rzecz ustawowych zadań, m.in. zadań z zakresu edukacji publicznej, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, wspierania osób niepełnosprawnych, ochrony środowiska i przyrody czy też porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. Wysunięcie roszczeń majątkowych względem powiatu w oparciu (o niesłusznie) uznaną za nieważną decyzję o pozwoleniu na budowę, naraża wspólnotę na niezaspokojenie jej podstawowych potrzeb powyżej wskazanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie zważyć trzeba, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...],[...], utrzymujące w mocy postanowienie własne tego organu z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...], o odmowie wszczęcia, na wniosek Starosty [...], postępowania w sprawie uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2012 r., znak: [...], wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W obu ww. postanowienia GINB wskazał, iż wystąpiła przyczyna o charakterze podmiotowym, uniemożliwiająca uruchomienie wnioskowanego postępowania nadzwyczajnego, a mianowicie - wniosek nie pochodzi od podmiotu mającego status strony. W ocenie Sądu, wskazane stanowisko organu jest w pełni uprawnione i uzasadniało zastosowanie w sprawie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Rozwijając powyższe zważyć należy, iż w piśmie z dnia [...] września 2015 r., skierowanym do GINB, Starosta [...] obok wniosku o wznowienie postępowania, sformułował alternatywny – o wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia decyzji GINB z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] (utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r. o pozwoleniu na budowę biogazowni kogeneracyjnej), w oparciu o art. 154 k.p.a. Zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (v. art. 61 § 1 k.p.a.). To też oznacza, iż złożenie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, w tym przypadku – nadzwyczajnego, uregulowanego w art. 154 Kodeksu, nie skutkuje automatycznie jego uruchomieniem, wymaga od organu poczynienia w fazie wstępnej ustaleń w zakresie jego dopuszczalności m. in. pod względem podmiotowym; dopiero w zależności od tych ustaleń organ zawiadamia o wszczęciu postępowanie, ewentualnie – stosuje art. 61a § 1 Kodeksu, który wobec braku regulacji szczególnych znajduje zastosowanie także we wskazanym trybie nadzwyczajnym. Przepis ten, jak z niego wynika, uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania także z przyczyny podmiotowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle tej regulacji utrwalił się pogląd, iż odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego z tej przyczyny może nastąpić tylko wówczas, gdy oczywistym jest, że osoba która występuje z żądaniem wszczęcia postępowania nie może być uznana za stronę tego postępowania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 3484/15, "Właściwe rozumienie art. 61a § 1 k.p.a. oznacza, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w tym trybie jest dopuszczalna w przypadku, gdy brak przymiotu strony u wnioskodawcy jest oczywisty. Przy czym, warunek oczywistości braku przymiotu strony u wnoszącego podanie jest spełniony, jeżeli wynika już z podania o wszczęcie postępowania lub okoliczność ta została stwierdzona w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej, np. dotyczących interpretacji przepisów, z których wnoszący podanie wywodzi swoją legitymację procesową." W ocenie Sądu, przypadek oczywistego braku przymiotu strony u wnioskodawcy ma miejsce w niniejszej sprawie. I tak, zważyć należy, że Starosta [...] wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu, tj. Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę biogazowni kogeneracyjnej. Jak z powyższego bezspornie wynika, Starosta [...] występuje w tej sprawie w charakterze organu administracji publicznej, właściwego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu zwykłym w I instancji. Dodać przy tym należy, że wnosząc o wszczęcie postępowania Starosta nie podnosił, aby był (stał się) posiadaczem tytułu prawnego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji (z racji przedmiotu postępowania i brzmienia art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), ale wskazywał (i tak też w skardze) na możliwość dochodzenia od niego odszkodowania przez inwestora w związku z unieważnieniem wydanej przez niego decyzji z dnia [...] października 2009 r. zezwalającej na budowę biogazowni kogeneracyjnej. GINB wszystkie te kwestie prawidłowo rozważył w sprawie, i prawidłowo też wskazał, że ewentualne roszczenia cywilnoprawne nie mogą stanowić o interesie prawnym Starosty w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Prawidłowo jednak przede wszystkim zauważył, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Wspomniana jednostka, jako osoba prawna, może być stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania. Ustawa może jednak wyznaczyć organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. W takim wypadku będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Tak też przyjął NSA m. in. w wyroku z dnia 30 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1579/16, i wskazał (podzielając pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt 1017/04), że: "z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego" (por. też postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 264/17). GINB prawidłowo również stwierdził, że możliwość żądania wszczęcia postępowania z powodu konieczności ochrony interesu społecznego niezależnie od tego, czy podmiot wnioskujący ma interes prawny, musi wynikać wprost z przepisów prawa. Takie uprawnienie ustawodawca przyznał Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz prokuratorowi, ale Starosta [...] tego rodzaju ustawowego uprawnienia nie posiada. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu. Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skargi są całkowicie nieuzasadnione. W kontekście treści skargi zważyć trzeba, że z uwagi na etap postępowania (tzw. faza wstępna), organ nie mógł czynić żadnych ustaleń i rozważań odnośnie wystąpienia przesłanek uregulowanych w art. 154 Kodeksu. Dopiero wszczęcie postępowania w tym trybie, uprawniałoby organ do oceny merytorycznej w sprawie. Skoro zaś do tego etapu nie doszło, trudno mówić o naruszeniu art. 154 k.p.a. Dlatego też niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia tego artykułu. Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżący nie ma statusu strony w postępowaniu, albowiem (jak podniesiono powyżej), organ, który wydał decyzję w postępowaniu administracyjnym w I instancji nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu ww. art. 28, nadto – nie nabywa przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym, celem wzruszenia decyzji, która wyeliminowała decyzję przez niego wydaną, a to - z uwagi na istniejącą możliwość dochodzenia od niego odszkodowania. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło