VII SA/Wa 960/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-10
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca rejestracji pojazdu, wydana w wyniku wznowionego postępowania, może utrzymać w mocy wcześniejszą decyzję, jeśli w międzyczasie zapadł prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający prawo własności pojazdu na rzecz skarżącego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający prawo własności pojazdu na rzecz skarżącego stanowi nową okoliczność faktyczną, która nie była znana organowi administracyjnemu w toku postępowania. Ta nowa okoliczność, mająca istotny wpływ na sprawę, powinna zostać uwzględniona, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji pojazdu przez Starostę, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO). Postępowanie zostało wznowione z urzędu z uwagi na ustalenia prokuratury dotyczące rejestracji pojazdów na dane osób fikcyjnych oraz niepotwierdzenia autentyczności dokumentów. W trakcie postępowania przed sądem administracyjnym, skarżący przedstawił prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający jego prawo własności do pojazdu.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy dokonania rejestracji pojazdu we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Stan sprawy
1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]lutego 2016 r. znak [...]po rozpoznaniu odwołania M. G. od decyzji Starosty [...]z dnia [...]września 2015 r. nr [...]w przedmiocie: 1) uchylenia własnej decyzji z dnia [...]stycznia 2011 r. dotyczącej zarejestrowania samochodu marki [...]nr rej. [...]na nazwisko M. G., 2) odmowy zarejestrowania tego samochodu – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.).
2. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...]stycznia 2011 r. Starosta [...]orzekł w przedmiocie zarejestrowania samochodu marki [...]nr rej. [...] na nazwisko M. G.. W dniu [...]listopada 2014 r. do organu wpłynęło postanowienie Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]listopada 2014 r. o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zarejestrowania samochodu marki [...]na nazwisko M. K..
Prezydent Miasta [...]decyzją z dnia [...]grudnia 2014 r. uchylił rejestrację pojazdu, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z dnia [...]lutego 2015 r. uchyliło tę decyzję.
Decyzja Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]marca 2015 r. o uchyleniu decyzji z dnia [...]listopada 2010 r. o rejestracji przedmiotowego pojazdu oraz odmowie jego rejestracji, została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...]maja 2015 r.
Prezydent Miasta [...]w toku postępowania wznowieniowego ustalił, że umowa sprzedaży komisowej z dnia [...]listopada 2010 r. oraz faktura VAT – marża z dnia [...]listopada 2010 r. zawierają dane osoby fikcyjnej – [...]. Nie potwierdzono także autentyczności faktury VAT–marża nr [...].
Starosta [...]postanowieniem z dnia [...]czerwca 2015 r. wznowił z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie administracyjne w przedmiocie rejestracji przedmiotowego pojazdu, zakończonego własną decyzją ostateczną z dnia [...]stycznia 2011 r. M. G. pismem z dnia [...]lipca 2015 r. wniósł o rozstrzygnięcie wątpliwości faktycznych w kontekście regulacji zawartych w art. 169 kc (nabywca nabył pojazd o cenie rynkowej po wykonaniu wymaganych aktów staranności), a w przypadku braku możliwości – o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a wówczas strona niezwłocznie wystąpi do sądu o ustalenie prawa własności pojazdu.
3. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że z akt rejestracyjnych wynika, że M. G. nabył przedmiotowy pojazd tytułem umowy komisowej dostawy i faktury VAT-marża z dnia [...]grudnia 2010 r. pomiędzy komitentem M. K. oraz nabywcą M. G.; do umowy dołączono dowód rejestracyjny pojazdu wystawiony na nazwisko M. K.. Z decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]maja 2015 r. utrzymanej w mocy przez SKO w [...]wynika, że w toku postępowania Prokuratury Okręgowej w [...]sygn. akt [...] ustalono, że przedmiotowy pojazd jak też szereg innych pojazdów zostało zarejestrowanych na dane i dokumenty osób nieistniejących. Sprawcom tych czynów Prokuratura postawiła zarzuty popełnienia przestępstw. W toku postępowania ustalono, iż osoba, od której rzekomo pojazd nabył M. K. ([...]) jest także osobą fikcyjną, a zatem M. K. nie mógł skutecznie nabyć prawa własności pojazdu od osoby nieistniejącej, a tym samym nie mógł dalej zbyć prawa, którego sam nie nabył. Zdaniem organu, skoro nie doszło do skutecznego przeniesienia prawa własności w wyniku umowy komisowej zawartej w dniu [...]grudnia 2010 r., to aktualnie nabycie prawa własności może nastąpić jedynie na drodze orzeczenia sądu powszechnego.
4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]złożył M. G.;
zarzucając naruszenie przez SKO w [...]art. 151 § 2 kpa z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji wydanej w następstwie postępowania administracyjnego prowadzonego z naruszeniem przepisów prawa proceduralnego i materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 150, art. 124, art. 20, art. 19 kpa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), oraz art. 145, art. 149, art. 97, art. 101, art. 123, art. 104 i art. 107 kpa –
- wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.
7. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...]września 2015 r. w przedmiocie uchylenia własnej decyzji z dnia [...]stycznia 2011 r. dotyczącej zarejestrowania samochodu marki [...]nr rej. [...]na nazwisko M. G. i odmowy zarejestrowania samochodu.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
8. Jak wynika z akt sprawy, Starosta [...]postanowieniem z dnia [...]czerwca 2015 r. wznowił z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie administracyjne w przedmiocie rejestracji przedmiotowego pojazdu.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jak istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z przepisu tego wynika, że nowe okoliczności faktyczne musiały istnieć w dniu wydania decyzji i nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję. Przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5, najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz będą stanowić podstawę wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Zauważyć należy, że art. 145 § 1 pkt 5 kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe, istnieją w dniu wydania decyzji ostatecznej, nie były znane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że art. 145 § 1 pkt 5 wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowe tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, istniejący w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nieznany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.
Dowody i fakty muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Musiały więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie. Podkreślić należy, że pojęcie nowych okoliczności i pojęcie nowych dowodów należy rozumieć wąsko, zarówno jako dowody i okoliczności nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.
Nowe okoliczności i nowe dowody muszą być jednak podstawą wydania decyzji odmiennej treści, przy czym wystarczy tu prawdopodobieństwo wydania takiej decyzji. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku NSA z dnia 25 czerwca 1985 r. I SA 198/85 (ONSA 1985, nr 1, poz. 35) przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Podobnie przyjęto uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 8 czerwca 2000 r. V SA 1885/99 (LEX nr 50152), uznając, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
Podkreślić należy, że przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 będzie zachodziła wówczas, gdy ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody nieznane organowi wydającemu decyzje są istotne dla sprawy, tzn. dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych, i tę "istotność" nowych dowodów (nowych okoliczności faktycznych) organ musi wykazać. Nie budzi wątpliwości, że wobec powyższego okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
9. Do akt sprawy niniejszej wpłynął w dniu [...]lutego 2017 r. nadesłany przez skarżącego M. G. - z wnioskiem o uwzględnienie w sprawie - odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...][...]z dnia [...]września 2016 r. sygn. akt [...], w którym Sąd ustalił, że powód M. G. nabył z dniem [...]grudnia 2010 r. prawo własności ruchomości w postaci samochodu osobowego marki [...]o numerze rejestracyjnym [...]. Nie budzi wątpliwości Sądu, że są to nowe okoliczności w sprawie, które nie były znane organowi wydającemu zaskarżone rozstrzygnięcie, a które obecnie organ powinien ocenić.
10. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie miał na uwadze powyższe.
11. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło