VII SA/Wa 962/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. i J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] maja 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata U. D. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. M. lok., w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Kierownik Urzędu Rejonowego w N. decyzją z dnia [...] grudnia 1996r. działając na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 2, art. 57, art. 59 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U., nr 89, poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 9 poz. 26 ze zm.) udzielił G. i J. K. pozwolenia na użytkowanie części budynku gastronomiczno - mieszkalnego położonego w N. przy ul. Z. [...], na działce nr [...] Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji wystąpili J. i J. M.. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2008r. na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze.zm.), - odmówił wszczęcia na wniosek J. i J. M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1996r. znak: [...] Organ I instancji podniósł, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. S. z dnia [...] grudnia 1996r. znak: [...], udzielająca G. i J. K. pozwolenia na użytkowanie części budynku gastronomiczno-mieszkalnego, tj. parter obejmujący zakład gastronomiczny o powierzchni użytkowej 99,5m2 położonego na działce nr [...] przy ul. Z. [...] w N., była już przedmiotem kontroli w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności. Decyzją z dnia [...] maja 2002r. znak: [...], po wszczęciu postępowania z wniosku J. i J. M., Wojewoda [...]i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1996r. Przy czym decyzja Wojewody [...] z dnia 27 maja 2002r. o odmowie stwierdzenia nieważności jest rozstrzygnięciem ostatecznym. Nie można ponownie skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której byt prawny był uprzednio badany w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Żadna z okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 Kpa nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeśli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2008r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania J. i J. M. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] marca 2008r. Organ wyjaśnił, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia[...] grudnia 1996 r., znak: [...] była już przedmiotem kontroli w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, albowiem ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2002r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności. Nie można zatem ponownie skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której byt prawny był uprzednio badany w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności. W związku z powyższym, należało odmówić wszczęcia postępowania na wniosek J. i J. M. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1996r. Organ odwoławczy nie mógł odnieść się do argumentów, które zdaniem strony skarżącej przemawiają za stwierdzeniem nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1996r. Organ właściwy do rozpatrzenia odwołania ma wyłącznie kompetencje do dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a zatem czy w świetle przepisów były podstawy prawne do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Nie jest natomiast właściwy do orzekania co do istoty sprawy. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008r. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. i J. M. W ocenie strony skarżącej niedopuszczalne i niezgodne z prawem jest istnienie w obiegu prawnym aż trzech decyzji dotyczących udzielenia pozwolenia na użytkowanie G. i J. K., które dotyczą różnych inwestycji a zostały wydane z tą samą datą. Skarżący również kwestionują prawidłowość decyzji Wojewody [...]. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących pozwolenia na użytkowanie, które zostały wydane bez ich wiedzy i zgody. Ponadto w skardze podniesiono, iż inwestorzy nie uzyskali nigdy decyzji o pozwoleniu na rozbudowę ani decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący żądają wydania nakazu rozbiórki na wszelkie inwestycje wykonane przez G. i Je. K.. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Służy ono sprawdzeniu, czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach, określonych w art. 156 § 1 kpa. Według natomiast art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie art. 157 § 3 kpa organ orzeka co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie art. 157 § 3 kpa jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie, lub też że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może być wszczęte na wniosek strony z uwagi na zapis w ustawie. Przyczyną odmowy wszczęcia postępowania może być również wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już uprzednio poddana kontroli organu w trybie stwierdzenia nieważności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podzielić zatem należy stanowisko organów, które odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1996r. udzielającej G. i J. K. pozwolenia na użytkowanie części budynku gastronomiczno - mieszkalnego. Decyzja ta była już bowiem przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym na wniosek skarżących. Decyzją z dnia [...] maja 2002r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ ponownie kontrolując przedmiotową decyzję wypełniłby przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, a mianowicie: decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jak wskazuje się w orzecznictwie, dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Niedopuszczalnym jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji przez organ administracji, a następnie decyzji ostatecznej, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo. Na marginesie rozpatrywanej sprawy podkreślić należy, iż postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Nie może ono natomiast sprowadzać się do badania przyczyn nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, stąd też organy administracji nie mogły odnieść się do kwestii, które w ocenie strony skarżącej przemawiały za stwierdzeniem nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1996r. Również Sąd kontrolując prawidłowość zaskarżonej decyzji, nie mógł odnieść się do kwestii ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji bowiem nie jest ona przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, a dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji. Organy orzekające w niniejszej sprawie, będąc związane przepisami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, wypełniły swoje obowiązki wynikające z powołanych przepisów. Organy te w ocenie Sądu podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, dokonały oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.