VII SA/Wa 964/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K.G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany budynek mieszkalny I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r., II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VII SA/Wa 964/05 UZASADNIENIE Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 49 b ust. 4 w związku z art. 59 f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, ustalił inwestorce K.G. opłatę legalizacyjną za samowolnie wybudowany budynek mieszkalny na działce nr [...] przy ul. Ł. w W. w wysokości 50 000 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nakazującą K.G. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, rozbiórkę budynku mieszkalnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w związku z wejściem w życie z dniem 11 lipca 2003 r. znowelizowanych przepisów ustawy Prawo budowlane. Następnie inwestorce, która wykonała nałożone na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązki, ustalono, zgodnie z art. 59 f ust. 1 i 2 Prawa budowlanego opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000 zł. Opłatę tą naliczono na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa Budowlanego przyjmując stawkę opłaty S-300 zł, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r., tj. 300x2,0x1,0x50. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w postanowieniu nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w ten sposób, że wyrazy "w wysokości 50 000 zł" zastąpiono wyrazami " w wysokości 30 000 zł". Wnosząc zażalenie na postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną K.G. wskazała, iż dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania remontu domku mieszkalnego i po upływie 30 dni przystąpiła do robót budowlanych. Za ich samowolne wykonanie została ukarana mandatem w wysokości 500 zł. Wniosła o zmniejszenie opłaty i rozłożenie jej na raty. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia K.G. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż ponownie rozpatrując sprawę w pełni podziela ustalenia i stanowisko organu I instancji, który prawidłowo przeprowadził, tzw. postępowanie legalizacyjne. Ustalając opłatę legalizacyjną przyjęto właściwą stawkę opłaty i prawidłowy współczynnik kategorii obiektu jednakże organ I instancji dokonał błędnego obliczenia kwoty, która winna wynosić 30 000 zł. Omyłka ta została sprostowana postanowieniem nr [...]. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż wysokość opłaty legalizacyjnej nie zależy od uznania organu administracyjnego, gdyż jest ściśle ustalona przepisami prawa, nie istnieje też możliwość rozłożenia jej na raty. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła K. G. wnosząc o jego uchylenie. Wyjaśniła, iż wbrew twierdzeniom organów nie dopuściła się samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu budynku mieszkalnego. Wykonała jedynie remontu starego wybudowanego w 1983 r. budynku drewnianego. Po wykonaniu remontu pracownik Wydziału Architektury Gminy [...] dokonał oględzin wykonanych prac i ukarał ją mandatem w wysokości 500 zł, który zapłaciła. Wymierzając opłatę legalizacyjną została ukarana po raz drugi co jest niezgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję lub postanowienie wyłącznie pod względem jej zgodności z prawem i może rozstrzygnięcie takie uchylić lub stwierdzić jego nieważność tylko wówczas, gdy narusza ono prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga podlega uwzględnieniu, jednakże z innych przyczyn niż tego żądała skarżąca. Przede wszystkim zgodzić należy się z ustaleniami organów nadzoru budowlanego, iż zakres robót budowlanych wykonanych przez inwestorkę wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wynika bowiem z wyjaśnień K.G. złożonych przed sądem na fundamentach starego całkowicie rozebranego drewnianego budynku mieszkalnego pobudowała budynek murowany do którego doprowadzono przyłącze wodno — kanalizacyjne. Znowelizowane ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), przepisy Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., dopuszczają możliwość zalegalizowania tzw. "samowoli budowlanej". Obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź też bez zgłoszenia może zostać, po przeprowadzeniu przewidzianej przepisami prawa procedury, zalegalizowany. Warunkiem legalizacji jest uiszczenie przez inwestora opłaty legalizacyjnej. W przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę podstawę ustalenia opłaty legalizacyjnej stanowi art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego. Wybudowanie obiektu budowlanego bez zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ zalegalizuje wniesienie opłaty legalizacyjnej ustalonej na podstawie art. 49 b ust. 4 i 5 w zw. z art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego. W przepisie art. 59 f podany jest sposób wyliczenia opłaty w oparciu wzór matematyczny. Sawka opłaty z zależności od tego czy inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę (art. 49) czy też tylko do dokonania zgłoszenia (art. 49 b) polega zwielokrotnieniu określonemu w przepisach. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż organ nadzoru budowlanego ustalające opłatę legalizacyjną za wybudowany bez decyzji o pozwoleniu na budowę budynek mieszkalny, jako podstawę prawną wskazał art. 49 b ust. 4 Prawa budowlanego, a więc przepis dotyczący obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, przy czym ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej dokonano w oparciu o przepis art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego dotyczący wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Już chociażby z tej przyczyny zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji podlegają uchyleniu, jako wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik spraw. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, iż działanie jej nie miało charakteru samowoli budowlanej, gdyż z dniu [...] maja 2002 r. dokonała w Urzędzie Gminy [...] zgłoszenia zamiaru wykonania remontu domu polegającego na remoncie dachu i ścian oraz wymianie okien i drzwi, wskazać należy, iż nie przeprowadzono w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego. Jedynie w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. nakazującej rozbiórkę budynku organu lakonicznie stwierdził, iż w aktach sprawy brak jest przyjęcia zgłoszenia, mimo iż w protokole wizji z dnia 2 lipca 2002 r. wskazano, że roboty budowlane wykonane zostały na podstawie zgłoszenia nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. Ta niekonsekwencja organu nie została wyjaśniona także w następnej fazie postępowania administracyjnego, gdy po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji nakazującej rozbiórkę przystąpiono do legalizacji samowoli budowlanej. W niniejsze sprawie, tak jak to stwierdzono na wstępie, prawidłowo ustalono, iż obiekt budowlany został wybudowany w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Przyjmując jednak, że inwestorka dokonała zgłoszenia wykonania określonych robót budowlanych w brzmieniu przedstawionym Sądowi w formie kserokopii k-4, to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było bądź nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia bądź wniesienie sprzeciwu z uwagi na to, że zgłoszenie dotyczyło budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Przypomnieć bowiem należy, iż to na organach administracji publicznej ciąży obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego - art. 9 K.p.a. Także z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a. organy obu instancji nie podjęły niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Zważywszy na powyższe uchybienia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.