VII SA/Wa 964/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. sprawy ze skargi H. Z. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r. znak: [....] , po rozpatrzeniu wniosku H. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie objęcia wnioskującej ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od dnia 10 lutego 2000r. do 31 grudnia 2001r., działając na podstawie art. 58 i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji z dnia [...] stycznia 2007r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podniósł, iż decyzja Dyrektora [...] Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2007r. została doręczona skarżącej w dniu 1 lutego 2008r. pod wskazany przez nią adres w piśmie z dnia 27 grudnia 2007r. tj. P., [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przedmiotowa decyzja została odebrana przez L. Z. (męża wnioskującej). Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca wniosła w dniu 10 marca 2008r. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. nr 210, poz. 2135 ze zm.) odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z przepisem art. 43 kpa, zgodnie w przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się za pokwitowaniem odbioru dorosłemu domownikowi. Organ wskazał, iż na podstawie art. 58 § 1 kpa, każda ze stron, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, ma prawo zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Takim uchybieniem byłoby doręczenie pisma osobie, która nie jest dorosłym domownikiem, albo strona nie wyraziła zgody na odbiór korespondencji przez taką osobę. H. Z., zarówno w swoim wniosku z dnia 8 marca 2008r. jak i w Urzędzie Pocztowym nie zawarła zastrzeżenia odnoście zakazu odbioru korespondencji przez inne osoby zamieszkujące pod tym samym adresem, będące dorosłymi domownikami. Tym samym wniosek H.Z. o przywrócenie terminu do wniesienia złożonego po terminie odwołania, nie zasługuje na uwzględnienie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2008r. wniosła H. Z. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając brak merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku poprzez nie rozważenie, czy uchybienie terminowi nastąpiło z jej winy. Skarżąca potwierdziła, że decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2008r. z uwagi na jej czasową nieobecność w miejscu stałego zamieszkania odebrał jej mąż L. Z. Wskazała, że przedmiotową decyzję otrzymała jednak dopiero w dniu 4 marca 2008r. tj. po powrocie od dzieci z W. (dołączyła oświadczenie L.Z. dotyczące daty doręczenia korespondencji). Skarżąca podkreśliła, że niezwłocznie po otrzymaniu skarżonej decyzji, sporządziła od niej odwołanie i wniosła do organu w dniu 10 marca 2008r. wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Wskazała, że wniosek swój oparła na treści art. 58 kpa i uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Na rozprawie przed Sądem skarżąca stwierdziła, że jedyną jej winą w kwestii odbioru decyzji było to, że nie powiadomiła poczty o potrzebie skierowania jej korespondencji na adres w miejscu pobytu ustawy dzieci w W., gdzie przebywała przez kilka miesięcy. Zaznaczyła, że mąż nie jest osobą, na którą mogłaby liczyć. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowych przez stronę. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło, bez jego winy. Z kolei § 2 tego przepisu wskazuje, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z powołanego przepisu wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest od wystąpienia czterech przesłanek, które muszą wystąpić łącznie. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu innych przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. "Ważny powód" musi być związany z uchybieniem terminu, nie zaś ze skutkiem tego uchybienia (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2003r. sygn. akt II S.A. 4162/2001). Przywrócenie terminu nie jest, więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie prośbę w formie podania. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu już nie można przywrócić zgodnie z przepisem art. 58 § 3 kpa. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wnieść odwołanie. Czynność procesową należy, zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. Skarżąca spełniła w/w przesłanki z wyjątkiem tej, która odnosi się do uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Zdaniem Sądu wskazywane przez skarżącą okoliczności uchybienia przez nią terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2007r. nie świadczą o braku jej winy w tym uchybieniu. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w sposób prawidłowy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w/w decyzję odebrał w dniu 1 lutego 2007r. mąż skarżącej - dorosły domownik.. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Stosownie do art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pismo doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata. Przewidziana w/w. artykule zastępcza forma doręczenia przesyłki rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może być wprawdzie obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Do takich przyczyn można m.in. zaliczyć nieobecność z powodu choroby i spowodowaną tym niemożność odebrania przesyłki złożonej w urzędzie pocztowym. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej (wyrok z dnia 3 kwietnia 1996r. NSA sygn. akt SA/Ka 1312/95). W niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała takich przyczyn, które obaliłyby domniemanie skutecznego doręczenia przesyłki. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdującym się w aktach sprawy brak jest również jakichkolwiek adnotacji, które budziłyby wątpliwości, co do statusu i wieku osoby potwierdzającej odbiór przesyłki. Te okoliczności nie są zresztą kwestionowane. W myśl powołanego wyżej przepisu tj. art. 43 kpa, L. Z. (mąż skarżącej) kwitując odbiór decyzji, jako dorosły domownik adresata – H. Z. był z pewnością osobą upoważnioną do odbioru korespondencji skarżącej. Podjęcie przesyłki adresowanej do skarżącej i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, oznacza podjęcie się przez L. Z. oddania decyzji adresatowi. Powyższe fakty wskazują, że decyzja była skutecznie doręczona skarżącej w rozumieniu art. 43 kpa. Zaznaczyć należy, że data doręczenia zastępczego jest miarodajna do oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w terminie ustawowym. Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA 22 marca 2000 sygn. akt I SA/Lu 1731/98). W świetle powyższego powoływanie się przez skarżącą na okoliczność, iż decyzja ta została jej doręczona osobiście dopiero w dniu 4 marca 2008r. nie świadczy o braku jej winy w uchybieniu terminu i nie uzasadnia jego przywrócenia. Skarżąca na rozprawie w dniu 30 września 2008r. sama stwierdziła, że mąż jest osobą na którą nie mogła liczyć, zatem wskutek planowanego wyjazdu powinna była zwrócić się do Urzędu Pocztowego o przesyłanie korespondencji na adres tymczasowego pobytu. W związku z okresowym pobytem poza miejscem stałego zamieszkania nie uczyniła jednak w Urzędzie Pocztowym, bądź w organie wydającym skarżoną decyzję, jakiekolwiek zastrzeżenia w sprawie kierowanej do niej korespondencji. Reasumując stwierdzić należy, że organ zasadnie odmówił stronie skarżącej przywrócenia terminu, ponieważ skarżąca w swoim wniosku o przywrócenie terminu nie dopełniła jednego z ustawowych wymogów, a mianowicie nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Podkreślenia wymaga to, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest, zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a takiego dopuściła się skarżąca. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy skarżąca nie udowodniła, że dochowała należytej staranności, a dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od niej i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1559/05, LEX nr 227785). Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).