VII SA/Wa 969/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-07

Skład orzekający: Jadwiga Smołucha, Tomasz Janeczko, Grzegorz Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli legalność tej decyzji była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku merytorycznego rozpoznawania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli jej legalność została już prawomocnie osądzona przez sąd administracyjny. W takim przypadku, wniosek ten powinien zostać załatwiony decyzją o odmowie wszczęcia postępowania lub umorzeniem postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, ponieważ prawomocny wyrok sądu administracyjnego stanowi przeszkodę prawną dla ponownego badania legalności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, zarzucając jego niekompletność. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe z uwagi na prawomocny wyrok WSA w Warszawie oddalający skargę na pierwotną decyzję zatwierdzającą projekt. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku M. F. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący"), reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...], umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Decyzja organu II instancji zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] [...]WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla inwestycji rozbudowy, nadbudowy i przebudowy domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, na działce ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. P. [...] w W. Powyższa decyzja stała się następnie przedmiotem skargi wnioskodawcy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1046/15 oddalił skargę. Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymanej w mocy powyższą decyzją [...]WINB z dnia [...] marca 2015 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wnioskodawca wskazał, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) wobec zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, w sytuacji gdy projekt budowlany zamienny był niekompletny przez brak istotnego elementu w postaci opracowania detalu połączenia nowego budynku z budynkiem istniejącym – braku przekroju. W odpowiedzi na wniosek, GINB pismem z dnia [...] listopada 2018 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB. Następnie pismem z [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodów: - z oględzin budynków znajdujących się na nieruchomościach położonych w W. przy ul. P. [...] oraz budynku położonego w W. przy ul. P. [...] na okoliczność wadliwego połączenia budynku nr [...] i nr [...] w projekcie budowlanym zamiennym, - z dokumentów znajdujących się w załączonych aktach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...], - z przesłuchania wnioskodawcy w charakterze strony na okoliczność niedopuszczalnego przewyższenia budynku bliźniaczego, zablokowania odwodnienia z czapki kominowej oraz ściany attykowej, zablokowania otworów kominowych wentylacyjnych, a także nieprawidłowych spadków dachu budynku znajdującego się przy ul. P. [...] w W., - z fotografii załączonej do wniosku na okoliczność wadliwego połączenia budynków. Po przeanalizowaniu sprawy, GINB decyzją z [...] stycznia 2019 r. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z [...] marca 2015 r. Wnioskodawca pismem z [...] stycznia 2019 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku GINB, kontrolowaną decyzją z dnia [...] marca 2019 r. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji, GINB wskazał, że podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W przedmiotowej sprawie przyczyną bezprzedmiotowości postępowania był prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1046/15, oddalający skargę M. F. na decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] marca 2015 r. Zdaniem organu, który w tym zakresie powołał się na uchwałę NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok Sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego merytoryczne rozpoznanie niedopuszczalnym. Organ wskazał ponadto, że po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną, niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W takim przypadku należało więc odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, natomiast wszczęte postępowanie należy umorzyć. GINB podkreślił, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. W przedmiotowej sprawie okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozostawały poza kontrolą Sądu, który w uzasadnieniu swojego orzeczenia stwierdził, że nie ma podstaw prawnych do twierdzenia, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ustawy – Prawo budowlane, nie można było wydać decyzji zatwierdzającej przedłożony organowi projekt zamienny. Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy, że projekt budowlany zamienny był niekompletny GINB podniósł, że Sąd badał kompletność przedmiotowego projektu zamiennego. Z uzasadnienia wyroku z dnia 3 listopada 2015 r. wynika, że projekt budowlany zamienny opracowany w lipcu 2014 roku dla inwestycji rozbudowy, nadbudowy i przebudowy domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, na dom jednorodzinny dwuklatkowy w zabudowie bliźniaczej na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w W., jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Ponadto zdaniem organu należy również zauważyć, że gdy przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zatem po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną, niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ wprost stwierdził, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego przesądzający o zgodności z prawem decyzji administracyjnej stanowi, co do zasady, przeszkodę czyniącą niedopuszczalnym rozpoznanie żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Wnoszący żądanie stwierdzenia nieważności, nie powołał się bowiem na wyłączającą tą regulację okoliczność, pozostającą poza zakresem kontroli sądów administracyjnych i nieobjętą powagą rzeczy osądzonej. Jednocześnie odnosząc się do wniosku strony o dopuszczenie dowodu z opracowania biegłego sądowego dr inż. A. B. z listopada 2018 roku sporządzonego w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym [...] I Wydział Cywilny sygn. akt I Co [...], organ stwierdził, że nie stanowi ono okoliczności uzasadniającej wszczęcie postępowania nieważnościowego. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. F., za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 105 § 1 k.p.a. wobec utrzymania w mocy decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z powodu bezprzedmiotowości postępowania, w sytuacji gdy w sprawie bezprzedmiotowość postępowania nie wystąpiła, - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 35 ust 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane wobec utrzymania w mocy decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, w sytuacji gdy projekt budowlany zamienny był niekompletny, wobec braku istotnego elementu w postaci opracowania detalu połączenia nowego budynku z budynkiem istniejącym - braku przekroju, - art. 7, art. 77, art. 80, art. 85 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., wobec utrzymania w mocy własnej decyzji o umorzeniu postępowania, pomimo: a) braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie przez organ dwukrotnie rozpatrujący sprawę z uwagi na nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego w toku postępowania, w tym dowodu z oględzin, b) braku wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organ dwukrotnie rozpatrujący sprawię, oraz nieuwzględnienie wniosku dowodowego zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o dopuszczenie dowodu z opracowania biegłego sądowego dr inż. A. B. z listopada 2018 roku, które potwierdza okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji przy ul. P. [...] w W., c) braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu ponownie rozpatrującego sprawę do dowodów zaoferowanych przez skarżącego w toku postępowania przed organem I instancji. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że stanowisko GINB o kompletności projektu budowlanego zamiennego wobec niestwierdzenia jego niekompletności przez WSA w Warszawie, który prawomocnie oddalił skargę w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, całkowicie abstrahuje od faktu, że znajdujący się w załączonych do akt niniejszej sprawy aktach [...] projekt budowlany zamienny, jest niekompletny. Niekompletność spornego projektu zamiennego polega na braku istotnego elementu w postaci opracowania detalu połączenia nowego budynku z budynkiem istniejącym – braku przekroju. Okoliczność ta nie była więc przedmiotem rozpoznania przez organy w toku postępowania administracyjnego, na co wskazuje brak odniesienia się do niej w uzasadnieniach decyzji z [...] stycznia i [...] marca 2019 r. Strona skarżąca podkreśliła, że brak odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę do braku kompletności projektu zamiennego z uwagi na brak opracowania detalu dotyczącego połączenia budynków, nakazuje przyjąć, że okoliczność ta, stanowiąca podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, nie była przedmiotem rozważań sądu administracyjnego. Co więcej, wobec rzeczywistego braku występującego w projekcie budowlanym zamiennym, decyzja o jego zatwierdzeniu powinna zostać usunięta z obrotu prawnego. Powyższe, wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowi okoliczność, która była poza zakresem kontroli sądu administracyjnego i nie jest objęta powagą rzeczy osądzonej. Jednocześnie skarżący stwierdził, że brak zawarcia w projekcie zamiennym detalu połączenia sąsiadujących budynków nr [...] i [...] przy ul. P. w W. jest uchybieniem, które przyczyniło się miedzy innymi do realizacji inwestycji z naruszeniem przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1422 ze zm.), w szczególności naruszając: - § 12 ust. 3 rozporządzenia poprzez niedopuszczalne przewyższenie budynku bliźniaczego, - § 126 rozporządzenia wobec zablokowania odwodnienia z czapki kominowej, - § 140 i § 142 rozporządzenia z uwagi na zablokowanie otworów kominowych wentylacyjnych niezgodnie z normą PN-89/B-10425, - § 319 ust. 1 rozporządzenia wobec nieprawidłowych spadków dachu nowego budynku i braku zabezpieczeń przed przedostawaniem się wód opadowych na stronę starego budynku. Powyższe naruszenia zostały potwierdzone w opinii uzupełniającej biegłego sądowego dr inż. A. B. z listopada 2018 roku, która nie została uznana przez organ odwoławczy za okoliczność uzasadniającą stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie, jest decyzja GINB z dnia [...] marca 2019 r. utrzymująca w mocy własną decyzję, umarzającą w całości postępowanie administracyjne z sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] marca 2015 r. Decyzja [...]WINB utrzymywała w mocy decyzję PINB z dnia [...] lutego 2015 r., zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla inwestycji rozbudowy, nadbudowy i przebudowy domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, na działce ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. P. [...] w W. Zaznaczyć na wstępie należy, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji PINB z dnia [...] lutego 2015 r., a więc wyłącznie decyzji organu I instancji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w przypadku gdy postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołania, to decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności nie może dotyczyć jedynie decyzji organu stopnia podstawowego, ale przede wszystkim rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym od tej decyzji. Byt prawny decyzji organu pierwszej instancji jest bowiem uzależniony w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej w wyniku odwołania, w warunkach ewentualnego stwierdzenia nieważności tylko decyzji pierwszoinstancyjnej, stwarzałoby stan niepewności prawnej i prowadziłoby do niewykonalności rozstrzygnięcia nadzorczego, stanowiącej przesłankę nieważności w myśl art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt IV SA 3826/03 ( dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "badanie nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej bez kontroli decyzji organu odwoławczego prowadziłoby do niejednolitości usuwania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej wymusza wyeliminowanie decyzji organu odwoławczego już dlatego, że utrzymano nią w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności. Brak połączenia procedury badania w postępowaniu nieważności decyzji wydanych w obu instancjach mogłoby w skrajnych sytuacjach prowadzić do niemożności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji drugoinstancyjnej mimo, że takiej eliminacji poddano decyzję organu pierwszej instancji". Dlatego słusznie organy objęły wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzję [...]WINB z dnia [...] marca 2015 r. Okoliczności wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności, dotyczyły kompletności projektu zamiennego, złożonego przez inwestora. Projekt ten, został zatwierdzony decyzją PINB z dnia [...] lutego 2015 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] marca 2015 r. W tym miejscu, należy przypomnieć, że zgodność z prawem decyzji [...]WINB z dnia [...] marca 2015 r., była przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten prawomocnym wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1046/16, oddalił skargę M. F. na decyzję [...]WINB z dnia [...] marca 2015 r. Podstawową zatem kwestią wymagająca rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, jest dopuszczalność prowadzenia przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] marca 2015 r., której legalność była już przedmiotem kontroli Sądu. W tym zakresie, Sąd w pełni podziela argumentację organu odwoławczego i uznaję ją za swoją. Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] marca 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia [...] lutego 2015 r. Przesądza o tym prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1046/16 oddalający skargę M. F. na wyżej wspomnianą decyzję. Organ nie naruszył zatem art. 105 § 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z [...] marca 2015 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Mając na uwadze wyżej wspomniany wyrok, przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm, dalej jako p.p.s.a.), orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wynikająca z unormowania art. 170 p.p.s.a. prawomocność materialna, zamyka bowiem co do zasady organom administracji publicznej oraz podmiotom posiadającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania przed tymi organami, możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. (por. również wyrok NSA z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1087/11). W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, zostało wyrażone stanowisko, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wstępnie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania, wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia w trybie art. 156 § 1 k.p.a., wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to, by stwierdzić, czy składniki oceny prawnej sądu, mającej przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 K.p.a.). Organ dokonał analizy wyżej wspomnianego wyroku WSA w Warszawie pod kątem okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji oraz wyczerpująco uzasadnił powody swojego rozstrzygnięcia. Pamiętać należy, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny oddalając skargę, bada nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę w skardze, ale niezależnie od tych zarzutów, poddaje ocenie wszystkie inne okoliczności w sprawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury. Sąd bowiem zgodnie z tym przepisem, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia, tak wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych. W wyroku oddalającym skargę sąd ustala z urzędu czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że podniesiona we wniosku o stwierdzenie nieważności kwestia niekompletności projektu zamiennego, była przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie we wspomnianym wyroku z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1046/16. W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd stwierdził bowiem wyraźnie , że ,projekt budowlany zamienny opracowany w lipcu 2014 r. dla inwestycji rozbudowy nadbudowy i przebudowy domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, na dom jednorodzinny dwulokalowy w zabudowie bliźniaczej na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w W. (...) jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane." Oddalając skargę na decyzję [...]WINB z [...] marca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przesądził zatem o zgodności z prawem decyzji [...]WINB oraz o kompletności projektu budowlanego zamiennego, co stanowiło przeszkodę czyniącą niedopuszczalnym postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Dlatego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 35 ust 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 85 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Wnioskowane dowody zmierzały bowiem w istocie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy kwestionowane rozstrzygnięcie poddane następnie kontroli sądu. Nie jest zatem obecnie możliwe dokonywanie obecnie nowych, bądź dodatkowych ustaleń faktycznych, jak również kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a następnie prawomocnym wyrokiem. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło