VII SA/Wa 970/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-28
Skład orzekający: Monika Kramek, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz – Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, określający krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ma zastosowanie do postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, określający krąg stron postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, nie ma zastosowania w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę. W przypadku rozbiórki obiektu budowlanego nie jest możliwe określenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, który ma zostać usunięty, co uniemożliwia ustalenie stron postępowania na podstawie tego przepisu. W związku z tym, ustalanie stron postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę powinno nastąpić zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku laboratorium, argumentując, że wniosek o pozwolenie był niekompletny i naruszał jej prawa jako właściciela działki przyległej oraz posiadacza służebności przesyłu. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając, że spółka nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na rozbiórkę, ponieważ nie mieściła się w kręgu podmiotów określonych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję GINB, uznając, że spółka mogła posiadać interes prawny do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, , Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant st. sek. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Zakładu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2019 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: kpa), uchylił decyzję Wojewody [...] (dalej: organ I instancji, Wojewoda) z [...] listopada 2018 r.
i umorzył postępowanie organu I instancji.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
Decyzją nr [...] z [...] października 2016 r., znak: [...] Prezydent Miasta [...](dalej: Prezydent Miasta) udzielił firmie [...] sp. z o.o. w [...] (dalej: inwestor) pozwolenia na rozbiórkę budynku laboratorium usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji złożył Zakład [...] sp. z o.o. (dalej: strona, skarżąca, spółka, wnioskodawczyni) wskazując, że wniosek o pozwolenie na rozbiórkę był niekompletny, gdyż inwestor nie dołączył do wniosku zgody właściciela terenu. Projekt nie został uzgodniony pod względem ochrony przeciwpożarowej ani nie uwzględniał ingerencji
w przebieg linii przesyłowych na działce nr [...] należących do spółki i utrudnień
w korzystaniu z prawa rzeczowego spółki.
Decyzją z [...] listopada 2018 r., znak: [...], Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...] października 2016 r. nr [...].
Zdaniem organu I instancji do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę rozbiórki budynku zostały załączone wszystkie wymagane prawem dokumenty,
o których mowa w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej p.b.). Załączono m.in. zgodę właściciela obiektu na wykonanie rozbiórki. Dodatkowo wskazano, że niezasadny był zarzut braku uzgodnienia projektu w zakresie ochrony przeciwpożarowej albowiem obowiązek ten dotyczy jedynie obiektów nowopowstających. Również kwestie dotyczące ingerencji w przebieg linii przesyłowych, które nie zostały objęte projektem rozbiórki nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania jego kompletności. Brak ujęcia takich robót
w projekcie i we wniosku inwestora oznacza co najwyżej, że nie może on takiej ingerencji dokonać, gdyż nie uzyskał na nią pozwolenia organu administracji architektoniczno-budowlanej. Przedmiotem wniosku inwestora była rozbiórka budynku dawnego laboratorium nie zaś rozbiórka czy przełożenie sieci przesyłowych stanowiących własności skarżącej. Podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowiła nadto przesłanka pozbawienia uczestnictwa w postępowaniu, albowiem stanowi ona podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Od ww. decyzji odwołanie wniosła spółka zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego:
1. art. 156 § 1 ust. 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, tj. przyjęcie że nie doszło do rażącego naruszenia prawa pomimo wydania decyzji bez oceny ustawowej przesłanki jej wydania;
2. art. 156 § 1 ust. 5 kpa poprzez jego niezastosowanie, tj. przyjęcie, że wydana decyzja nadaje się do wykonania w treści przyjętej, tj. bez naruszenia bezpieczeństwa ludzi i mienia osób trzecich;
3. art. 156 § 1 ust. 6 kpa poprzez jego niezastosowanie, tj. przyjęcie, że
w przypadku zignorowania wymogów bezpieczeństwa decyzja nie doprowadzi do czynu zabronionego karą;
4. art. 7 i 107 kpa poprzez sporządzenie niepełnego i niejasnego uzasadnienia tj. nieodniesienie się do kluczowego zarzutu skargi w sposób dający przekonanie o jego rozważeniu;
5. art. 6 kpa poprzez jego błędną wykładnię pozwalającą na utrzymanie decyzji wydanej bez podstawy prawnej, tj. przyjęcie, że decyzja wydana na podstawie wniosku pozbawionego jednego z kluczowych i obligatoryjnych załączników jest wydana zgodnie z prawem
6. art. 8 w zw. z art. 107 kpa poprzez niezastosowanie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji, tj. odstępowanie od obowiązków kontrolnych prawa budowlanego na rzecz cywilnego prawa odszkodowawczego;
7. art. 33 ust. 4 pkt 4 p.b. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji zezwalającej na rozbiórkę bez podstawy prawnej.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2019 r. GINB uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji GINB wskazał, że właściwy organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 p.b., który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób; inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 28 ust. 2 p.b. ma zastosowanie także do pozwoleń na wykonywanie innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego, w tym pozwoleń na rozbiórkę.
Zdaniem GINB skarżąca spółka nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta z [...] października 2016 r., nr [...]. Sporne przedsięwzięcie polega na rozbiórce budynku (wysokość ok. 11 m
i pow. zabudowy 1156,57 m2) na dz. nr ew. [...]. Teren inwestycji graniczy z działkami nr ew. [...],[...],[...], których użytkownikiem wieczystym jest skarżąca.
W projekcie budowlanym nie przewidziano prowadzenia prac budowlanych na działkach o nr ew. [...],[...],[...].
GINB podał, że sam fakt, iż wnioskodawczyni nie jest żadnym z podmiotów określonych w art. 28 ust. 2 p.b., tj. inwestorem bądź właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia w związku z czym nie może przymiotu strony wywodzić z tego przepisu. Rozbiórka budynku nie wprowadza żadnych ograniczeń
w zagospodarowaniu nieruchomości, których użytkownikiem wieczystym jest skarżąca. Brak jest przepisów prawa materialnego jakie w związku z rozbiórką wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu ww. działek nr ew. [...],[...],[...].
Organ odwoławczy wyjaśnił, że bez wpływu na ocenę legitymacji procesowej spółki pozostaje fakt posiadania służebności przesyłu polegającą na prawie przesyłu czynników energetycznych oraz swobodnego dostępu do instalacji naziemnych
i podziemnych (estakad, tuneli teletechnicznych oraz rurociągów energetycznych, wodnych i kanalizacyjnych, słupów oświetleniowych), znajdujących się na działce nr ew. [...] w celu ich konserwacji lub wymiany, a także w celu poprowadzenia nowych instalacji. W przeznaczonym do rozbiórki budynku w kanałach technologicznych znajdują się linie elektroenergetyczne zaopatrujące w energię nieruchomości skarżącej.
Zdaniem GINB podmiot, któremu przysługują uprawnienia wynikające
z ograniczonego prawa rzeczowego, posiada wyłącznie interes faktyczny wywiedziony z tegoż prawa, nie zaś interes prawny, gdyż nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 1 p.b. Ponadto z projektu rozbiórki (Opis zakresu i sposobu prowadzenia rozbiórki budynku) wynika, że nie przewiduje on rozbiórki ww. linii znajdujących się na działce nr ew. [...]. W tej sytuacji GINB uznał, że skarżąca nie posiada legitymacji materialno-prawnej do zainicjowania postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na rozbiórkę.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem GINB, skargę na decyzję wniosła spółka domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 61a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa poprzez bezzasadne uznanie, że skarżąca nie posiadała legitymacji materialno-prawnej do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2016 r. nr [...] i umorzenie postępowania w sprawie, podczas gdy skarżącej przysługuje przymiot strony tego postępowania, a tym samym uprawnienie do zainicjowania takiego postępowania;
2. art. 138 §1 pkt. 2 kpa poprzez bezzasadne uznanie, że skarżąca nie posiadała legitymacji materialno-prawnej do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z [...] października 2016 r. nr [...] i umorzenie postępowania w sprawie, podczas gdy skarżącej przysługuje przymiot strony tego postępowania, a tym samym uprawnienie do zainicjowania takiego postępowania;
3. art. 156 § 1 ust. 2 i ust. 5 kpa poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z [...] października 2016 r. nr [...] podczas gdy decyzja ta nie nadaje się do wykonania w przyjętej treści bez naruszenia bezpieczeństwa ludzi i mienia osób trzecich;
4. art. 75 i art 77 kpa poprzez nieprawidłowe przeprowadzenia postępowania dowodowego i całkowite pomniecie przez organ stanowiska inwestora zawartego
w piśmie z [...] grudnia 2017 r. oraz [...] stycznia 2018 r. potwierdzającego fakt, że przeprowadzenie rozbiórki będzie bezpośrednio ingerowało w umieszczone na działce inwestora kable elektryczne należące do skarżącej, co stoi w sprzeczności
z informacjami zawartymi przez inwestora we wniosku o wydanie pozwolenie na rozbiórkę i wskazuje na nierzetelność przekazanych przez niego dokumentów
i informacji, będących podstawą wydania wadliwej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę;
II. przepisów prawa materialnego:
1. art. 28 kpa poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne uznanie, że skarżącej nie przysługuje przymiot powyższego postępowania podczas gdy na jej rzecz na nieruchomości będącej przedmiotem decyzji o rozbiórce ustanowiona jest służebność przesyłu oraz jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej
w [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...], stanowiąca działkę gruntu o nr [...], która to nieruchomość bezpośrednio przylega do działki nr [...], objętej pozwoleniem na rozbiórkę i znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę;
2. ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu i stwierdzenia, że art. 28 kpa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie: naruszenie art. 28 ust 2
w związku z art 3 pkt 12 i 3 pkt 7 p.b. poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca nie jest stroną postępowania podczas gdy na jego rzecz na nieruchomości będącej przedmiotem decyzji o rozbiórce ustanowiona jest służebność przesyłu oraz jest właścicielem nieruchomości położonej w [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...], stanowiąca działkę gruntu
o nr [...], która to nieruchomość bezpośrednio przylega do działki nr [...], objętej pozwoleniem na rozbiórkę, a więc znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła postawione zarzuty, podkreślając, iż do wniosku nie został załączony opis bezpieczeństwa mienia, który to opis jest obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę zgodnie
z art. 33 ust. 4 pkt 4 p.b.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GINB z [...] lutego 2019 r. uchylająca i umarzająca postępowanie organu I instancji, który odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę.
Postępowanie zakończone tym orzeczeniem zostało wywołane wnioskiem skarżącej i miało na celu stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na rozbiórkę laboratorium usytuowanego na działce nr [...] w [...]. Wnioskujący o stwierdzenie nieważności wykazywał swój interes prawny
z ograniczonego prawa rzeczowego – służebność przesyłu, nadto wskazywał na własność przyległej działki nr ew. [...].
Organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności.
Z kolei rozpoznający odwołanie strony organ odwoławczy stwierdził, że
w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 28 ust. 2 p.b., według którego skarżącej nie przysługuje przymiot strony, gdyż posiada ona wyłącznie interes faktyczny. Ponadto rozbiórka budynku nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu skarżącej. Dlatego też uznając, iż skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym, wydał zaskarżoną decyzję.
Postępowanie nieważnościowe jest jednym z postępowań nadzwyczajnych, którego celem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, lecz weryfikacja decyzji pod kątem ściśle określonych wad, o charakterze kwalifikowanym, wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Zgłaszając żądanie wszczęcia takiego postępowania strona powinna podać nie tylko, która z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa, w jej przekonaniu wystąpiła w danej sprawie, ale też wskazać okoliczności przemawiające za wystąpieniem tej przesłanki. Stwierdzenie nieważności decyzji przez organ ma skutek ex tunc, co oznacza, że ciężka wadliwość decyzji obarczała ją już w dacie jej podjęcia. Jest ono wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych uregulowanej w art. 16 kpa, która stanowi gwarancję pewności i stabilności obrotu prawnego. Dlatego też należy ostrożnie korzystać z instytucji prawnych pozwalających na wzruszenie decyzji ostatecznych,
a wszelkie wątpliwości rozstrzygać na rzecz zachowania decyzji w obrocie prawnym.
W piśmiennictwie podkreśla się, że wady decyzji wyliczone wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt 1-6 kpa mają w przeważającej mierze charakter materialnoprawny. Wady te tkwią
w samej decyzji i godzą w podmiotowe elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to jednak wady ze swej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 15 wydanie, C.H.Beck, str. 852).
Wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa dotknięta jest decyzja wydana z rażącym naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki, oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki wywołane decyzją. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.
W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, tzn. taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Nie każde naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że konieczne staje się jej usunięcie z obrotu prawnego.
W przedmiotowej sprawie GINB analizując przesłanki wszczęcia postępowania
o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę, doszedł do wniosku, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie pochodzi od podmiotu, któremu przysługiwał przymiot strony. Wskazał przy tym, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 28 ust. 2 p.b.
W istocie wątpliwości organów sprowadzają się do określenia kręgu stron postępowania i sposobu jego ustalania. Organ I instancji uznał, iż skarżącej przysługuje przymiot strony, zaś organ odwoławczy doszedł do przeciwnego wniosku.
Sąd w składzie niniejszym podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 754/16, że "art. 28 ust. 2 p.b., określający sposób ustalania stron postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, nie ma zastosowania w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę". Przepis ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się
w "obszarze oddziaływania obiektu", przez który – zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b. – należy rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia
w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu". NSA stwierdził, że choć "postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, to także postępowanie w sprawie pozwolenia na rozbiórkę, to jednak mając na względzie reguły wykładni logiczno- językowej, jak i wykładni systemowej i funkcjonalnej, uznać należy, że stosowanie art. 28 ust. 2 p.b. także w postępowaniu w sprawie pozwolenia na rozbiórkę, jest sprzeczne z funkcją tego przepisu. Z przepisu tego wynika, że ma on na celu określenie stron postępowania z uwagi na możliwe ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich, spowodowane przez obiekt budowlany, który zostanie wybudowany. Taki sens przepisu jest jasny w świetle tego, że ustawodawca odwołuje się w nim do "obszaru oddziaływania obiektu budowlanego", zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 p.b.
W związku z tym, w przypadku rozbiórki obiektu budowlanego określenie stron postępowania administracyjnego w nawiązaniu do obiektu budowlanego, którego to postępowanie ma dotyczyć, jest wręcz niemożliwe. Nie da się bowiem określić obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, który w wyniku pozwolenia na rozbiórkę ma zostać usunięty z terenu określonej nieruchomości. W związku z tym nie jest możliwe ustalenie kręgu stron takiego postępowania na podstawie art. 28 ust. 2 p.b.
W realiach rozpoznawanej sprawy ustalanie stron postępowania powinno nastąpić zgodnie z art. 28 kpa i interes wnioskodawcy, będącego jednocześnie stroną skarżąca powinien być oceniony na podstawie art. 28 kpa.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Podnieść należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa jest jego związek
z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania. Cechami tak rozumianego interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1899/09; z dnia 10 sierpnia 2011 r.; sygn. akt II OSK 724/11, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1791/10 i z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponownie rozpoznając sprawę GINB oceni czy wywodząc swój interes
z ograniczonego prawa rzeczowego skarżącej przysługiwał interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki. Niewątpliwie okoliczność wskazywana w skardze, a mianowicie przyleganie działki [...], której skarżąca jest właścicielem do działki [...]objętej pozwoleniem na rozbiórkę nie stanowi o interesie prawnym skarżącej, skoro obszar odziaływania nie podlega ocenie w przedmiotowej sprawie.
Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa jest w szczególności prawo własności albo ograniczone prawo rzeczowe. Stanowisko takie zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. wyrok NSA z dnia 12 maja 2015 r. w sprawie sygn. akt II OSK 2422/13, wyrok NSA z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie sygn. akt II OSK 742/14.
Mając powyższe na uwadze, GINB oceni czy służebność przesyłu polegająca na jak wskazuje skarżąca na: prawie przesyłu czynników energetycznych oraz swobodnego dostępu do instalacji naziemnych i podziemnych (estakad, tuneli kablowych, kabli energetycznych i teletechnicznych oraz rurociągów energetycznych, wodnych i kanalizacyjnych, słupów oświetleniowych), wskazuje o interesie prawnym skarżącej, czy też jest to interes faktyczny. Oceniając interes prawny skarżącej nie umknie z pola widzenia organowi odwoławczemu, że właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa, zaś pozwolenie na rozbiórkę budynku laboratorium uzyskała Spółka
z o.o. [...].
W związku z powyższym Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło