VII SA/Wa 971/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-13
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wpłacenia kwoty pieniężnej za niedostarczenie ekspertyzy technicznej jest dopuszczalne, gdy ustawa Prawo budowlane przewiduje inne środki prawne w przypadku niewykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wpłacenia kwoty pieniężnej za niedostarczenie ekspertyzy technicznej nie jest dopuszczalne, gdy ustawa Prawo budowlane przewiduje inne środki prawne. W przypadku niewykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ administracji może zlecić wykonanie ekspertyzy na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu, a następnie zażądać od strony złożenia zaliczki na pokrycie kosztów. Błędnie wszczęte postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zobowiązaniu E. i S.T. do wpłacenia kwoty 5000 zł z powodu niedostarczenia ekspertyzy technicznej samowolnie wybudowanych budynków. Skarżący E.K. i W.S. domagali się rozbiórki budynków i ogrodzenia naruszających ich własność, które zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę i częściowo na ich gruncie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając, że wszczęcie egzekucji nie jest właściwym środkiem w tej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę E.K. i W.S., uznając, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zgodne z prawem.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi E.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia kwoty pieniężnej za niedostarczenie ekspertyzy technicznej skargę oddala.
Postanowieniem z dnia [...]lipca 2003 roku, Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]na podstawie art.56 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229) nałożył na E. i S.T. obowiązek opracowania i dostarczenia dokumentacji dotyczącej budynków znajdujących się na działce o nr ew. [...]położonej we wsi [...]w gminie [...]wybudowanych bez wymaganych pozwoleń na budowę – w terminie sześciu miesięcy od otrzymaniu postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...]marca 2004 roku, Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]na podstawie art. 3 ust.1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24 poz.151 ze zm.) zobowiązał E. i S.T. do wpłacenia kwoty 5000 zł wobec niedostarczenia ekspertyzy technicznej samowolnie wybudowanych budynków na działce o nr ew. [...] położonej we wsi [...].
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli E. i S.T. podnosząc zarzut, iż gospodarstwo rolne wraz z budynkami otrzymali od swojego dziadka P.B. i wystąpili do Urzędu Gminy w [...]z pytaniem czy były wydawane decyzje o pozwoleniu na budowę na jego rzecz. Z informacji uzyskanych z Urzędu Gminy wynika, że w rejestrze wydawanych pozwoleń na budowę z roku 1973 pod poz. [...] figuruje zapis o wydaniu pozwolenia na budowę dla ich dziadka. Nadto przedstawili mapę ewidencyjną z dnia [...]kwietnia 2004 roku, gdzie znajduje się zapis, iż budynki w ich gospodarstwie zostały zaewidencjonowane w 1977 roku. W związku z powyższym ich zdaniem obowiązek opracowywania nowej dokumentacji obiektów jest dla nich bardzo krzywdzący. Ze względu na ciężką sytuację materialną nie są również w stanie wpłacić zaliczki i pokryć kosztów opracowywania dokumentacji.
Postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2004 roku [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przed organem pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego postanowienia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z art.56 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane wynika, że w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ekspertyz lub dostarczenia ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają przedmiot ekspertyzy właściwy organ administracji państwowej może zlecić wykonanie tych ekspertyz na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu, wykonawcy robót budowlanych albo producenta materiałów budowlanych. Konsekwencją niewykonania obowiązku przedłożenia dokumentacji nie może więc być wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli E.K. i W. S. podnosząc zarzut, iż z dokumentacji geodezyjnej wynika, że E. i S. T. naruszyli ich własność poprzez wybudowanie budynków i ogrodzenia 60 cm w ich polu nie posiadając przy tym żadnej dokumentacji i pozwolenia na budowę. Wobec powyższego zwrócili się oni do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzielenie informacji czy wykonane zostało przez E. i S. T. postanowienie Nr [...], a jeśli nie zostało wykonane by skutecznie zrealizowano przepis art.56 ust.3 prawa budowlanego.
Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Nr [...] z dnia [...]marca 2004 roku jest sprzeczne z ich intencjami, gdyż żądają oni rozbiórki ciągu zabudowań oraz ogrodzenia wybudowanych bez wymaganej dokumentacji i niezbędnych zezwoleń. Nie istnieją żadne dokumenty mówiące, że ciąg zabudowań został wybudowany w latach 1974 – 1976 co sugeruje uzasadnienie postanowienia z dnia [...]lipca 2003 roku, Nr [...]. Korzystając z możliwości skargi na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Nr [...]z dnia [...]kwietnia 2004 roku domagają się oni rozbiórki budynków i ogrodzenia naruszających ich interes prawny.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżone postanowienie zdaniem Sądu nie narusza prawa.
Za prawidłowy uznać należy pogląd [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż skutkiem niewykonania obowiązku nałożonego na postawie art.56 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.414 ze zm.) nie może być wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Jeśli osoba zobowiązana nie wykonuje nałożonego na nią obowiązku to zgodnie z treścią art.56 ust.3 wymienionej wyżej ustawy właściwy organ administracji może zlecić wykonanie tych ekspertyz na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu. Organ administracji wydaje wówczas postanowienie o zleceniu wykonania ekspertyzy. Z kolei na podstawie art.262§2 kpa organ ten może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów związanych z wykonaniem dokumentacji.
Skoro nie wywiązanie się przez stronę z nałożonego na nią w trybie art. 56 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane obowiązku nie może skutkować wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego to takie błędnie wszczęte postępowanie winno zostać zakończone umorzeniem. Jego dalsze prowadzenie byłoby bowiem bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do zarzutów skarżących stwierdzić należy, że naruszenie ich prawa własności poprzez postawienie budynków częściowo na ich gruncie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji publicznej. Jest to sprawa o charakterze cywilnoprawnym i należy ona do kompetencji sądów powszechnych. Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki budynku lub ogrodzenia z tego powodu, że zostały one wybudowane częściowo na cudzej nieruchomości.
Niezrozumiałe jest zdaniem Sądu podnoszenie przez skarżących zarzutu, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...]z dnia [...]marca 2004 roku jest sprzeczne z ich intencjami. Jeśli nawet tak jest to na skutek zaskarżonego przez skarżących postanowienia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Zaskarżone orzeczenie jest więc w istocie zgodne z intencjami skarżących.
Nieporozumieniem jest domaganie się przez skarżących by Sąd orzekł rozbiórkę budynków należących do E. i S. T. Sąd nie posiada kompetencji do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia. Sąd może jedynie dokonać oceny zgodności zaskarżonego aktu prawnego z przepisami prawa. Nadto zauważyć należy, iż zaskarżone postanowienie nie dotyczyło rozbiórki budynków i ogrodzenia bądź odmowy wydania nakazu takiej rozbiórki. Dotyczyło ono kwestii wpadkowej związanej z dostarczeniem dokumentacji, która będzie podstawą do wydawania dalszych rozstrzygnięć przez organy administracji odnośnie wniosku skarżących o dokonanie rozbiórki budynków należących do E. i S.T. Jeśli skarżący uważają, iż organy administracji są bezczynne w rozpoznaniu ich wniosku to przysługuje im prawo złożenia skargę na bezczynność.
Odnośnie zarzutu skarżących, iż uzasadnienie postanowienia z dnia [...]lipca 2003 roku zawiera dane niezgodne z rzeczywistością stwierdzić należy, iż postanowienie to nie było przedmiotem zaskarżenia i nie może ono być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów na podstawie art.151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło