VII SA/Wa 971/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2012 r. sprawy ze skargi A. C.-R. i M. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] na podstawie art. 20, art. 119 § 2 w zw. z art. 121 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a. nałożył na małżeństwo A. M. C.-R. i M. R. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000,00 zł. z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. i wezwał do jej uiszczenia w terminie 14 dni od daty, w której postanowienie stanie się ostateczne. Organ I instancji wyjaśnił, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] obr. [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] wydaną na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane nakazano właścicielom tj. A. C. – R. i M. R. wyłączenie go z użytkowania oraz zobowiązano do umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, a także zabezpieczenie obiektu przed osobami postronnymi, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzja została doręczona zobowiązanym w dniu [...] lutego 2008r. i nie została zaskarżona. Tym samym stała się ostateczna w dniu [...] marca 2008r., a więc termin wykonania obowiązku upłynął w dniu [...]kwietnia 2008r. Ze względu na nie wykonanie przez zobowiązanych wskazanych obowiązków w dniu 12 października 2010 r. skierowano upomnienie, a następnie wymierzono grzywnę w celu przymuszenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia A. C. – R. i M. R. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Organ odwoławczy uznał, że przeprowadzone postępowanie egzekucyjne było prawidłowe, a nałożenie grzywny w celu przymuszenia we wskazanej wysokości zasadne. Odnosząc się do zarzutów zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że umorzenie grzywny w celu przymuszenia i ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie skarżący tego obowiązku nie wykonali, wobec czego nałożenie grzywny jest zasadne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli A. C.- R. i M. R. wnosząc o jego uchylenie w całości. Wyjaśnili, że w budynku zamieszkują lokatorzy, którzy pomimo zawiadomienia ich o stanie technicznym obiektu i o decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wyłączającej budynek z użytkowania nie wyrazili zgody na opuszczenie mieszkań. Nie zgodzili się także na mieszkania zastępcze zaproponowane przez Urząd Miasta w [...]. Skarżący wskazali, że obowiązujące przepisy nie pozwalają właścicielowi nieruchomości na przymusowe usunięcie lokatorów z mieszkań, nawet w sytuacji katastrofalnego stanu technicznego obiektu. W związku z tym wystąpili z pozwami o eksmisję i dopiero po uzyskaniu prawomocnych wyroków sądowych będą mogli doprowadzić do przymusowego opuszczenia budynku przez lokatorów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., którym organ utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nakładające na A. M. C. – R. i M. R. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000,00 złotych z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nakazującą wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego położonego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Stosownie do art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Grzywna ta nie stanowi kary, lecz środek mający na celu przymuszenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, ponieważ stosownie do treści art. 125 cyt. ustawy, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje organ na wniosek zobowiązanego. Wskazać należy, że przy egzekucji dotyczącej spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego z uwagi na charakter tego postępowania organ egzekucyjny ma możliwość zastosowania jednego z dwóch środków egzekucyjnych: nałożenie grzywny w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze. Organ dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego powinien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego określonymi w art. 7 § 2 u.p.e.a. i stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127 u.p.e.a, może być orzeczone, gdy pomimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a organy nie naruszyły wskazanych wyżej zasad postępowania. Skoro istnieje tytuł wykonawczy, to skarżący ma obowiązek wykonania nałożonego na niego obowiązku wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego, a organ egzekucyjny jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do podjęcia środków celem wyegzekwowania tego obowiązku. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy egzekucyjne zobowiązane są do podejmowania działań służących wykonaniu przez zobowiązanych nałożonych obowiązków wynikających z ostatecznych decyzji administracyjnych. Z tego względu, w ocenie Sądu, nałożenie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] marca 2011 r. było zasadne. Organ egzekucyjny uzasadnił także wymiar grzywny wskazując, iż fakt stałego uchylania się zobowiązanych od ciążącego na nich obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. przez tak długi okres czasu świadczy o braku dyscypliny podmiotu zobowiązanego. Z tego względu, organ ustalił grzywnę na poziomie górnej granicy, o której mowa w ustawie. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż grzywna w celu przymuszenia to środek mniej uciążliwy od wykonania zastępczego i stosuje się go w pierwszej kolejności. Postępowanie egzekucyjne w myśl art. 1 i 7 § 2 u.p.e.a. ma doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego, a nie przez organ egzekucyjny. Fakt nałożenia grzywny nie pozbawia skarżącego możliwości wykonania nałożonego na niego obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 175/08, LEX nr 519271). Bez wpływu na treść rozstrzygnięcia są podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące braku współpracy lokatorów i faktyczne uniemożliwienie wykonania decyzji z uwagi na nieopuszczenie przez nich mieszkań. Podkreślić należy, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji nakazującej wyłączenie z użytkowania budynku przy ul. [...] w [...], wszczęte zostało na wniosek skarżących, którzy niewątpliwie zdając sobie sprawę z katastrofalnego stanu technicznego obiektu mieli obowiązek wykonania decyzji, a tym samym zapobieżenia ewentualnej katastrofie budowlanej. Organ egzekucyjny był natomiast zobowiązany przeprowadzić postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]lutego 2008 r. Nr [...]. Na zakończenie przypomnieć należy, że stosownie do art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nie uiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny wydając objęte skargą postanowienie zastosował się do dyspozycji cytowanego przepisu. Niewadliwe ustalenia organów powodują, że rozpoznana skarga nie podważyła słuszności orzeczeń organów. Zdaniem Sądu, zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa, a tym samym nie koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.