VII SA/Wa 974/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J.J. i M.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J.J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu odwołania J.J., działającej również w imieniu M.G., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r. ([...]) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przestawił stan faktyczny w sprawie podnosząc, że ww. decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r. (nr [...]) nakazującej, w trybie art. 50a ust. 2 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003r, Nr 207 poz. 2016 ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, J.J. rozbiórkę budynku mieszkalnego wzniesionego na działce nr [...], obr. [...], w [...], wykonanego pomimo wstrzymania robót budowlanych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r. (nr [...]). Po wyjaśnieniu zasad postępowania nieważnościowego, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając, że kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Przepis art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz art. 49b ust. 2 - organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Zgodnie z pkt 2 tego przepisu w przypadkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazuje rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2004r, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] lipca 2004r. (nr [...]), na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał ww. roboty budowlane i nałożył obowiązek wykonania niezbędnych zabezpieczeń i przedłożenia określonych dokumentów. J.J. jednak nadal prowadziła roboty budowlane. Prawidłowo zatem organ powiatowy zastosował art. 50a Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę całego samowolnie wykonanego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy podniósł, że decyzja z dnia [...] października 2004r. zawiera wprawdzie wady, gdyż organ powiatowy wskazał ust. 2 zamiast pkt 1 art. 50a Prawa budowlanego oraz błędnie powołał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane z dnia [...] sierpnia 2003r. (nr [...]), zamiast ww. postanowienia z dnia [...] lipca 2004r, jednak uchybienia te nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organ wyjaśnił, że okoliczności podniesione przez skarżącą nie mogą być wzięte pod uwagę w niniejszym postępowaniu, gdyż wykraczają poza jego ramy. Uzupełniająco organ dodał, że roboty przy ww. inwestycji rozpoczęto w sierpniu 2003r., o czym świadczy pismo pp. T. z dnia [...] sierpnia 2003r. Wizja lokalna z dnia [...] sierpnia 2003r. potwierdziła, że inwestor samowolnie prowadzi roboty ziemne zagrażające ludziom i mieniu. Dlatego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r, w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 organ wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył obowiązki. Inwestor jednak nadal kontynuował roboty budowlane, co potwierdza pismo pp. T. z dnia [...] sierpnia 2003r. oraz zdjęcia z kontroli na miejscu budowy. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła J.J., działając w imieniu własnym oraz M.G. podnosząc, że dotyczy ona również wszystkich innych decyzji, postanowień, zawiadomień o przestępstwie dotyczących inwestorów wydanych od [...] stycznia 1999r. do [...] czerwca 2008r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i innych aktów, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 i 2 kpa. J.J. wniosła również o powołanie prokuratora z art. 182 kpa, gdyż nie zostało wszczęte postępowanie ani nie wydano decyzji o samowoli, a dopiero taka decyzja może być podstawą do przygotowania aktu oskarżenia. Następnie skarżąca odniosła się obszernie m.in. do zawiadomień o przestępstwie PINB - u, aktów oskarżenia, wydanych wyroków, bezprzedmiotowości postępowania prokuratorskiego oraz działań organów na jej szkodę. Skarżąca wniosła także, o wydanie wyroku - decyzji pozwolenia na budowę w związku z art. 163 kpk oraz o wydanie wyroku pozwalającego odliczyć ulgę budowlaną pod wynajem i wydatki poniesione na budowę 14 lokali pod wynajem, aż do zakończenia budowy. Nadto, przedstawiła okoliczności towarzyszące przedmiotowej budowie, w tym działania pracowników organów i funkcjonariuszy policji. Zdaniem skarżącej, po złożeniu wniosku w dniu [...] września 1999r. organ winien wydać decyzję o pozwoleniu na budowę, wobec braku podstaw do wydania decyzji odmownej. Powielanie błędów spowodowało wydanie decyzji o rozbiórce całego budynku, pomimo możliwości zalegalizowania budowy. Kolejne wnioski i zarzuty skarżącej dotyczyły objęcia wyrokiem spraw m.in. naruszania granicy jej działki, wykonania ogrodzenia, bramy wjazdowej i furtki, łącznego rozpatrzenia sprawy przeciwko "funkcjonariuszom sygn. akt VII SO/Wa 154/04 WSA w Warszawie", decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].03.2000r. odmawiającej wydania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejsze sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r. nakazującej rozbiórkę ww. budynku mieszkalnego. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że powołane wyżej decyzje zapadły w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które polega jedynie na skontrolowaniu, czy rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwykłym dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 -7 kpa. Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa obowiązkiem organu administracji publicznej jest stwierdzenie nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi więc wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Przepis ten służy zatem do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko z powodu, że naruszają one powołane przepisy prawne, lecz dlatego, że nie dają się również pogodzić z systemem obowiązujących norm (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2007r, II OSK 1032/06, LEX nr 368207) Dodać przy tym trzeba, że badaniu w postępowaniu nieważnościowym podlega stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Skarżąca domagała się m.in. stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004r, którą organ ten, działając na podstawie art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę budynku wykonywanego, pomimo wstrzymania robót budowlanych postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2003r. Zgodnie z art. 50a Prawa budowlanego właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem: 1) o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części; 2) o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. informacje o jednostce. Z treści powołanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w przypadku ustalenia, że inwestor nadal wykonuje roboty budowlane, pomimo ich wstrzymania postanowieniami wymienionymi w punkcie 1 lub 2 powołanego przepisu. Nie ulega zatem wątpliwości, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych musi być doręczone inwestorowi, gdyż dopiero w momencie doręczenia takiego postanowienia inwestor uzyskuje informację, że nie może kontynuować robót budowlanych. Z akt niniejszej sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wydał w dniu [...] lipca 2004r. postanowienie (nr [...]), którym wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce [...] obr. [...] przy ul. M. [...] w [...] oraz nałożył na J.J. obowiązek wykonania niezbędnych zabezpieczeń oraz przedłożenia określonej dokumentacji. Postanowienie to zostało doręczone J. J. w dniu [...] lipca 2004r., zatem dopiero w tej dacie skarżąca powzięła wiadomość, że obowiązuje ją zakaz dalszego prowadzenia robót budowlanych. Natomiast organ powiatowy już dnia następnego, to jest [...] lipca 2004r. dokonał kolejnej kontroli na ww. nieruchomości stwierdzając, że inwestorka nadal prowadzi roboty budowlane. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że ww. decyzja z dnia [...] października 2004r. została wydana w konsekwencji wstrzymania robót budowlanych postanowieniem z dnia [...] lipca 2004r., jak to zasadnie podniosły organy w niniejszym postępowaniu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie mógł zatem już w dniu [...] lipca 2009r. - to jest przed doręczeniem ww. postanowienia skarżącej - dokonać kolejnej kontroli na przedmiotowej posesji i na tej podstawie wydać decyzję o rozbiórce w trybie art. 50 a pkt 1 Prawa budowlanego. Przedstawione okoliczności umknęły uwadze organów, co oznacza, że zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzająca ją decyzję wydano z uchybieniem art. 7, 77, 107 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organy nie zbadały bowiem, czy nie doszło do rażącego naruszenia art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez jego przedwczesne zastosowanie. W związku z powyższym, rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Wobec poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 ww. ustawy.