VII SA/Wa 974/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2008r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 127 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r, Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] maja 2008r, ([...]) odmawiającą stwierdzenia - na wniosek ww. Spółki -nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007r., (nr [...]), uchylającej decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że ww. decyzją z [...] kwietnia 2007r., zmieniono decyzję z dnia [...] czerwca 2006r. i zatwierdzono projekt budowlany zamienny zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] na działce nr ew. [...] w [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ stwierdził, że kontrolowana decyzja nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Wojewoda [...] zasadnie uznał bowiem, że ww. inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego co do ilości kondygnacji, co uzasadniało uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. i przekazanie sprawy organowi I instancji, w celu przeprowadzenia ponownego postępowania w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że nie są one istotne i nie wnoszą do sprawy żadnych nowych elementów, które mogłyby wpływać na odmienny sposób jej rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach i zarzucając naruszenie: art. 156 § 1 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności, pomimo istnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.; art. 107 § 3 k.p.a. wyrażające się w braku uzasadnienia faktycznego zaskarżonych decyzji, -naruszenie podstawowych zasad działania organów w demokratycznym państwie prawa, a w szczególności art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. W skardze wskazano, że w żadnej z ww. decyzji organ nie dokonał merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej. Nie odniósł się do podnoszonych zarzutów, przedstawionych dowodów oraz merytorycznej argumentacji. Z zaskarżonych decyzji wynika ponadto, że nie można stwierdzić nieważności decyzji, gdyż organ I instancji nie doprowadził swej decyzji do stanu zgodnego z prawem tj. nie zmienił jej zgodnie z zapisami planu zagospodarowania. Stanowi to o rażącym naruszeniu art. 156 § 1 k.p.a., który zobowiązuje organ II instancji do merytorycznej analizy zaskarżonej decyzji pod kątem wymienionych w nim przesłanek, niezależnie od tego, czy wraz z uchyleniem decyzji organu I instancji organ odwoławczy postanawia, czy też nie, o zwrocie sprawy do ponownego rozpoznania. Przy takim rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. instytucja "stwierdzenia nieważności" oraz istnienie przewidzianych w tym przepisie uprawnień organu odwoławczego nie miałaby racji bytu. Ponadto, organ pominął treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż brak było podstaw do uchylenia decyzji I instancji, w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., również z tego powodu, iż w sprawie nie wniesiono odwołania. Pismo nazwane odwołaniem podpisała bowiem w imieniu Wspólnoty [...] jedynie J. L., co wobec art. 21 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali nie pozwala zakwalifikować tego pisma, jako skutecznie wniesionego odwołania strony. Organ pominął również art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. gdyż kontrolowana decyzja rozstrzygała w sprawie, którą organ ten rozstrzygnął już wcześniejszą decyzją z 22.02.2007r. umarzającą postępowanie odwoławcze wobec stwierdzenia, że przedstawiony projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem [...] i [...]. Ponadto, decyzje nie odpowiadają art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie odnioszą się do przedstawionych przez Skarżącą faktów i dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wyjaśnić bowiem należy, że co do zasady wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jednak ten ostatni warunek nie wynika wprost z przepisu art. 1 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ), określającego zakres kognicji sądów administracyjnych i nie można upatrywać naruszenia ww. przepisu, jeżeli Sąd w pewnych sytuacjach odstąpi od jego respektowania. Przypadkiem takim, kiedy Sąd zobowiązany jest uwzględnić okoliczności mające miejsce po wydaniu zaskarżonego aktu jest fakt wydania prawomocnego orzeczenia, które to orzeczenie, stosownie do przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zw. dalejppsa, wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, ale również inne Sądy i organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że wskazane w powyższym przepisie podmioty muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Zobowiązane są przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W konsekwencji w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Ocena prawna, o której mowa w art. 153 cytowanej wyżej ustawy procesowej wiąże w danej sprawie, natomiast związanie prawomocnym wyrokiem (art. 170 ppsa) może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestię prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie (wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005r., II GSK 104/05 niepubl.) Takim prawomocnym orzeczeniem wiążącym Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 1570/09, który uchylił - weryfikowaną uprzednio w postępowaniu nieważnościowym - decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007r. uchylającą decyzję Prezydenta [...] z dnia 17 kwietnia 2007r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że badając zgodność z prawem decyzji administracyjnej sąd zobligowany jest do dokonania kontroli aktu administracyjnego w zakresie jego zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania. Kontrola sądu w każdym przypadku obejmuje zarówno zwykłe wady prawne decyzji administracyjnej, jak i - przede wszystkim - kwalifikowane wady prawne decyzji. W tym drugim przypadku, sąd stwierdziwszy naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub istnienia przyczyn określonych w art. 156 k.p.a., zobligowany jest do uwzględnienia skargi bez dokonywania oceny wpływu uchybienia na wynik sprawy administracyjnej. Obowiązek badania z urzędu decyzji administracyjnej w kontekście przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. poprzedza badanie legalności decyzji w pozostałym zakresie. Innymi słowy, sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności ustala, czy kontrolowane rozstrzygnięcie nie zawiera jednej z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli w wyniku kontroli uzna, że zachodzą przesłanki określone w tym przepisie zobligowany jest stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa, w sytuacji określonej w art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. W takim przypadku sąd nie bada już, czy decyzja zawiera inne wady prawne. W związku z powyższym, dopiero uprzednie wykluczenie istnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uprawnia sąd do dalszej kontroli decyzji w zakresie w art. 145 § 1 pkt 1 lit a, c ppsa. Powołanym wyżej wyrokiem z dnia 16 listopada 2009r. Sąd uchylił - na podstawie art. 145 § 1 pkt I lit. a i c ppsa - decyzję, której stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca, co w świetle przedstawionej argumentacji oznacza, że kwestia ta nie mogła być przedmiotem ponownej oceny sądu orzekającego w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.