VII SA/Wa 977/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-03
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, który prowadził postępowanie egzekucyjne, ale następnie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i umorzył postępowanie, pozostawał w bezczynności w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, który podjął czynności egzekucyjne (wezwanie do wykonania obowiązku, wystawienie tytułu wykonawczego, nałożenie grzywny, zlecenie wykonania zastępczego), a następnie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i umorzył postępowanie, nie pozostawał w bezczynności. Bezczynność oznacza brak podjęcia jakiejkolwiek czynności zmierzającej do zastosowania środków egzekucyjnych, a nie błąd w ustaleniu właściwości miejscowej.Stan faktyczny
Polski Związek [...] wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) dla Miasta [...] w sprawie egzekwowania obowiązku rozbiórki. PINB dla Miasta [...] prowadził postępowanie egzekucyjne, nałożył grzywnę i zlecił wykonanie zastępcze, jednak następnie uznał się za niewłaściwy miejscowo i umorzył postępowanie, przekazując sprawę do PINB dla powiatu [...]. Skarga na bezczynność została oddalona przez organ I instancji i utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). Polski Związek [...] zaskarżył postanowienie GINB do WSA, domagając się uchylenia postanowienia i przywrócenia czynności PINB dla Miasta [...].Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku [...] [...] w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie skargi na bezczynność organu egzekucyjnego skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) postanowieniem
z dnia [...] lutego 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku
z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 107, dalej k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie
[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej:
[...] WINB) z dnia [...].10.2012 r, znak: [...], w
przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność organu egzekucyjnego w
postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż [...] WINB
postanowieniem z dnia [...] października 2012r. w oddalił skargę [...] Związku
[...] "[...]" w [...] na
bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) dla Miasta
[...] w sprawie egzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji PINB dla
powiatu [...] z dnia [...].01.2007 r., znak: [...] nakazującej
inwestorowi W. W. rozbiórkę rozbudowanej części budynku
mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej na terenie [...]
"[...]" przy ul. [...] w [...].
Wyjaśnił również, iż w sprawie działały dwa organy, tj. PINB dla Miasta
[...] i PINB dla powiatu [...]. Ten drugi wymieniony organ wydał
decyzję będącą podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Zanim jednak do tego
doszło decyzja PINB dla powiatu [...] z dnia [...] stycznia
2007r. nakładająca na W. W. rozbiórkę rozbudowanej części budynku
mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr. ew. [...] położonej na terenie
[...] "[...]" była przedmiotem weryfikacji w
postępowaniu wznowieniowym. Postępowanie to było prowadzone przez PINB dla
Miasta [...] po jego stosownym wyznaczeniu. [...] WINB
postanowieniem z dnia [...] lipca wyznaczył PINB dla Miasta [...] do
przeprowadzenia postępowania wznowieniowego.
Po przeprowadzeniu tego postępowania PINB dla Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2008r nr. [...] orzekł, że decyzja PINB dla powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2007r została wydana z naruszeniem prawa, jednak nie uchylił jej gdyż w sprawie mogłaby zostać wydana decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej. W związku z niezrealizowaniem przez inwestora obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu, PINB dla Miasta [...] uznając się za organ uprawniony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, upomnieniem z dnia [...].07.2008 r., znak: [...] wezwał W. W. do wykonania obowiązku rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], na terenie [...] [...]). Następnie organ ten wystawił w dniu [...].07.2008 r. tytuł wykonawczy nr [...] oraz postanowieniem z dnia [...].07.2008r., znak: [...] nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 19637,64 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB dla powiatu [...] z dnia [...].01.2007 r. znak: [...].
Kontynuując postępowanie egzekucyjne PINB dla Miasta [...]
postanowieniem z dnia [...].11.2011 r., nr [...], znak:
[...], zlecił wykonanie obowiązku rozbiórki rozbudowanej
części ww. budynku mieszkalnego przez inną osobę za W. W. na
koszt i niebezpieczeństwo inwestora.
Po uznaniu się niewłaściwym do prowadzenia tego postępowania PINB dla
Miasta [...] postanowieniem z dnia [...].09.2012 r., nr [...], znak:
[...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na
podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].07.2008 r. wobec
zobowiązanego W. W. Umorzenie postępowania zostało oparte na
przepisie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005r. nr.229 poz. 1954 t.j. ze zm., dalej
u.p.e.a.). Jednocześnie pismem z tej samej daty organ przekazał sprawę do organu
właściwego do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. do PINB dla
powiatu [...]. Poinformował o tym strony postępowania.
PINB dla powiatu [...] przystąpił do czynności wysyłając w dniu [...]
listopada 2012r. do zobowiązanego W. W. upomnienie do wykonania
obowiązku rozbiórki.
Polski Związek [...] "[...]" w
[...] pismem z dnia [...].09.2012 r. wniósł skargę na bezczynność PINB dla
Miasta [...] w sprawie "wykonania własnej decyzji z dnia [...] marca 2008 r.
nakazującej rozbiórkę altany na działce nr [...] położonej w [...] "[...]w "[...]"
Skarga została oddalona przez organ I instancji postanowieniem z dnia [...]
października 2012r. utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem.
GINB w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r.
wskazał, iż podstawą dla oceny czy wierzyciel - organ egzekucyjny pozostawał w
bezczynności jest przepis art. 6 § 1a u.p.e.a., zgodnie z którym na bezczynność
wierzyciela w podejmowaniu czynności służy skarga podmiotowi, którego interes
prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz
organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Organ ten wyjaśnił, iż z treści
art. 6 § 1 i § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że dla
uwzględnienia skargi konieczne jest stwierdzenie bezczynności organu
egzekucyjnego w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków
egzekucyjnych. Natomiast bezczynność należy rozumieć jako brak podjęcia
jakiejkolwiek czynności, której celem jest zastosowanie środków egzekucyjnych. Do
katalogu tego rodzaju środków, zgodnie z do art. 1a pkt 12 lit b ustawy o
postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy zakwalifikować m.in. grzywnę
w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze.
Organ odwoławczy stwierdził, że oddalenie skargi Polskiego Związku
[...] "[...]" w [...], na
bezczynność PINB dla Miasta [...], jest zasadne. W ocenie GINB w spornej
sprawie PINB dla Miasta [...] nie pozostawał w stanie bezczynności, gdyż
wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku, następnie w wyniku
bezskuteczności tego upomnienia sporządził tytuł wykonawczy. Ponadto wskazał, że
we wszczętym postępowaniu egzekucyjnym organ nałożył na zobowiązanego środki
egzekucyjne w postaci grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego.
Następnie przekazał sprawę po uznaniu się niewłaściwym do prowadzenia
postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że rozbudowany budynek znajduje się na
obszarze działania PINB dla powiatu [...], a według miejsca położenia
nieruchomości powinna być prowadzona egzekucja w myśl art. 22 § 5 u.p.e.a.
Powyższe postanowienie GINB dnia [...] lutego 2013 r., zostało zaskarżone do
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Polski Związek
[...] "[...]" w [...].
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie
czynności PINB dla Miasta [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż PINB dla
powiatu [...] rozpoczyna czynności egzekucyjne dokładnie od momentu
wydania przez siebie decyzji w dniu [...] stycznia 2007 r. Cały dotychczasowy okres to
działania bezprawne, nie mogące zasługiwać na czynności w rozumieniu przepisów
o egzekucji w administracji. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie jest
logicznie niespójne i jako takie nie zasługuje na uznanie.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o
ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd
administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności
administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym
wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej:
p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany
zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać
oddalona, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W ocenie Sądu, zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż Główny
Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że PINB dla Miasta [...]
nie pozostawał w stanie bezczynności. Analiza akt wykazuje, że organ ten działał w
sprawie, wykonywał czynności przewidziane ustawą o postępowaniu egzekucyjnym
pozostając w przekonaniu, że po przekazaniu mu sprawy do wydania rozstrzygnięcia
w postępowaniu nadzwyczajnym - wznowieniowym jest również właściwym do
prowadzenia egzekucji w tej sprawie. Dopiero w wyniku interpretacji przepisów
(korespondencja organu z [...]PINB i GINB k 202 - 205 tom II akt adm.)
organ uznał swoją niewłaściwość miejscową do działania w sprawie. Wcześniejsze
czynności organu podejmowane były jako czynności egzekucyjne przewidziane
ustawą, tj. PINB dla Miasta [...] wezwał zobowiązanego do wykonania
obowiązku upomnieniem z dnia [...] lipca 2008r. wydanym na podstawie art. 15 § 1
u.p.e.a., po bezskutecznym upływie 7 dniowego terminu przewidzianego przywołanym przepisem wystawił tytuł wykonawczy w oparciu o art. 26 § 1 i art. 27
ustawy, a następnie na podstawie art. 121 § 5 ustawy nałożył grzywnę w celu
przymuszenia. Wobec nie wykonania obowiązku przez zobowiązanego,
nieskuteczności egzekucji grzywny organ wydał postanowienie o wykonaniu
zastępczym na podstawie art. 127 u.p.e.a. Nie były to czynności pozorne. Problem
tkwił w niewłaściwym uznaniu swoich uprawnień do działania. Przepis art. 22 § 5
pkt.2 u.p.e.a. wyraźnie wskazuje, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego
w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym w sprawach dotyczących
obiektów budowlanych ustala się według miejsca położenia obiektu budowlanego ( z
zastrzeżeniami dotyczącymi sytuacji, gdy obiekt taki jest położony na obszarze
dwóch lub większej liczby organów, co w przedmiotowej sprawie nie
występuje).Wskazać należy, że właściwość oznacza uprawnienie do działania.
Przepis art. 19 k.p.a. mający odpowiednie zastosowanie w postępowaniu
egzekucyjnym w związku z odesłaniem z art. 18 u.p.e.a. przewiduje konieczność
spełnienia łącznego dwu wynikających z niego wymagań, tj. posiadania przez dany
organ zarówno właściwości rzeczowej , jak i właściwości miejscowej w sprawie. Brak
którejkolwiek z rodzajów właściwości przesądza o braku właściwości do
prowadzenia postępowania. Należy również stwierdzić, że zasada praworządności
nie dopuszcza jednocześnie właściwości dwóch organów administracji publicznej. W
przedmiotowej sprawie od początku właściwym był PINB dla powiatu [...]
zarówno rzeczowo na podstawie art. 20 § 1 pkt.4 u.p.e.a. w zw. z art. 83 ust.1
ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 201 Or. nr. 243 poz. 1623 ze
zm.), jak i miejscowo na podstawie art. 22 § 5 pkt.2 u.p.e.a. Właściwość organu
administracji publicznej przejawia się w szczególnej zdolności do załatwienia
konkretnej sprawy administracyjnej, w ściśle określonym układzie procesowym. Brak
lub zmiana podstawowych elementów tego układu powoduje utratę zdolności organu
do podejmowania działań kształtujących dany stosunek prawny. Wobec powyższego
stwierdzenie przez PINB dla Miasta [...] braku właściwości miejscowej
skutkowało wydaniem w dniu [...] września 2012r. postanowienia o umorzeniu
postępowania egzekucyjnego i przekazaniem sprawy do PINB dla powiatu
[...].
W ocenie Sądu właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w
przedmiotowej sprawie jest PINB dla powiatu [...].
Zatem ustalenia organu zawarte w zaskarżonej decyzji są prawidłowe. W
okolicznościach tej sprawy nie można mówić o pozostawaniu PINB dla Miasta
[...] w bezczynności w rozumieniu art. 6 § 1 i 1 a u.p.e.a.
. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy
art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło