VII SA/Wa 979/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-09

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), uwzględniając jego dochody, wydatki oraz sytuację rodzinną?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał dostatecznie swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo wezwań sądu do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące dochodów, wydatków, świadczeń małżonki oraz posiadanych oszczędności, wnioskodawca nie udzielił wyczerpujących odpowiedzi. Brak tych danych uniemożliwił sądowi rzetelną analizę zdolności płatniczych wnioskodawcy i ustalenie, czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 PPSA.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na roboty budowlane. Wnioskodawca podał swoje miesięczne dochody i opisał sytuację rodzinną (żona pod stałą opieką lekarską, syn student). Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji o miesięczne koszty utrzymania domu, codzienne wydatki, świadczenia pobierane przez małżonkę, oszczędności, wspólne gospodarstwo domowe z synem oraz pomoc finansową dla syna. Po częściowym uzupełnieniu wniosku, sąd ponownie wezwał do podania informacji o świadczeniach małżonki i oszczędnościach, czego wnioskodawca nie uczynił. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2014 r. po rozpoznaniu wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody {...} z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych postanawia: odmówić J. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 26 czerwca 2014r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. Z. uzupełniony na formularzu PPF. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wnioskodawca podał, że utrzymują się z dochodów przez niego uzyskiwanych w wysokości 4.500,00 złotych brutto miesięcznie. Oświadczył, że posiada 1/6 części udziału domu o pow. 60 m ² W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona jest pod stałą opieką lekarską wymagającą stałego przyjmowania leków, posiada stopień niepełnosprawności. Dodał, że syn jest studentem Politechniki [...] i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 16 lipca 2014r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie miesięcznie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.), należało podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z małżonką miesięcznie na codzienne utrzymanie ( żywność, odzież , leki itp.), - czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy wnioskodawca i jego małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, - czy syn pozostaje z wnioskodawcą i małżonką we wspólnym gospodarstwie domowym, - czy wnioskodawca pomaga finansowo synowi, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 14 sierpnia 2014r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 9 sierpnia 2014r. wnioskodawca podał, że w sezonie letnim ponosi następujące wydatki tj. opłatę za gaz w wysokości 100,00 złotych, opłatę za energię elektryczną w wysokości 300,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 50,00 złotych, opłatę abonamentową TV w wysokości 50,00 złotych, podatek od nieruchomości w wysokości 20,00 złotych, bieżące naprawy wspólnej nieruchomości 200,00 złotych, zabezpieczenie żywności w formie veka na zimę 100,00 złotych, opłaty utrzymania 12 –letniego samochodu 200,00 złotych , pomoc w opłacie czesnego za pobieranie nauki przez syna 480,00 złotych, leki i wizyty u lekarzy 200,00 złotych, żywność 700,00 złotych, rezerwa zapas na opał 300,00 złotych, doraźne kieszonkowe dla niepracującego syna w wysokości 100,00 złotych, nieprzewidziane wydatki niespodzianki 200,00 złotych. Wnioskodawca wyszczególnił także wydatki miesięczne jakie ponosi zimą. Z dokonanego zestawienia wynika, że są takie same z wyjątkiem ponoszenia większej kwoty na opał tj. 400,00 złotych oraz brakiem ponoszenia kosztów zabezpieczenia żywności w formie veka na zimę w wysokości 100,00 złotych. Kolejnym zarządzeniem z dnia 3 września 2014 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia np. rentę, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy wnioskodawca i jego małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości. Jednocześnie wskazano, że w nadesłanych wyjaśnieniach w piśmie z dnia 9 sierpnia 2014 r. (data wpływu do Sądu 14 sierpnia 2014r. wnioskodawca nie podał powyższego. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty Wnioskodawca wystosował do Sądu pismo z dnia 27 września 2014 r. (data wpływu do Sądu 2 października 2014r. w którym nie udzielił jednak odpowiedzi na powyższe wezwanie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Zarządzeniem z dnia 16 lipca 2014r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał w dniu 14 sierpnia 2014r. odpowiedź na powyższe zarządzenie, jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na wszystkie żądane informacje. Z treści pisma wynika, także wnioskodawca wyszczególnił wyłącznie wydatki jakie ponosi z małżonką zarówno w okresie letnim jak i zimowym. Nie wskazał jednak czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie oświadczył także czy posiadają z małżonką oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość. Nie wyjaśnił również czy syn pozostaje z wnioskodawcą i jego małżonką we wspólnym gospodarstwie domowym Wobec uznania, iż dane zawarte we wniosku jak również w piśmie z dnia z dnia 9 sierpnia 2014r. są niewystarczające do rozpoznania wniosku kolejnym zarządzeniem z dnia 3 września 2014r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wprawdzie wystosował do Sądu pismo z dnia 27 września 2014 r. jednakże nie udzielił w nim żadnych żądanych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną oceną możliwości płatniczych wnioskodawcy. Wskazać należy, że referendarz sądowy nie kwestionuje informacji podanych przez wnioskodawcę w formularzu jak również w piśmie z dnia 9 sierpnia 2014r. ( data wpływu do Sądu dnia 14 sierpnia 2014r. Stwierdzono jednak, że informacje zawarte we wniosku jak również ww. piśmie są niepełne i na ich podstawie nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło