VII SA/Wa 979/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r. (data stempla pocztowego) J. Ż., nazywany dalej "skarżącym", "wnioskodawcą", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], znak: [...]. W dniu 26 czerwca 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. Ż. uzupełniony na formularzu PPF. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało, że wnioskodawca prowadził gospodarstwo domowe wraz z żoną. Oświadczył, że utrzymywał się z dochodów przez niego uzyskiwanych w wysokości 4.500,00 złotych brutto miesięcznie oraz posiadał 1/6 części udziału domu o pow. 60 m ². W uzasadnieniu wniosku podniósł, że był jedynym żywicielem rodziny, żona była pod stałą opieką lekarską i wymagała stałego przyjmowania leków. Posiadała orzeczony stopień niepełnosprawności. Syn natomiast był studentem [...] i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 16 lipca 2014 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie miesięcznie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.), należało podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z małżonką miesięcznie na codzienne utrzymanie ( żywność, odzież , leki itp.), - czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy wnioskodawca i jego małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, - czy syn pozostaje z wnioskodawcą i małżonką we wspólnym gospodarstwie domowym, - czy wnioskodawca pomaga finansowo synowi, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie. W dniu 14 sierpnia 2014 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 9 sierpnia 2014 r. wnioskodawca podał, że w sezonie letnim ponosił następujące wydatki tj. opłatę za gaz w wysokości 100,00 zł, opłatę za energię elektryczną w wysokości 300,00 zł, opłatę za telefon w wysokości 50,00 zł, opłatę abonamentową TV w wysokości 50,00 zł, podatek od nieruchomości w wysokości 20,00 zł, bieżące naprawy wspólnej nieruchomości 200,00 zł, zabezpieczenie żywności w formie veka na zimę 100,00 z, opłaty utrzymania 12 – letniego samochodu 200,00 zł, pomoc w opłacie czesnego za pobieranie nauki przez syna 480,00 zł, leki i wizyty u lekarzy 200,00 zł, żywność 700,00 zł, rezerwa zapas na opał 300,00 zł, doraźne kieszonkowe dla niepracującego syna w wysokości 100,00 zł, nieprzewidziane wydatki niespodzianki 200,00 zł. Wnioskodawca wyszczególnił także wydatki miesięczne jakie ponosi zimą. Z dokonanego zestawienia wynika, że są takie same z wyjątkiem ponoszenia większej kwoty na opał tj. 400,00 zł oraz brakiem ponoszenia kosztów zabezpieczenia żywności w formie veka na zimę w wysokości 100,00 zł. Kolejnym zarządzeniem z dnia 3 września 2014 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia np. rentę, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy wnioskodawca i jego małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości. Jednocześnie wskazano, że w nadesłanych wyjaśnieniach w piśmie z dnia 9 sierpnia 2014 r. (data wpływu do Sądu 14 sierpnia 2014r. wnioskodawca nie podał powyższego. Wnioskodawca wystosował do Sądu pismo z dnia 27 września 2014 r. (data wpływu do Sądu 2 października 2014 r.) w którym nie udzielił jednak odpowiedzi na powyższe wezwanie. Postanowieniem z dnia 9 października 2014 r. referendarz sądowy odmówił J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 listopada 2014 r. Od powyższego postanowienia referendarza sądowego J. Ż. w dniu 12 listopada 2014 r. wniósł sprzeciw. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. sprzeciw ten został odrzucony jako wniesiony po terminie. Na powyższe postanowienie skarżący złożył w dniu 22 grudnia 2014 r. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. Ż. W wykonaniu zarządzenia z dnia 12 lutego 2015 r. J. Ż. został wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 22 maja 2014 r. – uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Pismem z dnia 12 marca 2015 r. (data stempla pocztowego) J. Ż. wniósł po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że jego sytuacja materialna pogorszyła się ze względu na wzrost cen, opłat jak również cen leków, które stale przyjmuje jego żona. W nadesłanym piśmie z dnia 21 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) wnioskodawca podał, że ponosił następujące wydatki tj. opłatę za energię elektryczną w wysokości 150,00 złotych, opłatę na opał w wysokości 400,00 zł, opłaty za nieruchomość w wysokości 200,00 zł, opłaty za wizyty lekarskie z żoną w wysokości 200,00 zł, na lekarstwa dla żony 150,00 zł, wydatki na dojazd do pracy w wysokości 100,00 zł, opłatę za czesne syna w wysokości 600 zł, wydatki na kieszonkowe i przybory do nauki w wysokości 100,00 zł, wydatki na dojazdy syna na uczelnię w wysokości 50,00 zł, na bieżącą naprawę i eksploatację samochodu 100,00 zł, na naprawy bieżące nieruchomości 100,00 zł oraz środki na bieżące potrzeby i życie w wysokości 600,00 zł. Skarżący wskazał, nadto, iż na "czarną godzinę" pozostaje mu ok. 220,00 zł miesięcznie. Do powyższego pisma skarżący załączył uzupełniony formularz PPF o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny, prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i niepracującym – studiującym synem. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dochodów przez niego uzyskiwanych w wysokości 4.500,00 złotych brutto miesięcznie. Oświadczył, że posiada 1/6 części udziału domu o pow. 60 m ², a także że osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie posiadają 2/36 udziału w ww. nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Zaznaczyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek, środki majątkowe, a w szczególności zaś posiada zgromadzone oszczędności pieniężne, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że na podstawie przedstawionych danych w formularzu wniosku PPF oraz w dodatkowych pismach wyjaśniających, iż wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Z podanych danych w piśmie z dnia 21 kwietnia 2015 r. oraz załączonego do niego formularza PPF wynika, że wnioskodawcy nie można zaliczyć do osób ubogich. Wnioskodawca posiada udział we wspólnym mieszkaniu, a także osiąga stały dochód w wysokości 4 500 zł brutto. Wnioskodawca wskazał, że w związku ze wzrostem cen oraz wysokości opłat jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, jednakże należy zauważyć, że J. Ż. w piśmie z dnia 14 sierpnia 2014 r. określił łączną sumę swoich miesięcznych wydatków na kwotę ok. 3 000 zł, natomiast wraz z rozpatrywanym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w piśmie z dnia 21 kwietnia 2015 r. – na kwotę 2 750 zł. Skarżący nie wykazał przy tym by jego zarobki zostały w jakikolwiek sposób pomniejszone. Ponadto w wykazie ponoszonych wydatków, wskazał, że jest w stanie wygospodarować 220,00 zł miesięcznie na tzw. "czarną godzinę". W związku z powyższym Sąd uznał, że udzielone przez skarżącego informacje nie dają wystarczającej podstawy do przyznania prawa pomocy. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wszystkie żądane przez referendarza sądowego informacje, m.in. nie wskazał czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Nie oświadczył także czy posiada oszczędności pieniężne i jeśli tak to w jakiej wysokości. Wobec uznania, iż dane zawarte we wniosku z dnia 26 czerwca 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r., jak również w piśmie z dnia 21 kwietnia 2015 r. oraz dołączonym do niego formularzu PPF są niepełne i na ich podstawie nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu. Ponadto na podstawie dostępnych informacji, porównując złożone przez skarżącego wnioski oraz przedstawione zestawienia miesięcznych wydatków należało uznać, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie uległa pogorszeniu. A zatem również z tego powodu nie było zasadne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia