VII SA/Wa 980/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-16
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Ewa Machlejd, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbiórka budynku znajdującego się na granicy dwóch działek, będących w użytkowaniu wieczystym tego samego podmiotu, wymaga pozwolenia na rozbiórkę, czy też wystarczające jest zgłoszenie, jeśli budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków i ma wysokość poniżej 8 metrów?Ratio decidendi
Rozbiórka budynku znajdującego się na granicy dwóch działek, będących w użytkowaniu wieczystym tego samego podmiotu, nie wymaga pozwolenia na rozbiórkę, jeśli nie narusza interesów sąsiednich nieruchomości. W takiej sytuacji wystarczające jest zgłoszenie zamiaru rozbiórki. Obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbiórkę obiektów położonych zbyt blisko granicy działki ma na celu ochronę interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości, a gdy obie działki należą do tego samego użytkownika, cel ten nie jest realizowany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Wojewody na zamiar rozbiórki budynku znajdującego się na granicy dwóch działek, będących w użytkowaniu wieczystym P. S.A. Organ pierwszej instancji uznał, że budynek usytuowany na granicy działek wymaga pozwolenia na rozbiórkę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżąca spółka podniosła, że obie działki należą do tego samego użytkownika, a budynek znajduje się w granicy działek, co wyklucza potrzebę uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, gdyż nie narusza to interesów sąsiadów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Leszek Kamiński, Sędzia WSA - Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA - Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant - Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008r. sprawy ze skargi P. - S.A. w W. - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zamiaru rozbiórki budynku. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. - S.A. w W. - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 980/08
UZASADNIENIE
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 31 ust. 1 pkt.1 i ust. 2 oraz art. 82 ust.3 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej kpa, po rozpatrzeniu zgłoszenia z dnia 11 grudnia 2007 r. P. S.A Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w S., w sprawie zamiaru rozbiórki budynku - dawnej siedziby Sekcji [...] zlokalizowanego na granicy dwóch działek tj. działki nr ew. [...] i działki nr ew. [...] obr. [...] w S. (tereny P.), decyzją z dnia [...] grudnia 2007 roku, znak [...] wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania przedmiotowej rozbiórki.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego obowiązkiem zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej objęte są budynki i budowle nie wpisane do rejestru zabytków oraz nieobjęte ochroną konserwatorską – o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości oraz obiekty i urządzenia budowlane, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki. Natomiast zakres robót w przedmiotowej sprawie, gdzie budynek usytuowany jest na granicy dwóch działek kwalifikuje się do uzyskania obowiązku pozwolenia na rozbiórkę, jak stanowi art. 31 ust. 3 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] złożyły P. S.A Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w S., podnosząc że obie sąsiadujące ze sobą działki są w użytkowaniu wieczystym P. S.A, granica przebiega po obrysie budynku, kwalifikującego się do rozbiórki i dotyczy działek tego samego władającego, wobec tego P. "jest stroną w stosunku do samej siebie".
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, dotyczącą sprzeciwu do zamiaru wykonania rozbiórki budynku - dawnej siedziby Sekcji [...], zlokalizowanego na granicy dwóch działek tj. działki nr ew. [...] i działki nr ew. [...] obr. [...] w S.
Organ odwoławczy powtórzył argumentację zaprezentowaną w decyzji organu I instancji, iż nie można zastosować do przedmiotowej rozbiórki art. 31 ust. 1 pkt. 1 i 2 Prawa budowlanego ponieważ budynek przeznaczony do rozbiórki jest usytuowany bez zachowania wymaganej odległości od granicy działki. Powoduje to konieczność uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.
Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w S.
W uzasadnieniu skarżący wskazuje, że w tym wypadku nie jest wymagane pozwolenie na rozbiórkę, bowiem przedmiotowy budynek znajduje się w granicach jednej nieruchomości. Obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbiórkę obiektów położonych zbyt blisko granicy działki sąsiedniej ma bowiem na celu ochronę interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich. W ocenie skarżącego wymagane prawem odległości zostały zachowane (wysokość budynku wynosi 5, 75 m. a odległość od granicy działki będącej własnością innej osoby- 6mb.)
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie zgodności z prawem i może zaskarżoną decyzję uchylić tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z treści art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Z powyższego wynika więc obowiązek organu administracji, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa (wyrok NSA OZ w Lublinie z 7 października 1983 r., SA/Lu 240/83, niepubl.).
Zgodnie z brzmieniem art. 31 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 pozwolenia nie wymaga rozbiórka:
-budynków i budowli – nie wpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską – o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości;
- obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jeśli nie podlegają ochronie jako zabytki.
Natomiast ust. 3 art. 31 Prawa budowlanego stanowi, że rozbiórka obiektów budowlanych, o którym mowa w ust. 1 pkt. 1 wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi, w którym należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót.
Organ I instancji uzasadniając sprzeciw wskazał, że z uwagi na usytuowanie przedmiotowego budynku na granicy dwóch działek nie ma zastosowania w sprawie art. 31 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego zwalniający inwestora od uzyskania pozwolenia na rozbiórkę. Pomimo, że w odwołaniu inwestor wskazywał, iż granica dotyczy działek tego samego władającego (użytkownika wieczystego obu działek), zaś budynek stoi w granicy działek, organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ stwierdził, że usytuowanie budynku przeznaczonego do rozbiórki bez zachowania wymaganej przepisem art. 31 Prawa budowlanego odległości od granicy działki powoduje konieczność uzyskania pozwolenia na rozbiórkę stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W okolicznościach sprawy nie wystarczy jednak kierować się jedynie wykładnią literalną przepisu art. 31 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego. Należy wziąć również pod uwagę wykładnię celowościową i systemową tego przepisu, a więc cel i sens stosowania przepisu. W tym kontekście należy interpretować pojęcie odległości od granicy działki, przy której stoi przedmiotowy budynek przeznaczony do rozbiórki. Gdy obie graniczące ze sobą nieruchomości należą do jednego właściciela i w grę nie wchodzi ochrona interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich nie ma uzasadnienia aby ograniczać właściciela w wykonywaniu jego praw, tym bardziej jeśli nie czyni on żadnych zagrożeń ani naruszeń w stosunku do działki sąsiedniej.
Granicę działki w tym przypadku należy rozumieć jako odległość budynku od granicy działki będącej własnością innej osoby.
Obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbiórkę (wynikający a contrario z przepisu art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego) obiektów położonych zbyt blisko granicy działki ma bowiem na celu ochronę interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości. W przedmiotowej sprawie, gdy obiekt znajduje się w granicy sąsiadujących działek jednego użytkownika wieczystego, brak jest uzasadnienia dla wymogu uzyskania pozwolenia na rozbiórkę na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W wyniku uchylenia decyzji o sprzeciwie sprawa wróci do organu I instancji, który winien mieć na uwadze, że do sprzeciwu zgłoszonego przez organ mają zastosowanie zasady określone w art. 30 ust. 5 min. co do terminu, w jakim możliwe jest zgłoszenie sprzeciwu.
Mając na uwadze wyżej wskazane naruszenia przepisów postępowania Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na mocy art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2 wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło